Qua rà soát, đánh giá, hiện nay, xã Xuân Nha đạt 15/19 tiêu chí. Các tiêu chí chưa đạt, gồm: Giao thông, thu nhập, nghèo đa chiều, môi trường và an toàn thực phẩm. Trong đó, tiêu chí về thu nhập và nghèo đa chiều khó thực hiện, bởi tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025 của xã còn cao với 41%, thu nhập bình quân 31 triệu đồng/người/năm.

Bà Đinh Thị Thu, Chủ tịch UBND xã Xuân Nha chia sẻ: Để đạt tiêu chí về thu nhập và nghèo đa chiều, xã tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đối với tiêu chí giao thông, cùng nguồn lực đầu tư của Nhà nước, xã phát huy nội lực, tuyên truyền, vận động nhân dân góp tiền, góp công tu sửa, nâng cấp hạ tầng giao thông, đáp ứng các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới.

Phát triển kinh tế là yếu tố then chốt, tạo động lực hoàn thiện các tiêu chí khác, xã Xuân Nha đã vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đầu tư phát triển sản xuất, thâm canh tăng vụ nâng cao hiệu quả sử dụng đất; tuyên truyền trồng rau, củ quả, ngô ủ ướp hình hành vùng nguyên liệu phục vụ cho nhà máy chế biến...

Hiện nay, nhân dân trong xã đã đưa cây tre bát độ vào trồng trên 175 ha, trong đó, 120 ha đang cho sản phẩm; duy trì trên 453 ha cây ăn quả. Tập trung nuôi 410 con trâu, trên 3.300 con bò, 128 con ngựa, 60.750 con lợn, giải quyết việc làm, thu nhập ổn định cho nhân dân.

Chị Lò Thị Nguyễn, Giám đốc HTX Măng sạch Xuân Nha, cho biết: Năm 2024, HTX thu mua 128 tấn măng tươi bát độ, 10,1 tấn măng xé sợi, 2,2 tấn măng khô miếng thành phẩm cho bà con. Từ cây tre bát độ, bà con có thu nhập từ việc bán cây giống, bán măng. Sản phẩm măng của HTX đã xuất khẩu sang thị trường Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc. Năm 2024, doanh thu của HTX đạt gần 2 tỷ đồng.

Theo đó, nhân dân xã Xuân Nha còn tích cực góp công sức, vật liệu làm đường giao thông nông thôn. Trên tuyến đường bê tông mới đưa vào sử dụng tháng 12/2024, ông Đinh Thế Sơn, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Chiềng Nưa, xã Xuân Nha, vui mừng: Trước kia, vào mùa mưa, đường lầy lội bùn đất, xe máy không đi được. Nhờ Nhà nước hỗ trợ làm đường, bà con trong bản ai cũng phấn khởi đóng góp tiền, ngày công tham gia. Đoạn đường dài 475m hoàn thành, đưa vào sử dụng, giúp nhân dân đi lại thuận tiện hơn rất nhiều.

Thực hiện tiêu chí môi trường và an toàn thực phẩm, Ban quản lý các bản đã phối hợp với đoàn thể của xã phát động các phong trào dọn dẹp vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp. UBND xã tổ chức phát động thứ 7 xanh, chủ nhật sạch tại bản Thín, với sự tham gia của cán bộ, công chức, người hoạt động không chuyên trách xã, các đơn vị trường học và hơn 100 hộ dân bản phát quang, khơi thông cống rãnh, dọn vệ sinh tuyến đường nội bản dài 4 km; dọn vệ sinh 1 điểm trường; 1 nhà văn hóa bản và sân vận động xã Xuân Nha; đào 20 hố thu gom và xử lý rác thải hữu cơ.

Kết cấu hạ tầng nông thôn tiếp tục được quan tâm đầu tư, góp phần đổi thay diện mạo nông thôn mới. Từ năm 2024 đến nay, xã đã huy động các nguồn lực với số tiền gần 2,7 tỷ đồng xây dựng lớp học, làm đường, làm nhà đa năng, lắp đặt hệ thống chiếu sáng, sửa chữa nhà văn hóa.

Với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương và đồng lòng, nỗ lực của nhân dân, năm 2025, xã Xuân Nha phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 13%, tăng thu nhập lên 48 triệu đồng/người/năm, giữ vững các tiêu chí đã đạt, hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu, để Xuân Nha sớm cán đích nông thôn mới.