Hoàn thiện trục giao thông chiến lược

Cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu đang được triển khai, giữ vai trò quan trọng trong tăng cường kết nối vùng Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội và các trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Tiếp nối trục giao thông này, tuyến cao tốc Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên (CT.03) đang được nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư, định hướng kết nối với tỉnh Điện Biên và Cửa khẩu quốc tế Tây Trang. Việc từng bước hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối giữa Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội, vùng đồng bằng sông Hồng và các địa phương lân cận, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, phát triển thương mại, du lịch và thu hút đầu tư.

Theo phương án nghiên cứu tiền khả thi, đoạn cao tốc CT.03 qua địa bàn Sơn La dài 179,5 km, đi qua 18 xã, phường, gồm: Vân Sơn, Thảo Nguyên, Đoàn Kết, Tân Yên, Chiềng Hặc, Yên Châu, Yên Sơn, Mai Sơn, Chiềng Mung, Chiềng Mai, Chiềng Cơi, Mường Chanh, Muổi Nọi, Nậm Lầu, Thuận Châu, Mường É, Long Hẹ, Mường Bám. Điểm đầu giao với quốc lộ 43, thuộc phường Vân Sơn, kết nối với cao tốc Hòa Bình – Mộc Châu; điểm cuối tại xã Mường Bám, giáp tỉnh Điện Biên.

Dự án dự kiến được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc, quy mô 4 làn xe, nền đường rộng khoảng 22 m, tốc độ thiết kế 80 km/h, có làn dừng xe khẩn cấp liên tục. Trên tuyến dự kiến xây dựng hệ thống cầu có tổng chiều dài khoảng 34,494 km, 14 nút giao liên thông khác mức và một hầm dài khoảng 1,3 km. Các hạng mục giao thông thông minh, hệ thống thu phí, chiếu sáng tại các nút giao, trạm dừng nghỉ và công trình bảo đảm an toàn giao thông cũng được nghiên cứu đầu tư đồng bộ.

Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 63.120 tỷ đồng, dự kiến sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương. Trong đó, chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 41.961 tỷ đồng; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 8.622 tỷ đồng; còn lại là chi phí quản lý dự án, tư vấn, các chi phí khác và dự phòng. Theo phương án đề xuất, giai đoạn 2026-2030 dự kiến bố trí 70% tổng mức đầu tư; giai đoạn 2031-2035 bố trí 30%. Dự án phấn đấu cơ bản hoàn thành các hạng mục chính trong năm 2030; các hạng mục đường gom, đường hoàn trả và công tác quyết toán dự kiến hoàn thành trong năm 2031.

Với quy mô đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật cao và địa hình thi công phức tạp, dự án đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ những bước đầu. Đối với Sơn La, tuyến cao tốc được kỳ vọng sẽ tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, tăng cường kết nối vùng nguyên liệu với các cơ sở chế biến, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản và khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch; cải thiện khả năng tiếp cận giữa các địa phương sẽ tạo thêm cơ hội thu hút đầu tư, phát triển các ngành dịch vụ, từng bước mở rộng không gian phát triển kinh tế của tỉnh và khu vực Tây Bắc.

Chủ động, phối hợp đồng bộ để triển khai dự án

Ngày 7/10/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1948/QĐ-TTg về việc thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đoạn qua địa bàn tỉnh Sơn La. Hội đồng do Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm Chủ tịch; Bộ Xây dựng là cơ quan thường trực, với sự tham gia của lãnh đạo các bộ, ngành liên quan và lãnh đạo UBND tỉnh Sơn La. Việc thành lập Hội đồng là bước quan trọng trong quy trình chuẩn bị đầu tư. Các nội dung về sự cần thiết đầu tư, quy mô, tổng mức đầu tư, khả năng cân đối vốn và hiệu quả kinh tế - xã hội sẽ được xem xét theo quy định, làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định chủ trương đầu tư.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng hồ sơ, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh được UBND tỉnh giao tổ chức lập, rà soát, hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; phối hợp với đơn vị tư vấn cập nhật phương án hướng tuyến, giải pháp kỹ thuật, nhu cầu sử dụng đất, tổng mức đầu tư và tiến độ thực hiện. Các sở, ngành liên quan triển khai nhiệm vụ theo chức năng. Sở Xây dựng phối hợp rà soát sự phù hợp của hướng tuyến, quy mô và tiêu chuẩn kỹ thuật với quy hoạch giao thông và các quy hoạch liên quan. Sở Tài chính tham gia đánh giá nhu cầu, khả năng cân đối nguồn vốn và phương án bố trí vốn theo từng giai đoạn. Các cơ quan chuyên môn tập trung hoàn thiện những nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách, nhất là đất đai, môi trường, quốc phòng, an ninh. Các xã, phường có tuyến đường đi qua phối hợp rà soát hiện trạng đất đai, dân cư, công trình hạ tầng và phạm vi dự kiến giải phóng mặt bằng; nghiên cứu phương án tái định cư, hạn chế phát sinh vướng mắc khi triển khai dự án.

Theo phương án sơ bộ, dự án có nhu cầu sử dụng khoảng 2.230 ha đất, ảnh hưởng đến 1.045 hộ, trong đó khoảng 920 hộ phải tái định cư; dự kiến bố trí 28 điểm tái định cư tại 13 xã, phường. Đây là những nội dung cần được rà soát, tính toán kỹ lưỡng trong quá trình chuẩn bị đầu tư, nhất là công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Việc triển khai phải bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định, gắn với ổn định đời sống, sinh kế và sản xuất của người dân, tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện dự án. Tỉnh phấn đấu hoàn thiện hồ sơ, thực hiện các thủ tục thẩm định, trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư tại kỳ họp cuối năm 2026.

Với quy mô đầu tư lớn và khả năng kết nối liên vùng, cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên được kỳ vọng tạo thêm động lực để Sơn La khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy giao thương, phát triển du lịch và thu hút đầu tư, mở rộng không gian phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh và khu vực Tây Bắc.