HTX Nông sản Sơn La, xã Chiềng Mai có 7 thành viên và liên kết với gần 15 hộ sản xuất, xây dựng vùng chuyên canh rau an toàn theo quy trình VietGAP, quy mô trên 20 ha, mỗi năm cung ứng trên 1.000 tấn rau, củ, quả cho hệ thống cửa hàng rau sạch, các siêu thị trong và ngoài tỉnh.

Ông Hoàng Văn Trường, Phó Giám đốc HTX, cho biết: Những ngày qua, thời tiết mưa nhiều, HTX đã hướng dẫn các thành viên chủ động san bồi lại mặt luống cho thông thoáng, cao ráo, thoát nước để rau không bị ngập úng; chọn các loại rau có thời gian sinh trưởng ngắn, sớm cho thu hoạch, như: Cải thìa, cải bó xôi, xà lách… đưa vào trồng. Cùng với đó, áp dụng kỹ thuật ươm cây giống trong khay, hoặc túi bầu, vừa tiết kiệm thời gian, vừa bảo đảm tỷ lệ cây sống cao, cây mau bén rễ.

Trong mùa mưa thường có nhiều loại sâu bệnh phát sinh, như: Thán thư, sâu ăn lá, đục thân… Do đó, HTX đã hướng dẫn các thành viên áp dụng quy trình quản lý dịch hại tổng hợp, chú trọng vệ sinh đồng ruộng, trồng đúng mật độ, tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học để phòng bệnh và nâng cao sức đề kháng cho cây. Ngoài ra, việc tăng cường sử dụng phân hữu cơ hoai mục, phân vi sinh cũng giúp cải tạo đất tơi xốp, hạn chế rửa trôi dinh dưỡng và giúp cây rau phục hồi nhanh sau mưa lớn. 

Là hộ thành viên của HTX Nông sản Sơn La, gia đình chị Lò Thị Tâm có hơn 4.000 m² đất trồng các loại rau cải ngọt, cà pháo, mướp đắng, dưa leo. Chị Tâm chia sẻ: Mùa mưa, việc canh tác rau xanh vất vả hơn. Sau mỗi vụ, gia đình vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ, thu gom tàn dư cây, làm cỏ, xử lý vôi bột để tiêu diệt mầm bệnh còn tồn lưu trong đất. Gia đình đã chia ruộng rau thành luống nhỏ, đánh luống cao để dễ thoát nước; phủ rơm lên mặt luống sau khi xuống giống, tránh tình trạng bị mưa cuốn trôi. Riêng với dưa leo, mướp đắng, phải làm giàn chắc chắn để cây phát triển, quang hợp tốt hơn. Vụ này, gia đình dự kiến thu hơn gần 10 tấn rau, quả. 

Còn tại xã Yên Sơn, tận dụng lợi thế đất đai màu mỡ, nông dân tập trung phát triển rau xanh theo hướng hàng hóa, nâng cao thu nhập với gần 100 ha, gồm các loại rau cải ngọt, bắp cải, xà lách, các loại đậu, đỗ... Đây là những loại rau có nhu cầu tiêu thụ lớn trên thị trường, thời gian sinh trưởng ngắn.

Gia đình ông Trần Văn Tỉnh, bản Chiềng Hưng, xã Yên Sơn trồng 5.000 m² rau các loại. Nhiều tuần nay, trên địa bàn thường xuyên xảy ra mưa lớn, không chỉ gây úng, làm đất bị nén chặt dẫn đến nghẹt rễ, cây rau phát triển kém, phát sinh sâu bệnh gây hại, đặc biệt là bọ nhảy, sâu ăn lá.

Ông Tỉnh chia sẻ: Giảm thiểu thiệt hại do mưa gây ra, gia đình đã chọn mùng tơi, cà pháo, đậu cove... trồng thay thế; thường xuyên làm cỏ, loại bỏ nơi trú ngụ của sinh vật gây hại; sử dụng màng phủ nông nghiệp hạn chế ảnh hưởng của mưa dầm làm trôi đất; sẵn sàng máy bơm nước để đề phòng mưa lớn ngập úng ruộng rau. Hiện nay, giá các loại rau mùng tơi, cà pháo, đậu có giá trừ 8.000-12.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, gia đình thu lãi khoảng 18 triệu đồng/lứa.

Theo thống kê, trong đợt mưa lũ vừa qua, toàn tỉnh có trên 300 ha rau màu bị ngập úng. Hiện nay, ngành Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương đang chỉ đạo các phòng chức năng, các xã, hỗ trợ bà con nông dân khôi phục sản xuất, chủ động các biện pháp bảo vệ cây trồng trong mùa mưa.

Dự báo thời gian tới, thời tiết vẫn còn diễn biến phức tạp. Do đó, bà con nông dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống ngập úng, bảo vệ rau màu; sử dụng màng phủ nông nghiệp để kiểm soát độ ẩm trong đất, hạn chế cỏ dại; đối với rau ăn lá nên sử dụng nhà lưới hoặc mái che giúp làm giảm tối đa tác động của mưa, gây hư hỏng lá.

Ông Vương Quốc Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp, thông tin: Mùa mưa dễ phát sinh nhiều loại sâu bệnh gây hại, bà con cần chủ động thăm ruộng, vườn thường xuyên để kịp thời phát hiện và có biện pháp xử lý, không để dịch bệnh lây lan diện rộng; ưu tiên áp dụng các biện pháp kỹ thuật quản lý sâu bệnh hại theo hướng an toàn, sinh học. Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần tuân thủ đúng thời gian cách ly trước khi thu hoạch để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng. Chuẩn bị nguồn giống, tích cực làm đất để trồng bổ sung những diện tích cây trồng bị thiệt hại, bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Việc chủ động chuyển đổi phương thức canh tác và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp đã giúp nông dân thích ứng hiệu quả với điều kiện bất lợi của mùa mưa; đảm bảo duy trì diện tích gieo trồng, góp phần ổn định nguồn cung cấp, hạn chế tình trạng khan hiếm và biến động giá rau xanh khi mưa lũ kéo dài.