Bảo vệ người dân trước mưa lũ

Sốp Cộp là địa bàn có địa hình bị chia cắt bởi hệ thống suối, trong đó có ba dòng suối, gồm: Nậm Lạnh, Nậm Ca và Nậm Ban hợp lưu tại khu vực trung tâm xã. Vào mùa mưa, nước suối dâng cao, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, sạt lở tại các khu dân cư ven suối. Nhằm chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, xã đã đầu tư xây dựng công trình kè chống sạt lở khu dân cư trung tâm, đoạn từ cầu tràn bản Hua Mường đến cầu cứng Sốp Cộp. Công trình dài 370 m, tổng mức đầu tư hơn 14 tỷ đồng, với các hạng mục kè chống sạt lở, gia cố mái dốc, góp phần bảo vệ hơn 500 hộ dân trong khu vực.

Sinh sống nhiều năm bên dòng suối Nậm Ban, bà Tòng Thị Phong, bản Hua Mường, vẫn nhớ những ngày mưa lũ, nước suối dâng cao, đe dọa nhà cửa và hoa màu của người dân. Công trình kè chống sạt lở hoàn thành đã giúp gia đình bà và các hộ dân trong khu vực yên tâm hơn mỗi khi mùa mưa đến. Bà Phong chia sẻ: Trước đây, bà con sống ở khu vực này rất lo lắng, nhất là khi mưa to, nước lũ dâng cao, ảnh hưởng đến nhà cửa, hoa màu. Nay công trình kè chống sạt lở hoàn thành, đưa vào sử dụng, chúng tôi thấy yên tâm hơn nhiều, không còn phải sống trong nỗi lo sợ như trước nữa.

Cùng với công trình kè, từ năm 2025 đến nay, xã Sốp Cộp đã đầu tư, sửa chữa 26 công trình hạ tầng thiết yếu và hơn 3,5 km đường giao thông bị ảnh hưởng bởi thiên tai, với tổng kinh phí gần 28 tỷ đồng. Các công trình góp phần khôi phục giao thông, phục vụ sinh hoạt, sản xuất và nâng cao khả năng ứng phó với thiên tai tại cơ sở. Ông Dương Đình Nghị, Phó Chủ tịch UBND xã Sốp Cộp, cho biết: Các công trình hoàn thành, việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân thuận lợi hơn. Các cầu, cống được sửa chữa, hệ thống kè khu vực trung tâm xã được gia cố, góp phần bảo đảm an toàn cho nhân dân, nhất là trong mùa mưa lũ.

Nối những bờ vui, mở lối phát triển

Trận lũ lịch sử ngày 1/8/2025 trên sông Mã đã cuốn trôi cầu treo Phiêng Pe, xã Chiềng Sơ, khiến giao thông hai bên bờ sông bị chia cắt, ảnh hưởng đến đời sống của hàng nghìn hộ dân. Để duy trì việc đi lại, người dân dựng cầu tạm bằng tre, luồng. Tuy nhiên, mặt cầu hẹp, khả năng chịu tải hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là trong mùa mưa lũ. Trước thực tế đó, ngày 26/12/2025, UBND tỉnh Sơn La phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng cầu cứng qua sông Mã tại bản Pe Tiến, thay thế cầu treo Phiêng Pe bị lũ cuốn trôi. 

Ông Đoàn Công Chức, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơ, cho biết: Dự án liên quan đến 36 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức ở bản Bon Tiến và Pe Tiến với hơn 14.200 m² đất. Qua tuyên truyền, vận động, người dân đồng tình, ủng hộ chủ trương xây dựng cầu mới, tạo thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng. Xã đã hoàn thành bàn giao mặt bằng sớm hơn kế hoạch, góp phần đẩy nhanh tiến độ công trình.

Những ngày này, công trường xây dựng cầu cứng qua sông Mã tại bản Pe Tiến diễn ra khẩn trương. Sau hơn 7 tháng thi công, đơn vị đã cẩu lắp đặt dầm cầu; các hạng mục đường dẫn hai đầu cầu, hệ thống mương, rãnh thoát nước cũng được triển khai. Khối lượng đào đắp đường dẫn đạt khoảng 90%. Nhà thầu đang huy động nhân lực, máy móc, phấn đấu hoàn thành, đưa công trình vào sử dụng trước ngày 31/12/2026, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân.

