Mọi người biết đến Mùa A Thi, chàng trai sinh năm 1999, Trưởng bản Háng Pu Xi (xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên) với hình ảnh “thủ lĩnh” trẻ quả cảm, dám nghĩ, dám làm. Đầu tháng 8-2025, mưa lớn gây lũ quét, sạt lở đất kinh hoàng tại bản Háng Pu Xi. Trong giây phút hiểm nguy nhất, nhờ sự quyết đoán, Trưởng bản Mùa A Thi đã cứu 90 người thoát khỏi "lưỡi hái tử thần" trong trận lũ quét kinh hoàng.

Làm trưởng bản khi 23 tuổi

Bản Háng Pu Xi nằm lọt thỏm giữa những sườn núi hiểm trở, là nơi sinh sống của 75 hộ dân, với gần 400 nhân khẩu đồng bào dân tộc Mông. Địa hình nơi đây có nhiều khe suối, những hôm trời mưa to, nước suối dâng, trẻ em phải nghỉ học vì không qua được cầu. Do đó, rất ít trẻ được đi học đầy đủ, số học hết bậc THPT lại càng hiếm.

Và, trong "số hiếm" này, các em thường chọn rời bản tìm việc làm, sinh sống nơi phố thị-"con đường" thoát nghèo đói, đổi đời của lớp trẻ vùng cao hiện nay. Thế nhưng, Mùa A Thi lại khác. Sau khi tốt nghiệp THPT, anh có nhiều cơ hội học tiếp lên đại học, học nghề hoặc đi làm công nhân... Sau nhiều đêm trăn trở, nghĩ đến cha mẹ vất vả, bản làng còn nghèo khó, anh quyết định ở lại quê hương. Bởi, theo anh: “Nếu ai cũng rời bản thì Háng Pu Xi này sẽ ra sao? Phải có người trẻ ở lại gánh vác công việc chung, giúp bà con xây dựng cuộc sống ngay trên quê hương mình”.

Trưởng bản Mùa A Thi nhận giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2025. Ảnh do nhân vật cung cấp

Ở lại bản là chấp nhận đối mặt với khó khăn, vất vả, con đường lập nghiệp cũng gập ghềnh hơn. Xác định rõ điều đó, Mùa A Thi quyết tâm ở lại để đồng cam cộng khổ, đẩy lùi cái nghèo, cái khó, đồng hành với bà con xây dựng bản làng. Từ niềm tin ấy, anh bắt tay làm kinh tế bằng cách tự học hỏi, nghiên cứu, áp dụng khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, trồng trọt. Từ những thành công ban đầu, dần dần, anh đã tìm ra hướng phát triển kinh tế mới cho cả bản.

Năm 2022, bà con đồng thuận rất cao bầu Mùa A Thi làm Trưởng bản, khi anh mới 23 tuổi. Đồng chí Mùa A Trống, Bí thư Chi bộ bản Háng Pu Xi cho biết: "Chi bộ đánh giá cao đoàn viên Mùa A Thi. Anh là người sống có lý tưởng, trách nhiệm; luôn năng nổ, nhiệt tình với công việc chung, không ngại khó khăn, gương mẫu trong lời nói, việc làm”.

Để có được tình cảm, sự tin tưởng, mến phục đó của bà con, Mùa A Thi dành rất nhiều tâm sức, nhưng trước hết phải là sự chân thành. Sau những giờ làm nương, đi quanh bản, thấy nhà nào còn việc mùa màng dang dở, anh sẵn sàng xắn tay vào làm giúp; thấy hộ nào thiếu ăn mùa giáp hạt, anh cũng rộng lòng chia sẻ; ai có việc hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn, anh luôn có mặt kịp thời...

Dũng cảm cứu dân trong lũ dữ

Nhớ lại đợt mưa lũ ngày 1-8-2025, Trưởng bản Mùa A Thi kể, khoảng 3 giờ sáng, giữa trời mưa xối xả, Mùa A Thi thấp thỏm đứng ngồi không yên. Nghe thấy âm thanh đất đá từ sườn núi vọng xuống khác lạ, anh nghĩ ngay đến tình huống sạt lở đe dọa đến bản mình. Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, mặc gió mưa gào thét, anh vội vã gọi điện sang bên kia con suối, nơi có 21 hộ dân đang sinh sống.

