Chiềng Sung là một trong những xã có diện tích ngô lớn của tỉnh với trên 1.500 ha. Bên cạnh ngô lai, ngô giống, vài năm trở lại đây, bà con đưa giống ngô ngọt vào trồng.

Vụ xuân hè năm nay, toàn xã gieo trồng trên 400 ha cây ngô ngọt, tuy thời tiết mưa nhiều, xuất hiện một số dịch bệnh hại nhưng nhờ có kinh nghiệm trồng, chăm sóc, nên năng suất ngô ngọt tại địa phương vẫn đảm bảo.

Gia đình chị Hờ Thị Ía là một trong những hộ đầu tiên của bản Yên Bình trồng cây ngô ngọt. Trước đây, gia đình chị chỉ trồng giống ngô địa phương phục vụ chăn nuôi và bán hạt, hiệu quả kinh tế thấp. Năm 2019, chị Ía mạnh dạn chuyển đổi sang trồng giống ngô ngọt Việt Thái, với diện tích gần 5.000 m². Nhờ tích cực chăm sóc, diện tích ngô của gia đình phát triển tốt, ước tính sản lượng cả vụ gần 9 tấn, giá bán 2.500 - 4.000 đồng/kg, gia đình thu về khoảng 30 triệu đồng/vụ.

Vừa nhanh tay thu ngô, chị Ía vừa chia sẻ: Ngô ngọt rất dễ trồng, mất ít công chăm sóc nên nhiều năm nay, gia đình tôi đưa vào trồng 2 vụ/ năm. So với ngô lấy hạt phải sau 4 tháng mới cho thu hoạch, ngô ngọt chỉ hơn 2 tháng trồng đã cho thu, thương lái đến tận nương mua bắp tươi, không cần phải tốn công bóc vỏ, tách hạt, phơi khô. 

Những năm gần đây, đầu ra tiêu thụ sản phẩm ngô ngọt tại xã Chiềng Sung thuận lợi, các thương lái tìm đến tận nương thu mua; trên địa bàn xã cũng đã có một số hợp tác xã đứng ra liên kết, tiêu thụ sản phẩm cho bà con.

HTX hữu cơ Trung Hiếu, bản Cang, xã Chiềng Sung, hoạt động kinh doanh chính là tiêu thụ nông sản. Từ năm 2018, HTX liên kết với 370 hộ trên địa bàn trồng trên 300 ha ngô ngọt.

Ông Hoàng Quốc Việt, Giám đốc HTX, cho biết: HTX phối hợp với địa phương cử cán bộ kỹ thuật tập huấn để bà con sản xuất, chăm sóc ngô đúng quy trình; tổ chức ký cam kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với các hộ liên kết. Hiện nay, bắp ngô ngọt đạt chất lượng được HTX thu mua với giá 4.700 đồng/kg. Trung bình mỗi năm, HTX thu mua 5.000 tấn ngô ngọt, cung cấp cho các nhà máy chế biến ở Hải Phòng.

Từ năm 2021, anh Quàng Văn Tuấn, bản Nong Sơn, xã Chiềng Sung, chuyển đổi toàn bộ 4 ha trồng sắn và ngô sang trồng ngô ngọt và ký kết hợp đồng tiêu thụ với HTX hữu cơ Trung Hiếu tiêu thụ toàn bộ sản phẩm. Anh Tuấn chia sẻ: Liên kết với HTX, gia đình được hướng dẫn cách xử lý hạt giống, lên luống trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đúng thời điểm nên ngô phát triển tốt, hầu như không có sâu bệnh. Năm nay, có những cây cho thu hoạch 2 bắp, dự kiến năng suất đạt 18 tấn/ha. Sau khi thu hoạch được HTX thu mua với giá ổn định, không phải lo đầu ra. Dự kiến vụ này, gia đình thu 70 tấn ngô, sau khi trừ chi phí, thu về gần 300 triệu đồng. Ngoài bán bắp, thân cây ngô tận dụng làm nguồn thức ăn cho trâu, bò.

Theo đánh giá của các hộ trồng, giống ngô ngọt yêu cầu thâm canh không cao, kỹ thuật chăm sóc đơn giản, sinh trưởng khỏe, dễ chăm sóc, chịu được sâu bệnh, cây phát triển phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương; thân cây thấp nên hạn chế được tình trạng gãy đổ trong quá trình canh tác. Thời gian sinh trưởng của cây ngô ngọt trung bình 70 ngày, ngắn hơn 20 - 30 ngày so với các giống khác nên thuận tiện cho việc trồng xen canh, tăng vụ; một năm có thể trồng 2 vụ. Giống ngô ngọt cho hạt đều, vàng đẹp, vỏ mỏng và ngọt, phù hợp chế biến, năng suất trung bình đạt 17 tấn/ha, thậm chí những vùng trồng thuận tiện nguồn nước có thể đạt 20 tấn/ha. Việc thu hoạch được tiến hành ở giai đoạn cây còn xanh, nên có thể tận dụng làm thức ăn cho gia súc hoặc làm phân bón phục vụ sản xuất vụ sau.

Ông Tòng Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Sung, thông tin: Với những ưu điểm vượt trội về năng suất, cây ngô ngọt đang được bà con địa phương ưu tiên trồng và mở rộng diện tích, mang lại thu nhập khá cho nông dân. Hướng đến sản xuất đạt hiệu quả, bền vững, xã vận động nhân dân đầu tư giống có chất lượng, mở rộng diện tích phù hợp; đồng thời, kêu gọi các doanh nghiệp, HTX có năng lực phát triển vùng nguyên liệu tập trung, liên kết tìm đầu ra tiêu thụ sản phẩm.

Việc đưa cây ngô ngọt vào sản xuất, không chỉ tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích đất canh tác, nâng cao thu nhập cho nông dân, còn hình thành phương thức sản xuất hàng hoá, đa dạng sản phẩm nông nghiệp đối với xã thuần nông như Chiềng Sung.