Đưa khoa học kỹ thuật đến với người dân

Xã Phiêng Pằn được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã vùng cao, biên giới Chiềng Lương, Phiêng Pằn và Nà Ớt, tổng diện tích hơn 320 km². Địa bàn rộng, các khu vực sản xuất phân tán, trong khi điều kiện tiếp cận kiến thức và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật của người dân còn hạn chế. Do vậy, xã Phiêng Pằn chú trọng phối hợp với các cơ quan chuyên môn đưa kiến thức khoa học kỹ thuật đến gần hơn với người dân.

Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Pằn, cho biết: UBND xã chỉ đạo cơ quan chuyên môn xây dựng các mô hình sản xuất để bà con có điều kiện tham quan, học tập và đánh giá hiệu quả thực tế. Tổ chức tập huấn, hội thảo đầu bờ lựa chọn các giống hiệu quả và những mô hình chăn nuôi có thu nhập cao để bà con học hỏi, làm theo. Đẩy mạnh tuyên truyền nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đưa cây, con giống mới năng suất, chất lượng có giá trị kinh tế cao vào canh tác, chăn nuôi.

Từ nguồn kinh phí của chương trình phát triển nông nghiệp, xã triển khai mô hình thâm canh lúa sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh cho 295 hộ tại các bản Nà Hiên, Xà Vịt, Ta Lúc, Pá Nó; hướng dẫn trồng mới và ghép cải tạo cà phê tại bản Nà Ớt, Pá Ban với diện tích 2,3 ha, kinh phí gần 500 triệu đồng. Phối hợp Trung tâm Khuyến nông và chuyển đổi số, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) triển khai mô hình trồng chanh leo vàng, quy mô 7 ha tại các bản Pó In, Chi Mờn; mô hình chăn nuôi dúi mốc thương phẩm. Từ đầu năm đến nay, cơ quan chuyên môn xã tổ chức 20 lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất, thu hút gần 1.000 lượt người tham gia.

Việc lựa chọn nội dung tập huấn sát nhu cầu, kết hợp hướng dẫn trực tiếp và xây dựng mô hình điểm đang giúp hoạt động chuyển giao kỹ thuật đi vào chiều sâu. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua lý thuyết, người dân được thực hành trên đồng ruộng, nương sản xuất, từ đó hiểu rõ hơn quy trình và chủ động áp dụng vào điều kiện canh tác của gia đình.

Ông Quàng Văn Hợi, bản Mởn, chia sẻ: Tham gia mô hình trồng chanh leo vàng, gia đình được hỗ trợ 500 gốc chanh. Cán bộ khuyến nông hướng dẫn làm đất, làm giàn, bón phân và phòng trừ sâu bệnh. Thời điểm này, cây chanh bắt đầu cho thu hoạch lứa đầu, giá 20 nghìn đồng/kg. Bước đầu cho thấy cây chanh leo cho hiệu quả kinh tế, thời gian tới gia đình tiếp tục đầu tư chăm sóc, mở rộng diện tích.

Thay đổi tư duy sản xuất

Từ những thửa ruộng, nương sản xuất trước đây còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, người dân Phiêng Pằn thay đổi bắt đầu từ những việc cụ thể: Chọn giống phù hợp, chăm sóc đúng kỹ thuật, sử dụng phân bón hợp lý, chủ động phòng trừ sâu bệnh và thu hái đúng thời điểm.

Anh Vì Thanh Quyền, bản Nà Pồng Po, chia sẻ: Trước đây, gia đình chủ yếu chăm sóc cà phê theo kinh nghiệm, nên với 2 ha chỉ đạt khoảng 15 tấn quả tươi. Sau khi được tập huấn, tôi chú trọng hơn việc tỉa cành, tạo tán, bón phân và chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng. Năm nay, dù thời tiết có những diễn biến bất lợi, nhưng gia đình dự kiến thu hơn 17 tấn quả tươi.

Nhiều gia đình ở Phiêng Pằn cũng chủ động ứng dụng kỹ thuật mới vào sản xuất. Gia đình ông Hà Văn Dươm, bản Mật Sàng, đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, áp dụng quy trình canh tác theo hướng hữu cơ, chú trọng chất lượng nông sản và bố trí hợp lý diện tích cây ngắn ngày, cây lâu năm để duy trì nguồn thu quanh năm. Ông Dươm chia sẻ: Trước đây, việc tưới nước chủ yếu dựa vào sức người và điều kiện thời tiết. Sau khi được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, gia đình mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, chủ động hơn trong chăm sóc cây trồng. Năng suất và chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt, thu gần 700 triệu đồng mỗi năm.

Từ những thay đổi tư duy sản xuất trong mỗi người dân đã tác động tích cực tới sản xuất nông nghiệp của địa phương. Hiện nay, xã duy trì 3.136 ha cây lương thực có hạt; 2.296 ha cà phê, tăng 212 ha; 1.367 ha cây ăn quả và sơn tra, tăng 315 ha so với cùng kỳ năm trước. Riêng cà phê có 1.935 ha đang cho thu hoạch, sản lượng vụ 2026-2027 ước đạt 24.195 tấn quả tươi. Chăn nuôi tiếp tục duy trì ổn định với tổng đàn gia súc, gia cầm trên 187.400 con, tăng 6,35%.

Những chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp là nền tảng quan trọng để Phiêng Pằn tiếp tục rà soát điều kiện đất đai và lợi thế từng khu vực để lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp; tăng cường tập huấn theo nhu cầu thực tế, chú trọng hướng dẫn trực tiếp trên đồng ruộng, nương sản xuất và nhân rộng những mô hình hiệu quả. Kết nối thị trường, nâng chất lượng nông sản để việc áp dụng khoa học kỹ thuật thực sự tạo ra giá trị và thu nhập cao hơn cho người dân.