Trên cơ sở điều kiện từng địa bàn, xã định hướng các bản vùng thấp tập trung sản xuất cây trồng hàng hóa, như: Ngô giống, rau màu, dâu tây, cây ăn quả, mía nguyên liệu cho nhà máy; khu vực các bản vùng cao nhân rộng mô hình cây măng tre bát độ, cà phê, phát triển chăn nuôi đặc sản, trồng rừng và dược liệu. 

Chiềng Sung mùa này xanh ngút ngàn, những đồi cây ăn quả, đồi ngô giống, chanh leo xanh ngắt, cho thấy sự đa dạng hóa về cây trồng và xuất hiện nhiều mô hình kinh tế hiệu quả, như: Gia đình ông Đặng Văn Hoà, bản Tân Lập với mô hình hơn 3 ha trồng nhãn, mận hậu và hơn 1 ha ngô giống, ngô ngọt và ngô thương phẩm. Ông Hòa chia sẻ: Gia đình đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt; áp dụng khoa học vào sản xuất theo hướng hữu cơ. Từ mô hình kinh tế tổng hợp, mỗi năm gia đình thu về hơn 300 triệu đồng. 

Tư duy sản xuất của nông dân xã Chiềng Sung đã thay đổi tích cực, theo hướng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, trên địa bàn xã có 1 công ty, 5 HTX hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, chế biến nông sản, xây dựng, vận tải… phát huy hiệu quả trong liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và tạo sinh kế cho người dân địa phương.

Tiêu biểu là HTX hữu cơ Trung Hiếu, bản Cang, xã Chiềng Sung, hoạt động kinh doanh chính là tiêu thụ nông sản. Từ năm 2018, HTX liên kết với 370 hộ trên địa bàn trồng trên 300 ha ngô ngọt. Ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc HTX, cho biết: HTX phối hợp với địa phương cử cán bộ kỹ thuật tập huấn để bà con sản xuất, chăm sóc ngô đúng quy trình; tổ chức ký cam kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với các hộ liên kết. Mỗi năm, HTX thu mua 5.000 tấn ngô ngọt, cung cấp cho các nhà máy chế biến ở Hải Phòng.

Chia sẻ về việc đánh thức tiềm năng, tạo bước đột phá về phát triển kinh tế, ông Nguyễn Khắc Hào, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sung, cho biết: Xã sử dụng hiệu quả nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, để xây dựng các mô hình kinh tế; đẩy mạnh đầu tư thâm canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Gắn sản xuất với tiêu thụ, xã khuyến khích các hộ liên kết thành lập phát triển hợp tác xã. Đồng thời, lựa chọn các sản phẩm chủ lực xây dựng thương hiệu, tham gia chương trình OCOP; tăng cường xúc tiến, quảng bá, giới thiệu sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.

Từ khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, xã Chiềng Sung thành lập đoàn công tác đi học tập kinh nghiệm trồng măng bát độ tại tỉnh Lào Cai; làm việc với một số doanh nghiệp về khảo sát trồng cây cà phê tại xã. Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tổ chức 8 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi cho hơn 3.000 lượt người dân tham gia. Phối hợp với công ty chế biến cà phê Sơn La, Công ty phân bón Sông Lam Tây Bắc tập huấn cho 170 lượt nông dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc bón phân cho cây cà phê theo hướng bền vững giai đoạn kiến thiết cơ bản. Đối với chăn nuôi, xã tuyên truyền, vận động, hướng dẫn kỹ thuật cho nhân dân ở bản vùng cao triển khai mô hình nuôi lợn sọc dưa, lợn lai rừng, nuôi gà đen bản địa.

Với sự cần cù, sáng tạo trong lao động, sản xuất, nông dân Chiềng Sung đang khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương xây dựng mô hình kinh tế hiệu quả, thúc đẩy xóa đói, giảm nghèo bền vững. Hiện nay, nhân dân chuyển đổi hơn 1.088 ha sang trồng cây ăn quả như chanh leo, thanh long ruột đỏ, xoài, nhãn, bơ… liên kết với Công ty CP Nông nghiệp Chiềng Sung hỗ trợ giống và kỹ thuật, duy trì gieo trồng trên 6.000 ha ngô và rau màu. Phối hợp với Công ty CP Mía đường Sơn La trồng 718 ha mía nguyên liệu; xây dựng chuỗi liên kết sản xuất 40 ha thanh long ruột đỏ với HTX Ngọc Hoàng, xã Tà Hộc. Tổng sản lượng nông sản đạt 17.000 tấn/năm; năm 2025, thu nhập bình quân đạt 45 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 6,5%.

Mục tiêu đến năm 2030, xã Chiềng Sung đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó, phấn đấu thu nhập bình quân đạt 50 triệu đồng/người/năm; giảm tỷ lệ hộ nghèo đạt từ 2-3%/năm. Xã ưu tiên các nhóm tiêu chí về phát triển sản xuất để tăng thu nhập cho người dân, lồng ghép các chương trình hỗ trợ sản xuất vùng đồng bào dân tộc thiểu số, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới. Phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa; chuyển đổi diện tích đất nương kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả, cây cà phê... Hướng dẫn đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, khuyến khích xây dựng fanpage, ứng dụng AI để quảng bá, bán hàng trực tuyến, quảng bá sản phẩm nông sản địa phương đến với thị trường trong nước và xuất khẩu.

Bước đột phá trong phát triển kinh tế tại Chiềng Sung chính là kết quả từ sự chủ động, nhạy bén của cấp ủy, chính quyền cùng tinh thần cần cù, sáng tạo của nhân dân. Việc lấy tiêu chí thu nhập làm đòn bẩy, đã giúp địa phương giải quyết bài toán giảm nghèo bền vững, tạo đà vững chắc cho mục tiêu đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2030. Khi những nông sản đặc trưng của Chiềng Sung vươn xa đến các thị trường lớn, đó cũng là lúc bức tranh nông thôn mới nơi đây hoàn thiện, mang lại cuộc sống ấm no cho nhân dân./.