Một giọng phụ nữ run rẩy bắt máy, lẫn trong tiếng khóc hoảng loạn: "Đất đang sạt rồi". Ngay lập tức, anh chạy sang gõ, đập cửa từng nhà, hô hoán bà con thức dậy. Trong giây lát, người bế con nhỏ, người khỏe dìu người yếu, trẻ cõng già, tất cả di chuyển thật nhanh lên khu vực tránh trú. Khi ấy, có 3 cụ già không chịu đi, Trưởng bản Mùa A Thi nghiêm giọng dứt khoát: "Mạng người quý hơn tất cả!". Ngay lập tức, anh phân công 4 thanh niên "cưỡng chế" đưa các cụ ra khỏi vùng nguy hiểm.

Khoảng 40 phút sau, khi vừa hoàn tất việc di dời người dân, trận lũ quét kinh hoàng xảy ra, kèm theo hàng nghìn mét khối đất đá, cây cối tràn xuống cuốn trôi gần như toàn bộ nhà cửa, vườn tược và tài sản của các hộ dân trên đường lũ đi qua. Trong đó, 17 ngôi nhà bị vùi lấp cuốn trôi, 4 nhà hư hỏng nặng. Nhìn cảnh tượng tan hoang, ai nấy đều rùng mình không dám nghĩ đến điều gì sẽ xảy ra nếu không nhanh chóng di chuyển theo yêu cầu của trưởng bản. Với sự quyết đoán, Trưởng bản Mùa A Thi cùng các lực lượng đã cứu 90 người thoát khỏi "lưỡi hái tử thần" trong gang tấc.

Ông Mùa Khua Pó, một trong 3 cụ già lúc đầu không chịu rời đi trong đêm mưa lũ ấy, nghẹn ngào kể: “Nếu hôm đó không có lòng quả cảm và sự quyết đoán của trưởng bản thì tôi đã không thể qua khỏi rồi”. Khi được hỏi về hành động dũng cảm của mình, Trưởng bản Mùa A Thi khiêm tốn cho biết: "Trên cương vị Trưởng bản, tôi ý thức được trách nhiệm của mình phải bảo vệ người dân đến cùng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào”.

Ghi nhận nghĩa cử cao đẹp ấy, ngày 4-8-2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính có thư khen đối với Trưởng bản Mùa A Thi. “Tôi rất vui khi được Thủ tướng Chính phủ gửi thư khen. Đó là động lực để tôi tiếp tục phấn đấu. Tôi nghĩ, dân tin thì mình phải đặt dân lên hàng đầu và tôi sẽ luôn hết mình với đồng bào”, Mùa A Thi chia sẻ.

Nói cho dân nghe, làm cho dân tin

Sau khi được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, mới đây, Trưởng bản Mùa A Thi lại trúng cử đại biểu HĐND xã Xa Dung nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự ghi nhận và kỳ vọng lớn lao của bà con trong bản đối với “thủ lĩnh” Mùa A Thi.

Là trưởng bản trẻ, Mùa A Thi luôn gương mẫu thực hiện phương châm "nói cho dân nghe, làm cho dân tin”, biến từng lời nói thành hành động cụ thể. Suốt 4 năm qua, anh luôn bám dân, bám bản, đồng hành, chia ngọt sẻ bùi cùng bà con. Đặc biệt, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, anh tham khảo các mô hình trồng cà phê, từ đó vận động bà con trồng cà phê thay ngô, sắn để mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Đây là một quyết định táo bạo, bởi bao đời nay người dân nơi đây chưa từng biết đến việc trồng các loại cây công nghiệp.

