Kính thưa đồng chí Tòng Thị Phóng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam!

Kính thưa các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng!

Kính thưa các quý vị khách quý, đại diện các tổ chức quốc tế, các cơ quan ngoại giao, thưa các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các địa phương, lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sơn La qua các thời kỳ!

Thưa các chuyên gia, nhà khoa học, các doanh nghiệp, các đối tác trong nước và quốc tế, thưa toàn thể đồng bào, đồng chí, toàn thể nhân dân và du khách gần xa!

Hôm nay, giữa không gian của núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, trên vùng đất Sơn La giàu truyền thống, đậm đà bản sắc và tràn đầy khát vọng phát triển, tôi vô cùng xúc động và rất đỗi vui mừng cùng các đồng chí lãnh đạo, các quý vị đại biểu tham dự Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026, với chủ đề: Arabica Sơn La - vươn tầm thế giới.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi đánh giá cao việc Sơn La tổ chức một sự kiện có ý nghĩa thiết thực. Tôi nhiệt liệt chào mừng và trân trọng gửi tới các đồng chí lãnh đạo, các quý vị đại biểu, các vị khách quốc tế cùng toàn thể cán bộ, chiến sĩ, đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La, những người trồng, chế biến, kinh doanh cà phê, cộng đồng doanh nghiệp và người dân nơi đây những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Kính thưa các đồng chí, kính thưa các quý vị đại biểu! Cà phê là một trong những ngành nông sản chủ lực, có vị trí quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Từ những vùng chuyên canh được hình thành qua nhiều thế hệ, bằng lao động cần cù, sáng tạo của người nông dân và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, cà phê Việt Nam đã vươn ra thế giới, trở thành một trong những sản phẩm tiêu biểu của nông nghiệp Việt Nam và góp phần khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu.

Kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam đã đạt con số 5,62 tỷ đô vào năm 2024 và lập kỷ lục 8,92 tỷ đô vào năm 2025 và chỉ trong 9 tháng đầu năm 2026 đã đạt được con số 6,54 tỷ đô. Tuy nhiên, ngành cà phê Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết như giá trị gia tăng của sản phẩm chế biến sâu chưa tương xứng với tiềm năng, liên kết chuỗi chưa bền vững, chất lượng và truy xuất nguồn gốc cần tiếp tục được nâng cao, các thị trường nhập khẩu ngày càng khắt khe về môi trường, yêu cầu phát triển xanh và yêu cầu sản xuất có trách nhiệm. Vì vậy, thành công của ngành cà phê trong giai đoạn tới không thể chỉ đo bằng diện tích, sản lượng hay kim ngạch xuất khẩu mà phải được đo bằng giá trị gia tăng, bằng chất lượng, thương hiệu, thu nhập của người nông dân và mức độ bền vững của cả chuỗi giá trị. Đó cũng chính là yêu cầu đặt ra đối với ngành cà phê Việt Nam nói chung và Sơn La nói riêng.

Kính thưa các đồng chí! Sơn La là một tỉnh có điều kiện tự nhiên, khí hậu, thổ nhưỡng đặc thù, đặc biệt phù hợp với cây cà phê Arabica. Từ một cây trồng được phát triển trong nhiều thập kỷ, cà phê ngày nay đã trở thành một trong những sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của tỉnh, gắn với sinh kế của người dân, với doanh nghiệp, với hợp tác xã và với hình ảnh của Sơn La. Đến năm 2026, Sơn La đã duy trì được 5 chuỗi liên kết cà phê, sở hữu các sản phẩm đạt chuẩn OCOP cùng 8 tổ chức được cấp quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý cà phê Sơn La. Những thành quả này là minh chứng rõ nét cho thấy vùng nguyên liệu lớn của chúng ta đang từng bước được tổ chức lại theo hướng sản xuất hàng hóa, chú trọng chất lượng và tăng cường liên kết chuỗi bền vững. Thương hiệu và chỉ dẫn địa lý cà phê Sơn La đã từng bước vươn xa, có mặt tại thị trường trong nước và quốc tế. Đây thực sự là tài sản quý giá không chỉ của Sơn La mà còn là tài sản quý giá của cả quốc gia.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt chúc mừng, biểu dương và ghi nhận những kết quả mà Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và đặc biệt là bà con nông dân các dân tộc tỉnh Sơn La đã đạt được trong thời gian qua. Tôi hoan nghênh và đánh giá cao cách tiếp cận đúng đắn của Sơn La, đó là không chạy theo mở rộng diện tích bằng mọi giá mà chuyển mạnh từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế cà phê theo chuỗi giá trị.

Kính thưa các quý vị đại biểu! Thị trường cà phê thế giới ngày nay đang thay đổi nhanh chóng, các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, môi trường, phát thải và trách nhiệm xã hội ngày càng cao. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm sản phẩm có ngon hay không mà còn quan tâm sản phẩm được sản xuất ở đâu, bằng phương thức nào, có thân thiện với môi trường hay không và người sản xuất có được hưởng lợi một cách công bằng hay không. Những yêu cầu đó đang đặt ra nhiều thách thức đối với ngành cà phê Sơn La trong thời gian tới. Dù vậy, Sơn La cũng đang có rất nhiều thuận lợi, đó là Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm tới phát triển kinh tế xã hội, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nhiều nghị quyết quan trọng của Đảng được ban hành trong thời gian qua đã mở ra nhiều cơ hội để Sơn La có thể nhanh chóng ứng dụng khoa học công nghệ, khuyến khích sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, phát triển các hình thức kinh tế mới, nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng không gian thị trường vân vân... để Sơn La có thể đưa cà phê trở thành một sản phẩm nông nghiệp bền vững, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Sơn La.