Còn tại xã Mường Hung, Dự án xây dựng cầu cứng qua sông Mã, nối bản Chiềng Cang với bản Mường Hung, được khởi công ngày 10/11/2026 trong niềm vui, phấn khởi của người dân địa phương. Cây cầu treo hiện nay đã đưa vào khai thác gần 3 thập kỷ, phục vụ nhu cầu đi lại, giao thương của nhân dân 2 bên bờ sông. Sau nhiều năm sử dụng, cây cầu không còn đáp đáp ứng được yêu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân. Việc đầu tư xây dựng cầu mới được người dân mong đợi, kỳ vọng sẽ tạo điều kiện đi lại an toàn, thuận lợi hơn, nhất là trong mùa mưa lũ; đồng thời rút ngắn thời gian vận chuyển nông sản, thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Dự án do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh làm chủ đầu tư, tổng mức đầu tư 61 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và nguồn hỗ trợ của Quỹ Thiện Tâm. Toàn tuyến có chiều dài khoảng 1,05 km, trong đó phần cầu dài 145,3 m, rộng 8 m, kết cấu bê tông cốt thép vĩnh cửu. Các tuyến đường dẫn và hạng mục phụ trợ được đầu tư đồng bộ, kết nối quốc lộ 4G với đường tỉnh 115. Công trình dự kiến hoàn thành tháng 11/2027.

Ông Nguyễn Chí Phúc, Chủ tịch UBND xã Mường Hung, cho biết: Khi hoàn thành, cầu sẽ tạo thuận lợi cho người dân đi lại, vận chuyển nông sản, hàng hóa; giúp học sinh đến trường an toàn hơn, người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, góp phần khai thác tiềm năng, lợi thế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Chủ động sắp xếp dân cư vùng nguy cơ thiên tai

Thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 30 đợt thiên tai, gồm: 3 đợt rét hại, 2 đợt không khí lạnh và 25 đợt mưa đá, dông lốc, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất. Thiên tai làm 6 người chết, 9 người bị thương; 1.742 nhà ở bị thiệt hại hoặc ảnh hưởng, 215 hộ phải di dời khẩn cấp, sơ tán. Nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp, công trình giao thông, thủy lợi và hạ tầng thiết yếu bị hư hỏng. 

Tháng 8/2026, mưa lớn kéo dài gây lũ ống, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ tại xã Muổi Nọi, khiến 210 hộ dân ở các bản Bon, Phặng và Lẩy phải di dời khẩn cấp; trong đó, 27 hộ tại bản Lẩy nằm trong vùng đặc biệt nguy hiểm. Ngay sau thiên tai, xã huy động lực lượng sơ tán người dân, tổ chức cứu hộ, cứu nạn, khắc phục sạt lở, khơi thông giao thông. Đồng thời, địa phương phối hợp với các sở, ngành xây dựng phương án bố trí, sắp xếp dân cư cấp bách tại bản Lẩy, quy mô 27 hộ, 135 nhân khẩu, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 23 tỷ đồng.

Ông Hoàng Quốc Việt, Chủ tịch UBND xã Muổi Nọi, cho biết: Địa phương đang tập trung hoàn thiện các thủ tục về đất, lâm nghiệp, đầu tư xây dựng, giải phóng mặt bằng và chuẩn bị các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật để sớm triển khai dự án, giúp các hộ dân trong vùng nguy hiểm có nơi ở an toàn, từng bước ổn định cuộc sống. Cùng với đầu tư hạ tầng thiết yếu tại khu tái định cư, xã sẽ quan tâm hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, bảo đảm sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế. Đây là những điều kiện quan trọng giúp các hộ sớm ổn định cuộc sống, yên tâm gắn bó với nơi ở mới và bảo đảm hiệu quả lâu dài của dự án.

Thực hiện Nghị quyết số 14 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về rà soát, sắp xếp, ổn định dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng giai đoạn 2025-2030, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 147 để tổ chức thực hiện. Công tác rà soát được triển khai cụ thể đến từng điểm dân cư, hộ gia đình. Qua đó, toàn tỉnh xác định 80 điểm dân cư xung yếu thuộc 35 xã, phường.

Ông Vũ Tiến Đĩnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thông tin: Trong 9 tháng đầu năm, tỉnh đã khởi công mới 7 dự án, dự kiến bố trí, sắp xếp 222 hộ tại 8 điểm sạt lở nguy hiểm; đồng thời tiếp tục thực hiện 6 dự án chuyển tiếp, di chuyển thêm 254 hộ ở vùng có nguy cơ thiên tai cao. Việc sắp xếp dân cư gắn với khảo sát địa điểm an toàn, điều kiện hạ tầng và sinh kế, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài tại nơi ở mới.

Những công trình phòng, chống sạt lở, giao thông được đầu tư, nâng cấp cùng các dự án sắp xếp dân cư đang từng bước góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản và ổn định đời sống nhân dân vùng thiên tai. Trước diễn biến thời tiết khó lường, Sơn La tiếp tục ưu tiên nguồn lực xử lý các điểm xung yếu, đẩy nhanh tiến độ công trình cấp bách, chủ động phương án ứng phó và di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm. Cùng với đó, bảo đảm hạ tầng thiết yếu, sinh kế tại nơi ở mới sẽ tạo nền tảng để người dân an cư, yên tâm sản xuất, từng bước nâng cao khả năng thích ứng với thiên tai, hướng tới phát triển bền vững.