Ông Nguyễn Biên Cương, Chủ tịch UBND xã Mường Chanh, chia sẻ: Xã được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Mường Chanh và Chiềng Chung cũ, có 17 bản; địa giới hành chính mở rộng, tạo tiền đề để phát triển bền vững. Xã xác định phát triển kinh tế theo lợi thế từng khu vực, tại trung tâm xã, tập trung phát triển tiểu thủ công nghiệp, thương mại - dịch vụ, hình thành các điểm kinh doanh tập trung, chợ đầu mối, dịch vụ vận tải; các bản vùng cao, xa trung tâm, phát triển trồng trọt, chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Với tiềm năng, lợi thế về phát triển cây công nghiệp, nhất là cà phê, xã khuyến khích nhân dân ứng dụng công nghệ cao, liên kết thành lập các HTX, hình thành chuỗi sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm; xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn, hữu cơ, gắn với du lịch trải nghiệm.

Về Mường Chanh bây giờ, từ bản Ten Hịa, đến bản Đen, Tường Chung, Cang Mường, Lọng Nghịu, những ngôi nhà cao tầng khang trang mọc lên giữa vườn cà phê trĩu quả. Toàn xã hiện có trên 1.330 ha cà phê, liên kết sản xuất gắn với chế biến. Điển hình là HTX Ara-Tay Coffee, nhiều năm qua xây dựng thành công thương hiệu cà phê đặc sản, ký hợp đồng với trên 130 hộ dân xã trồng, chăm sóc 300 ha cà phê theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ; liên kết thu mua quả tươi cho người dân với giá cao hơn 3.000 đồng/kg so với giá thị trường. Mỗi năm, HTX xuất bán ra thị trường từ 8-10 tấn nhân, xay; sản phẩm Aratay Coffee đạt OCOP 4 sao, cung ứng cho các cửa hàng cà phê ở Hà Nội và các tỉnh, thành phố trên cả nước, được người tiêu dùng đón nhận.

Chị Cầm Thị Mòn, Giám đốc HTX Ara-Tay Coffee, chia sẻ: Khi bắt tay vào xây dựng thương hiệu, các thành viên HTX buộc phải thay đổi thói quen hái xô lẫn cả quả xanh, sang hái chọn những quả cà phê chín cho chất lượng cao. Mọi công đoạn từ cách thu hái, vận chuyển, rửa hạt, phơi sấy và đóng gói... đều được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật. Trung bình mỗi năm, HTX thu mua, chế biến hơn 1.000 tấn quả tươi cho các thành viên HTX và các hộ liên kết sản xuất. Doanh thu HTX mỗi năm đạt gần 2 tỷ đồng; mỗi thành viên đạt thu nhập 45 - 50 triệu đồng/năm.

Mường Chanh vốn nổi tiếng với giống lúa nếp tan nhe, được gieo trồng gần 30 ha ở một số bản có diện tích ruộng dọc suối Nặm Chanh. HTX tan nhe Nong Ten đã tiên phong thực hiện trồng lúa hữu cơ, với diện tích hơn 3 ha, quy trình trồng và chăm sóc khắt khe, chỉ sử dụng các loại phân vi sinh, phân chuồng ủ hoai mục để bón, năng suất lúa đạt 4,5 tấn/ha, chất lượng gạo tốt. 

Ông Hoàng Văn Hoa, Giám đốc HTX tan nhe Nong Ten, cho hay: HTX đã vận động 30 hộ thành viên tham gia trồng giống nếp tan nhe địa phương, mỗi năm cung cấp ra thị trường khoảng 15 tấn gạo, giá bán 30.000 đồng/kg, doanh thu đạt khoảng 450 triệu đồng. HTX tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, xây dựng sản phẩm nếp tan Mường Chanh thành sản phẩm OCOP.

Với lợi thế có tỉnh lộ 117 đi qua, Mường Chanh tập trung phát triển thương mại - dịch vụ, xã có gần 500 cửa hàng, điểm kinh doanh, dịch vụ. Ngoài ra, xã còn vận động nhân dân chăn nuôi theo hướng hàng hóa, duy trì trên 9.300 con gia súc, gần 72.000 con gia cầm; trồng trên 100 ha cỏ phục vụ chăn nuôi. Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo còn 3%. Kinh tế phát triển, đời sống ổn định, bà con tích cực góp công, góp của thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, nhiều công trình nhà văn hóa bản, giao thông, trường học được đầu tư xây dựng khang trang.

Vùng đất giàu truyền thống cách mạng Mường Chanh đang đổi mới sau quá trình sáp nhập. Những thay đổi này không chỉ định hình lại diện mạo hành chính mà còn mở ra cơ hội để phát triển kinh tế, văn hóa và nâng cao đời sống nhân dân.