Các HTX trên địa bàn hoạt động trong nhiều lĩnh vực như xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng, thương mại, dịch vụ, trong đó nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn. Một số HTX đã chủ động đổi mới phương thức sản xuất, mở rộng quy mô và tăng cường liên kết, từng bước thích ứng với cơ chế thị trường.

Tiêu biểu là HTX Nông nghiệp Hoàng Sơn, có 24 thành viên, với 75 ha chuyên canh các loại cây ăn quả, như hồng giòn, xoài, nhãn, bơ, mận hậu, cam, bưởi. HTX định hướng các hộ thành viên sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, giúp nhiều hộ đạt thu nhập từ 200 triệu đồng đến trên 500 triệu đồng/ha/năm. Ông Đỗ Hữu Mạnh, Giám đốc HTX, cho biết: HTX yêu cầu các thành viên chăm sóc cây ăn quả đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn thực phẩm; đồng thời, kết nối với doanh nghiệp, đơn vị cung ứng phân bón, cây giống để chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm. Nhờ tuân thủ nghiêm quy trình sản xuất, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học, sản phẩm của HTX ngày càng được khách hàng tin tưởng, lựa chọn.

Tại HTX Nông nghiệp và Dịch vụ hoa quả sấy Cường Hoa, mỗi năm, HTX thu mua khoảng 200 tấn mận, xoài của người dân trong vùng để chế biến sản phẩm sấy dẻo. Vừa qua, HTX được hỗ trợ triển khai Đề án “Hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến vào sản xuất, chế biến hoa quả năm 2026”, với tổng kinh phí trên 617 triệu đồng, đầu tư lắp đặt hệ thống máy sấy lạnh công suất 3.000 kg nguyên liệu/ngày. Chị Hoàng Thị Hoa, Giám đốc HTX, chia sẻ: Việc đưa thiết bị mới vào sản xuất giúp HTX hoàn thiện dây chuyền, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường; đồng thời, giảm áp lực tiêu thụ hoa quả tươi, góp phần ổn định đầu ra và tạo sinh kế bền vững cho các hộ trồng cây ăn quả.

Tuy nhiên, hoạt động của các HTX trên địa bàn vẫn gặp nhiều khó khăn. Một số HTX có quy mô nhỏ, vốn điều lệ thấp, thiếu trang thiết bị và nguồn lực sản xuất. Năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ HTX còn hạn chế; việc tiếp cận chính sách hỗ trợ của Nhà nước gặp khó do chưa xây dựng được phương án sản xuất, kinh doanh khả thi. Liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm chưa chặt chẽ, thị trường đầu ra thiếu ổn định.

Để tháo gỡ khó khăn, xã Chiềng Sơn xác định đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa người dân, HTX và doanh nghiệp. Xã tập trung xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, phát triển các sản phẩm chủ lực như chè và nông sản đặc trưng; đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý cho cán bộ HTX; khuyến khích nguồn nhân lực trẻ, có trình độ tham gia khu vực kinh tế tập thể. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, củng cố các HTX hiện có và khuyến khích thành lập HTX mới phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất.

Ông Vũ Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơn, cho biết: UBND xã thường xuyên rà soát, nắm bắt tình hình hoạt động để kịp thời đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ; tuyên truyền, vận động nhân dân liên kết thành lập HTX. Xã cũng tạo điều kiện để các HTX tiếp cận nguồn vốn, máy móc, ứng dụng khoa học kỹ thuật, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, chuẩn hóa quy trình sản xuất và xây dựng thương hiệu.

Với sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền và nỗ lực của các thành viên, kinh tế tập thể ở Chiềng Sơn đang từng bước phát triển. Việc tháo gỡ khó khăn về vốn, nhân lực và thị trường sẽ tạo điều kiện để các HTX nâng cao hiệu quả hoạt động, góp phần xây dựng nông thôn mới và cải thiện đời sống nhân dân.