Trưởng bản Mùa A Thi thống kê thiệt hại của từng gia đình trong bản do ảnh hưởng lũ quét xảy ra rạng sáng 1-8-2025. Ảnh do nhân vật cung cấp

Để dân tin và làm theo, anh tiên phong làm trước. Từ diện tích lúa nương kém hiệu quả, anh chuyển sang trồng 5.000m2 cà phê, khai hoang mở rộng hơn 8.000m² lúa nước. Anh cũng xây dựng hệ thống chuồng trại kiên cố để chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà, thay cách chăn nuôi thả rông trước đây. Thấy anh làm trước và thành công, dần dần bà con trong bản tin và làm theo. Hiện tại, bản Háng Pu Xi chuyển hướng trồng cà phê đã được 3 năm, với diện tích gần 10ha. Anh Thi cho biết: “Chúng tôi đang vận động bà con bỏ hẳn trồng sắn, ngô để chuyển sang trồng cà phê, mắc ca, chanh leo. Qua tham khảo ở địa phương, các loại cây này cho hiệu quả kinh tế cao hơn”.

Không chỉ chăm lo, hướng dẫn bà con phát triển kinh tế, Mùa A Thi còn tích cực gắn kết cộng đồng xã hội. Anh thường xuyên phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước. Bên cạnh đó, anh luôn nỗ lực giữ vai trò trung tâm đoàn kết cộng đồng, vận động bà con xóa bỏ tập tục lạc hậu; tích cực tham gia các phong trào: "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc", "Giữ gìn an ninh trật tự ở khu dân cư",  "Xây dựng bản làng an toàn"...

Tâm sự với chúng tôi, Trưởng bản Mùa A Thi chia sẻ: "Khó khăn nhất là việc vận động, thuyết phục những người cao tuổi từ bỏ thói quen, tập tục cũ. Đặc biệt, khi giải quyết các vấn đề liên quan đến tranh chấp đất đai, ruộng nương giữa các hộ dân, có những vụ việc tôi phải dành nhiều thời gian suy nghĩ, tìm cách hòa giải để mọi người cùng đồng thuận. Tuy vậy, khi tôi đứng ra giải quyết công việc, thấy thấu tình đạt lý, bà con đều lắng nghe và ủng hộ”.

Đồng chí Sùng A Măng, Chủ tịch UBND xã Xa Dung cho biết: “Trưởng bản Mùa A Thi là người nhiệt huyết trong công việc và luôn tận tình giúp đỡ bà con. Anh cũng là cầu nối quan trọng để gắn kết chính quyền với người dân, tuyên truyền hiệu quả các chủ trương, chính sách đến từng hộ dân. Với tinh thần trách nhiệm cao và hết lòng vì cộng đồng, Mùa A Thi đã góp phần quan trọng vào việc ổn định đời sống bà con sau bão lũ, xây dựng bản làng ngày một văn minh, tiến bộ, được người dân tin yêu, chính quyền ghi nhận”.

Ngày 5-3-2026, Tổng Bí thư Tô Lâm chỉ đạo trong buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về các giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp: “Mô hình này chỉ vận hành hiệu quả khi đội ngũ cán bộ thực thi có đủ năng lực, trách nhiệm và tâm huyết. Những thời khắc hiểm nguy đã cho thấy, cán bộ cơ sở không chỉ là khâu trung gian mà là điểm tựa quyết định sinh mạng và niềm tin của người dân”. Hình ảnh, việc làm của Trưởng bản Mùa A Thi là minh chứng sống động cho tinh thần ấy: Đổi mới tư duy, dám nghĩ, dám làm, luôn gần dân, sát dân, vì dân, vì lợi ích chung của cộng đồng.

Từ quyết định ở lại quê hương, dấn thân bằng hành động cụ thể và dẫn dắt cộng đồng, Trưởng bản Mùa A Thi từng bước gieo mầm đổi thay, biến Háng Pu Xi từ bản nghèo trở thành nơi khởi sắc, nơi niềm tin và khát vọng vươn lên. “Hạt giống đỏ” Mùa A Thi là hình mẫu cho lớp cán bộ cơ sở hiện nay, là cầu nối vững chắc giữa ý Đảng và lòng dân ngày càng bền chặt, góp phần lan tỏa tinh thần để xây dựng đất nước vững mạnh từ cơ sở.