Trước đây, người dân Mường Chanh đã trồng cà phê nhưng chủ yếu nhỏ lẻ, manh mún, kỹ thuật canh tác còn hạn chế, năng suất, chất lượng thấp. Chính quyền xã phối hợp với ngành Nông nghiệp, đơn vị cung ứng phân bón và các HTX đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn bà con sản xuất cà phê theo hướng hữu cơ, áp dụng quy trình kỹ thuật tiên tiến từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hái, sơ chế. Nhờ vậy, chất lượng cà phê ngày càng cải thiện, đáp ứng yêu cầu thị trường.

Những ngày này, ở bản Cang Mường, nông dân đang tập trung thu hoạch cà phê chính vụ. Anh Lò Đức Chí chia sẻ: Trước năm 2011, gia đình tôi trồng 1 ha cà phê, chưa có kinh nghiệm chăm sóc nên năng suất thấp, cây thường bị sâu bệnh. Từ khi được cán bộ nông nghiệp xã hướng dẫn kỹ thuật bón phân hữu cơ, phân ủ hoai mục, tỉa cành, tạo tán hợp lý, chất lượng quả tốt hơn. Hiện nay, gia đình đã mở rộng lên 5 ha, mỗi năm cho thu hoạch khoảng 60 tấn quả tươi, thu nhập từ 500-600 triệu đồng/năm.

Còn tại bản Hỏm Lợi, nhờ áp dụng kỹ thuật canh tác cà phê bền vững, nên 41 ha cà phê của bà con phát triển tốt và cho năng suất cao. Anh Lường Văn Nguyên, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, cho biết: Trước kia, bà con dùng phân hóa học nên cây dễ bị vàng lá, đất nhanh bạc màu. Giờ chuyển sang dùng phân hữu cơ, cây khỏe, năng suất ổn định, hạt chắc, chất lượng hơn, năng suất đạt hơn 10 tấn quả tươi/ha. Nhiều hộ còn tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để ủ phân tại chỗ, tiết kiệm chi phí, bảo vệ môi trường.

Xã Mường Chanh hiện có gần 1.350 ha cà phê, trong đó phần lớn được trồng theo hướng hữu cơ, bảo đảm chất lượng, thân thiện với môi trường, dự kiến vụ cà phê năm nay đạt sản lượng hơn 16.500 tấn quả tươi. Xã đã tích cực hỗ trợ các hộ thành lập xưởng chế biến quy mô nhỏ, thu mua sản phẩm cho nông dân, từng bước hình thành chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ; khuyến khích các tổ hợp tác, HTX tham gia phát triển vùng nguyên liệu, xây dựng thương hiệu cà phê Mường Chanh, hướng đến tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ.

Nổi bật trong phát triển cà phê chất lượng cao là HTX Ara-Tay Coffee, với 14 thành viên, canh tác 70 ha cà phê nguyên liệu và liên kết với 300 hộ vệ tinh trên địa bàn xã, sản xuất cà phê theo hướng hữu cơ, bảo đảm sạch và an toàn. Sản phẩm cà phê Ara-Tay đã đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh, là thương hiệu tiêu biểu đại diện cho cà phê Mường Chanh. Trung bình mỗi năm, các thành viên HTX thu về khoảng 55 triệu đồng/người.

Chia sẻ về bí quyết duy trì chất lượng sản phẩm, chị Cầm Thị Mòn, Giám đốc HTX, chia sẻ: Ara-Tay được chế biến từ giống cà phê đặc sản Arabica, do chính những người phụ nữ dân tộc Thái ở Mường Chanh trồng và chăm sóc. Chúng tôi chú trọng lựa chọn giống phù hợp, tuân thủ quy trình kỹ thuật, thu hái khi quả chín đỏ đồng đều, đảm bảo chất lượng hạt. HTX đầu tư máy móc sơ chế, rang xay, đóng gói, nâng cao giá trị sản phẩm.

Nhờ sự đồng hành của chính quyền và các tổ chức kinh tế tập thể, nhân dân Mường Chanh đã mạnh dạn phát triển cây cà phê theo hướng hàng hóa, hữu cơ, gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 45 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 4,52%.

Ông Nguyễn Biên Cương, Chủ tịch UBND xã Mường Chanh, cho biết: Xã tiếp tục rà soát, quy hoạch lại vùng trồng cà phê, khuyến khích sản xuất theo hướng hữu cơ, gắn với chế biến và tiêu thụ. Đồng thời, đẩy mạnh tập huấn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật cho nông dân; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn mác, tăng cường liên kết với doanh nghiệp để mở rộng thị trường...