Trên tinh thần đó, để khát vọng Arabica Sơn La vươn tầm thế giới sớm trở thành hiện thực, tôi đề nghị tỉnh Sơn La cùng các bộ, ngành địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân tập trung thực hiện tốt một số định hướng sau:

Một là, phát triển chuỗi giá trị cà phê theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững. Cần gắn kết chặt chẽ vùng nguyên liệu với chế biến logistics, thương mại và thị trường, lấy doanh nghiệp làm hạt nhân liên kết, hợp tác xã làm cầu nối và người nông dân là chủ thể. Bảo đảm liên kết thực chất, minh bạch và hài hòa lợi ích, không để người nông dân đứng ngoài chuỗi giá trị do chính mình tạo ra.

Hai là, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực nâng cao chất lượng, đẩy mạnh nghiên cứu, canh tác thích ứng biến đổi khí hậu, quản lý vùng trồng, số hóa dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, bảo vệ rừng, phát triển kinh tế tuần hoàn. Cà phê Sơn La muốn đi xa phải đi bằng con đường sản xuất có trách nhiệm. Các bộ ngành Trung ương cần đồng hành cùng Sơn La xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng, đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính.

Ba là, đẩy mạnh chế biến sâu và nâng cao giá trị thương hiệu, không thể dừng lại ở xuất khẩu nguyên liệu, Sơn La cần phát triển mạnh cà phê rang xay, cà phê hòa tan, cà phê đặc sản và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đồng thời, tiếp tục bảo vệ, quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý cà phê Sơn La. Mục tiêu cuối cùng là bán chất lượng, thương hiệu, bán câu chuyện và giá trị chứ không chỉ bán sản lượng.

Bốn là, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết đa ngành, liên vùng, quốc tế. Các bộ ngành Trung ương cần tiếp tục đồng hành với địa phương trong xúc tiến thương mại, mở cửa thị trường, thông tin tiêu chuẩn và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Sơn La cần chủ động kết nối với các nhà nhập khẩu, các tập đoàn phân phối và các tổ chức quốc tế, triển khai thương mại điện tử và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Năm là, phát huy giá trị văn hóa, gắn sản phẩm cà phê với du lịch. Mỗi vùng cà phê không chỉ là nơi sản xuất ra những hạt cà phê chất lượng cao mà còn trở thành không gian trải nghiệm, nơi du khách được cảm nhận đất trời, con người và bản sắc văn hóa của vùng Tây Bắc. Khi đó chắc chắn giá trị của cà phê Sơn La sẽ được nhân lên nhiều lần giá trị, thông qua du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa.

Kính thưa các quý vị đại biểu, Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai không chỉ là ngày hội của người trồng cà phê mà phải là diễn đàn kết nối nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học, người nông dân và thị trường. Để từ những cuộc gặp gỡ hôm nay sẽ hình thành những dự án, những hợp đồng và những thị trường mới. Tôi kỳ vọng tinh thần Arabica Sơn La vươn tầm thế giới sẽ được chuyển hóa thành những vùng nguyên liệu xanh hơn, những nhà máy hiện đại hơn, những sản phẩm có giá trị hơn, những doanh nghiệp mạnh hơn và đời sống người trồng cà phê được tốt hơn.

Tôi tin tưởng rằng với truyền thống đoàn kết, cần cù, sáng tạo của đồng bào các dân tộc tỉnh Sơn La, sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, với nền tảng khoa học công nghệ ngày càng được tăng cường, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự đồng hành của các bộ ngành, đối tác trong nước và quốc tế, Sơn La sẽ đưa Arabica từ vùng núi Tây Bắc đến những thị trường lớn của thế giới, đưa giá trị của hạt cà phê thành giá trị của vùng đất, giá trị của thương hiệu và giá trị của cuộc sống. Mỗi hạt cà phê Sơn La hôm nay không chỉ mang hương vị của đất trời Tây Bắc mà còn mang theo khát vọng vươn lên, khát vọng hội nhập và khát vọng phát triển bền vững của Việt Nam.

Nhân dịp này, tôi trân trọng ghi nhận và biểu dương những đóng góp to lớn của các thế hệ người trồng, chế biến, kinh doanh cà phê, các hợp tác xã, doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan địa phương đã đồng hành cùng ngành cà phê Việt Nam nói chung và cà phê Sơn La nói riêng.

Kính chúc các đồng chí lãnh đạo, quý vị đại biểu, các vị khách quý cùng toàn thể đồng bào, nhân dân và du khách mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công. Chúc ngành cà phê Việt Nam nói chung và cà phê Sơn La nói riêng tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nâng cao giá trị và vị thế trên thị trường quốc tế. Chúc Lễ hội Cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026 thành công tốt đẹp! Xin trân trọng cảm ơn!