Kênh vốn tương trợ ở nông thôn

Những năm qua, 7 Quỹ tín dụng nhân dân đang hoạt động tại khu vực địa bàn bàn Thành phố và Mộc Châu, Vân Hồ, Phù Yên, Mai Sơn, Sông Mã cũ đã phát huy tốt vai trò là mô hình tài chính hợp tác kiểu mới. Với tổng nguồn vốn huy động tại địa phương của các QTDND là 3.064 tỷ đồng, đã hỗ trợ tích cực cho các thành viên phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và thúc đẩy công tác giảm nghèo bền vững ở địa phương. Với nguyên tắc hoạt động tự nguyện, tự chịu trách nhiệm và tương trợ lẫn nhau, các QTDND đã trở thành kênh dẫn vốn linh hoạt, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn nhỏ lẻ của bà con nông dân và tiểu thương tại các xã, phường.

Quỹ tín dụng nhân dân Nông trường Mộc Châu với 30 năm xây dựng và phát triển, từ một Quỹ có quy mô còn khiêm tốn trong những ngày đầu thành lập, đến nay đã phát triển vững mạnh với tổng nguồn vốn hoạt động trên 1.500 tỷ đồng; dư nợ cho vay trên 1.300 tỷ đồng; vốn điều lệ đạt 45 tỷ đồng; vốn tự có đạt 109 tỷ đồng và hơn 10.000 thành viên tham gia. Nguồn vốn tín dụng được tập trung phục vụ sản xuất, kinh doanh, phát triển nông nghiệp, nông thôn; hỗ trợ hộ gia đình, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn để mở rộng sản xuất, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân.

Anh Lường Văn Hợp, tổ dân phố Chờ Lồng, phường Thảo Nguyên, chia sẻ: Năm 2012, gia đình tôi được Quỹ TDND Nông trường Mộc Châu cho vay 300 triệu đồng, chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cam. Cây cam đòi hỏi chăm sóc kỹ lưỡng, vì vậy tôi thường xuyên thăm vườn, tỉa cành tạo độ thông thoáng, bón phân hữu cơ, khoanh gốc và sử dụng thuốc sinh học để cây sinh trưởng tốt, hạn chế sâu bệnh. Nhờ đó, vườn cam phát triển ổn định. Đầu năm, gia đình tôi đang vay 500 triệu đồng từ Quỹ để mở rộng hơn 3 ha trồng các giống cam V2, cam Canh và cam ruột đỏ; năm nay dự kiến thu hoạch trên 20 tấn quả, sẽ cho nguồn thu hơn 1 tỷ đồng.

Ông Đặng Thế Anh, Giám đốc Quỹ TDND Nông trường Mộc Châu, cho biết: Đơn vị đặc biệt chú trọng việc khảo sát, thẩm định và kiểm tra dự án trước, trong và sau khi cho vay; thực hiện nghiêm các quy định về lãi suất, chế độ và đối tượng cho vay; xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, giảm thiểu rủi ro, kiểm soát nợ xấu. Quy trình cho vay từng bước được đơn giản hóa, tạo thuận lợi về thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết, giảm chi phí đi lại cho thành viên. Đến nay, Quỹ có 10.065 thành viên; tổng nguồn vốn đạt 1.485 tỷ đồng; tổng dư nợ cho vay gần 1.270 tỷ đồng. Năm 2025, Quỹ tiếp tục duy trì vị trí đứng đầu trong hơn 1.200 Quỹ TDND trên toàn quốc.

Đối với Quỹ Tín dụng nhân dân Quyết Thắng thành lập và đi vào hoạt động từ tháng 3/1998, hiện hoạt động trên địa bàn các phường Chiềng Cơi, Tô Hiệu và Chiềng Sinh. Hiện nay, Quỹ đã kết nạp thêm 452 thành viên, nâng tổng số thành viên đến hết năm 2025 lên 3.866 người. Hầu hết các thành viên đều chấp hành tốt các quy định, tích cực đóng góp xây dựng Quỹ ngày càng ổn định và phát triển. Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Quỹ Tín dụng nhân dân Quyết Thắng, chi biết: Hiện nay, tổng nguồn vốn hoạt động của Quỹ đạt hơn 338 tỷ đồng. Dư nợ cho vay đạt gần 291 tỷ đồng với 613 món vay, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân. Hoạt động kinh doanh của Quỹ tiếp tục được duy trì an toàn, hiệu quả.

