Trang chủ

Ghế mây, nét văn hóa truyền thống của người Dao

Trong gia đình của đồng bào Dao ở Mộc Châu, ghế mây là một vật dụng thiết yếu gắn liền với đời sống sinh hoạt hằng ngày. Ghế mây còn được sử dụng trong dịp cưới hỏi, ngày lễ, tết... Đây là nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Dao ở Mộc Châu.

 

Gia đình ông Lý Văn Khang, tiểu khu Tà Loọng, thị trấn Nông trường Mộc Châu làm ghế mây.

 

Ghế mây tiếng Dao gọi là “tôn đàng”, được lưu truyền và gìn giữ qua nhiều thế hệ. Thời gian sử dụng ghế càng lâu mặt ghế càng vàng óng, nhẵn, mịn và đẹp. Để làm được một chiếc ghế mây bền, đẹp, chất lượng, phải cần nhiều thời gian và nhiều công đoạn. Để có nguyên liệu, người làm ghế mây vào rừng tìm cây mây, cây song mật già; quá trình làm ghế đòi hỏi phải khéo léo, tỷ mỉ từ lúc chọn nguyên liệu đến lúc đan ghế. Một chiếc ghế mây gồm 3 bộ phận chính: Vòng ghế, chân ghế và mặt ghế. Theo những người làm ghế mây lâu năm, những cây song mật, cây mây lấy về phải qua sơ chế để đảm bảo độ dẻo và độ chắc chắn. Đối với vòng ghế, dây song mật được cắt theo kích thước 60-80cm, sau đó uốn quanh một cây gỗ tròn cố định khoảng 6 tháng. Nối liền giữa mặt ghế và vòng ghế là 8 chân ghế, có chiều dài từ 20-25cm, được sử dụng từ những cây tre già hoặc thanh gỗ đã vót mịn. Những dây mây tươi dùng đan phần mặt ghế chẻ thành nhiều sợi dây khác nhau, với chiều dài 5m/dây, sau đó hong trên gác bếp 3 tháng. Khi dây mây chuyển màu vàng óng, đảm bảo độ bền, tiếp tục đem dây nấu trong nước nóng khoảng 2 giờ đồng hồ để dây giãn nở và có độ mềm dẻo nhất định.

Không chỉ cầu kỳ trong việc chuẩn bị nguyên liệu, mà khi đan ghế cũng không đơn giản. Chia sẻ về cách đan ghế mây, ông Lý Văn Khang, tiểu khu Tà Loọng, thị trấn Nông trường Mộc Châu cho biết: Công đoạn đầu tiên là tạo khung cho ghế. Khung ghế tạo bởi 2 vòng ghế đã được đục các lỗ cách nhau từ 5-10cm, sau đó đóng những thanh gỗ nối liền hai vòng ghế tạo chiều cao và cố định khung, rồi đan mặt ghế. Ghế mây thường được đan 2 lớp, lớp đầu tiên làm giá đỡ cho mặt ghế chắc chắn; lớp thứ 2 đan xen chéo vào lớp 1 để mặt ghế căng, khít lại và tạo những hoa văn đối xứng, đẹp mắt, mang lại cảm giác êm, thoải mái cho người ngồi. Dây mây rất cứng và bền nên khi đan ghế đòi hỏi người đan phải chắc tay, khéo léo và chính xác mới có thể làm được một chiếc ghế chất lượng. Sau khi đã hoàn thành, ghế được hong trên gác bếp trong 2 tháng để không bị mốc và đảm bảo độ bền. Một chiếc ghế có chiều cao trung bình là 30cm, nhưng thấp hay cao hơn tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng của gia đình.

Với những người có kinh nghiệm lâu năm một tháng có thể đan được 25 - 35 chiếc ghế. Tuổi thọ của ghế mây từ 30 - 40 năm. Dù làm ghế mây vất vả, mất nhiều thời gian, nhưng giá bán 1 chiếc từ 300.000-350.000 đồng. Ghế mây thường do người đàn ông trong gia đình người Dao đan vào thời gian nông nhàn, nhiều người tranh thủ làm ghế mây bán tạo thêm thu nhập. Được làm bằng phương pháp thủ công từ những nguyên liệu có sẵn, nên sản phẩm này thân thiện với môi trường, lại có độ bền cao. Tuy nhiên, những chiếc ghế mây truyền thống trong gia đình người Dao ngày càng ít, do nguồn nguyên liệu làm ghế khó tìm và một phần do đồng bào Dao đã tự cải tiến ghế mây bằng khung sắt, dây nhựa, dây dù...

Dù cuộc sống ngày càng phát triển, có nhiều đồ dùng thay thế, nhưng một số bản người Dao ở Mộc Châu vẫn duy trì làm ghế mây truyền thống, bởi đây là vật dụng gắn liền trong đời sống sinh hoạt, phong tục, tập quán của họ. Mỗi chiếc ghế mây không chỉ tiện ích khi sử dụng mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa, nghệ thuật của đồng bào dân tộc Dao.

Huyền Trăng (CTV)

BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của chính quyền và cách người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại xã Chiềng Mung. Từ ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính đến phổ cập kỹ năng số ở khu dân cư, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp đưa công nghệ vào thực tiễn, hướng tới xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.
  • 'Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Xây dựng Đảng -
    Đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, Đảng ủy xã Chiềng Khoong tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua đó, từng bước đơn giản hóa quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
  • 'Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Xã hội -
    Thực hiện chuẩn hóa dữ liệu đất đai, xã Phù Yên đã đồng bộ lên VNLIS Trung ương 39.205 thửa đất thuộc nhóm 1 đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”, chiếm trên 76,9%; số thửa đất nhóm 2 chưa đạt chuẩn, cần làm sạch chiếm 12,6%; số thửa đất nhóm 3 chưa xây dựng cơ sở dữ liệu vùng “trắng” cần tạo lập mới chiếm 10,4%. Xã đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng và tính chính xác của dữ liệu đất đai.
  • 'Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Alo 114 -
    Bước vào mùa khô hanh, nhu cầu sử dụng điện, lửa và các thiết bị sinh nhiệt tăng cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng xã Nậm Lầu đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ gây ra.
  • 'Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý là một trong những hình thức phê bình. Nếu góp ý khách quan, trung thực và mang tính xây dựng sẽ góp phần cải thiện, sửa đổi những khuyết điểm, làm cho cá nhân hoặc tổ chức trở nên tốt hơn, nhiệm vụ được hoàn thành với chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, hiện nay, có không ít kiểu góp ý sai sự thật, thiếu khách quan, góp ý kiểu hùa theo, thiếu cơ sở khoa học... làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cán bộ, đảng viên và các cơ quan, đơn vị...
  • 'Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 18-11, tại Thủ đô Manila (Philippines), trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), đã diễn ra Phiên toàn thể thứ nhất do Chủ tịch Hạ viện Philippines, Chủ tịch AIPA-47 Faustino "Bojie" De Guzman Dy III chủ trì, với sự tham dự của đại biểu Quốc hội/Nghị viện các nước thành viên, Nghị viện quan sát viên, khách mời và đối tác phát triển của AIPA. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng.