Sau khi sáp nhập 4 xã: Tường Phù, Gia Phù, Suối Bau và Sập Xa, đã mở ra không gian phát triển mới cho xã Gia Phù, với diện tích đất nông nghiệp lớn, khí hậu, thổ nhưỡng và nguồn nước dồi dào. Xã đã tập trung quy hoạch các vùng sản xuất có quy mô phù hợp, đồng bộ về giao thông, thuận lợi cho cơ giới hóa và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Một trong những giải pháp được xã Gia Phù triển khai sớm và quyết liệt là dồn điền đổi thửa, tích tụ ruộng đất. Trên cơ sở quy hoạch, xã tuyên truyền, vận động nhân dân dồn đổi, hình thành các thửa ruộng liền vùng, liền thửa. Đến nay, bình quân mỗi hộ chỉ còn từ 1 - 2 thửa đất ruộng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thâm canh, cơ giới hóa đồng bộ, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích canh tác. Cùng với đó, xã khuyến khích các hộ có nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất thực hiện tích tụ ruộng đất thông qua thuê, mượn hoặc chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định. Khuyến khích nhân dân trồng các giống lúa đặc sản, hữu cơ; các loại rau màu như: ngô sinh khối, tỏi, bắp cải… tại các phiêng bãi dọc suối Tấc. Đặc biệt, thời gian gần đây, xã đã đưa vào trồng cây ăn quả có múi và thử nghiệm nhiều cây trồng mới, như ớt chỉ địa ở các bản trung tâm; mía, măng bát độ ở các bản vùng cao.

Bản Bùa Chung 2 là một trong những bản tiêu biểu của xã Gia Phù về phát triển cây ăn quả, mang lại thu nhập ổn định cho các hộ dân. Ông Lò Văn Viết, một trong những hộ đi đầu trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng của bản, chia sẻ: Được chính quyền hỗ trợ vốn vay, gia đình đã đào ao nuôi cá; cải tạo 1,5 ha đất nương để trồng gần 500 gốc mít Thái, cam đường canh, ổi không hạt theo hướng hữu cơ và lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm; tận dụng phân bón từ chăn nuôi để bón cho cây trồng, giảm một phần chi phí sản xuất. Mỗi năm gia đình thu nhập ổn định trên 200 triệu đồng.

Còn tại bản Nà Kên, những ngày này, trên cánh đồng trải dài là những luống ớt sai trĩu quả, đang chờ ngày thu hoạch. Đây là thành quả sau hơn 90 ngày xuống giống và chăm sóc bền bỉ của bà con. Để cây trồng mới này trở thành hàng hóa xuất khẩu, chính quyền xã đã phối hợp với HTX Tâm Tín triển khai mô hình theo chuỗi giá trị. Trên mỗi thửa ruộng ớt đều được đánh số thứ tự để thuận tiện cho việc theo dõi, giám sát quy trình chăm sóc và truy xuất nguồn gốc. Hiện nay, bà con nông dân trong xã đã liên kết góp đất trồng gần 6 ha ớt chỉ địa xuất khẩu sang Hàn Quốc; năng suất trung bình dự kiến đạt 15 tấn/ha/năm.

Ông Cầm Văn Thiêu, bản Nà Kên, xã Gia Phù, cho biết: Gia đình được HTX hướng dẫn chi tiết từ trồng, chăm sóc, cách tưới nước, bón phân bổ sung cho đến phương pháp phòng trừ sâu bệnh theo quy trình an toàn. Đặc biệt, kỹ thuật hái quả cũng được hướng dẫn kỹ để không làm ảnh hưởng đến các lứa hoa và quả non sau này, đảm bảo cây có thể cho thu hoạch đến hết vụ. Với 0,2 ha đất ruộng, sau hơn 2 tháng trồng, ớt bắt đầu cho thu hoạch, sản phẩm được thu mua ổn định với giá 20.000 đồng/kg. Dự kiến hết vụ, gia đình thu hoạch hơn 2 tấn ớt.

Tận dụng ruộng đất sau thu hoạch lúa, nông dân xã Gia Phù còn trồng các loại rau màu, trong đó cây tỏi được xác định là cây trồng chủ lực. Ông Đinh Văn Bình, Giám đốc HTX sản xuất và kinh doanh tỏi Phù Yên, cho biết: Tỏi dễ trồng, thời gian sinh trưởng ngắn, phù hợp với đất ruộng sau vụ lúa mùa. Ban đầu chỉ vài hộ tham gia trồng thử nghiệm, đến nay HTX liên kết với 60 hộ dân trồng, bao tiêu đầu ra, với tổng diện tích hơn 10 ha; hằng năm, HTX thu mua khoảng 2 tấn tỏi tươi cho bà con. Hiện nay, HTX còn đẩy mạnh chế biến, sản xuất tỏi đen, miến tỏi đen đạt tiêu chuẩn sản phẩm OCOP 3 sao.

Gắn lợi thế của từng vùng, đưa nhiều loại cây trồng vào sản xuất đã tạo tiền đề quan trọng để xã Gia Phù hình thành các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, hướng tới nền nông nghiệp bền vững. Bà Ninh Thị Tâm Bình, Chủ tịch UBND xã, chia sẻ: Với sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự năng động của nhân dân, sản xuất nông nghiệp của xã có bước chuyển mình rõ rệt. Các chỉ tiêu về sản xuất nông nghiệp đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Năm 2025, diện tích cây lương thực đạt 1.622 ha, sản lượng đạt 8.338 tấn, đạt 110% so với kế hoạch; diện tích cây hằng năm trên 630 ha, sản lượng 10.345 tấn; cây màu vụ đông tăng với 206 ha, đạt 224% so với kế hoạch. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tăng dần qua các năm thông qua việc đẩy mạnh thâm canh, tăng vụ, ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Việc hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung đã và đang tạo động lực quan trọng cho phát triển nông nghiệp, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới tại địa phương.