Nguyễn Đình Vinh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 3, cho biết: Bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động của hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân trên địa bàn tỉnh vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Tác động từ biến động kinh tế và thị trường khiến việc mở rộng quy mô, đi kèm kiểm soát chất lượng tín dụng tại một số đơn vị gặp nhiều áp lực. Năng lực quản trị, điều hành và chất lượng kiểm soát nội bộ ở vài Quỹ chưa thật sự đồng đều; trình độ chuyên môn của một bộ phận cán bộ, nhân sự chưa đáp ứng kịp yêu cầu chuyển đổi số và quản trị rủi ro hiện đại. Cùng với đó, công tác phát triển thành viên và mở rộng địa bàn ở khu vực vùng sâu, vùng xa còn hạn chế; một số đơn vị gặp vướng mắc về cơ sở vật chất, trụ sở làm việc chưa ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động...

Tăng cường giải pháp đồng bộ

Để khắc phục kịp thời các hạn chế về quản trị, kiểm soát nội bộ và chất lượng nhân sự của một số QTDND trong bối cảnh thị trường biến động, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành Kế hoạch số 273/KH-UBND ngày 29/9/2026 để triển khai nhóm giải pháp trọng tâm và đồng bộ đặt mục tiêu củng cố toàn diện, nâng cao năng lực điều hành, quyết tâm đưa hệ thống QTDND phát triển an toàn, lành mạnh và bền vững.

Nguyễn Đình Vinh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 3, thông tin: Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 3 giữ vai trò nòng cốt, chịu trách nhiệm chủ trì theo dõi, thanh tra, kiểm tra và giám sát chặt chẽ hoạt động của các QTDND, chúng tôi chú trọng kiểm tra việc chấp hành các quy định về quản trị, điều hành, kiểm soát nội bộ, hoạt động tín dụng, huy động vốn và các giới hạn an toàn. Đơn vị cũng là đầu mối chủ động nắm bắt khó khăn, kịp thời chấn chỉnh các tồn tại, vi phạm và tham mưu cho UBND tỉnh các giải pháp xử lý phát sinh vượt thẩm quyền.

Bên cạnh đó, công tác bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội liên quan đến hoạt động tiền tệ, tín dụng được đặc biệt quan tâm. UBND tỉnh giao Công an tỉnh phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 3 chủ động nắm tình hình, kịp thời phát hiện, đấu tranh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật; ngăn chặn việc tẩu tán tài sản và bảo đảm an toàn tuyệt đối quyền, lợi ích hợp pháp của người gửi tiền cũng như các thành viên.

Điểm đáng chú ý, là việc tạo điều kiện về cơ sở vật chất cho các QTDND hoạt động ổn định. UBND tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, tham mưu cơ chế để các QTDND tiếp cận, thuê, sử dụng cơ sở nhà, đất, tài sản công dôi dư sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính để làm trụ sở làm việc theo đúng quy định.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của QTDND, vai trò của chính quyền cấp xã, phường và ý thức trách nhiệm của mỗi thành viên đóng vai trò quyết định. UBND tỉnh đã yêu cầu UBND các xã, phường nơi có QTDND hoạt động tăng cường phối hợp trong việc thẩm tra, cung cấp thông tin về nhân sự dự kiến bầu, bổ nhiệm vào các vị trí chủ chốt: Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Giám đốc QTDND. Đồng thời, chính quyền cơ sở chủ động theo dõi, kịp thời thông tin cho cơ quan quản lý khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Đối với bản thân các QTDND trên địa bàn tỉnh, nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là phải tự củng cố, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ. Các QTDND khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai Đề án 1266 phù hợp với thực tiễn; nâng cao chất lượng công tác kiểm toán nội bộ, tự kiểm tra, quản lý rủi ro. Song song đó, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân và thành viên hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ, phát huy vai trò cùng tham gia quản lý, giám sát hoạt động của Quỹ.

Việc triển khai đồng bộ, quyết liệt Kế hoạch số 273/KH-UBND của UBND tỉnh Sơn La góp phần nâng cao sức khỏe tài chính cho hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân vào chính sách tiền tệ, tín dụng của Đảng và Nhà nước. Đây sẽ là nền tảng để dòng vốn tín dụng nhân dân tiếp tục chảy  đến từng thôn, bản, hỗ trợ hiệu quả nhân dân phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và chung tay xây dựng nông thôn mới Sơn La.