Trước đây, các hộ dân tiểu khu Bản Ôn thu nhập chủ yếu từ cây chè và mận hậu. Từ năm 2010, một số hộ chuyển đổi diện tích mận già cỗi sang trồng thử nghiệm cây cam Vinh. Đến năm 2015, chuyển sang trồng giống cây cam đường canh. Quả cam ngọt thanh, vỏ mỏng, được thị trường ưa chuộng, giá bán cao hơn so với cam Vinh nên nhiều hộ dân đã mở rộng diện tích trồng.

Hướng tới sản xuất bền vững, hình thành vùng cây ăn quả chất lượng, năm 2019, ông Chu Quang Tạo, một trong những người đầu tiên trồng cam đã vận động một số hộ dân trong tiểu khu thành lập HTX Cây ăn quả an toàn Bản Ôn với 7 thành viên, do ông làm giám đốc. Đến nay, HTX phát triển lên 15 thành viên, trồng 30 ha cây ăn quả. Trong đó, 10 ha mận hậu và 20 ha cam đường canh.

Với 1 ha cam đường canh, vụ mùa năm 2023, gia đình ông Trần Quang Tiến, thành viên HTX thu hoạch 45 tấn quả, thu nhập gần 2 tỷ đồng. Ông Tiến cho biết: Gia đình tôi thường xuyên thăm vườn, cắt tỉa tạo độ thoáng; bón phân hữu cơ, khoanh gốc và phun thuốc bảo vệ thực vật theo từng thời điểm để cây hấp thụ được chất dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh hại.

Năm 2020, quả cam, mận hậu của HTX được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP. Trong quá trình sản xuất, cùng với học hỏi kinh nghiệm ở các vùng trồng cam trong và ngoài huyện, thành viên HTX đã làm phân hữu cơ để bón cho cây trồng. Ban đầu, các thành viên lắp đặt hệ thống tưới tự động, nhưng do nước được bơm từ giếng khoan có nhiều vôi nên thường bị tắc ống dẫn nước. Khắc phục hạn chế này, mỗi hộ xây dựng một bể chứa rộng, sử dụng bạt phủ để đựng nước, sau khi vôi lắng xuống đáy thì sử dụng máy bơm để bơm phần nước không có vôi tưới cho diện tích cam. Hiện nay, HTX có khoảng 80% diện tích cam được lắp đặt nguồn nước tưới. Nhờ vậy, cây phát triển tốt, cho sản phẩm chất lượng và an toàn, được các siêu thị, thương lái đến thu mua tận vườn.

Ông Chu Quang Tạo, Giám đốc HTX, cho biết: Trong 5 năm qua, doanh thu của HTX năm sau đều tăng hơn năm trước. Riêng năm 2023, tổng doanh thu đạt 24,5 tỷ đồng, trừ chi phí, lợi nhuận là 12,5 tỷ đồng. Từ trồng cây ăn quả đã giúp các hộ thành viên có thu nhập cao, hầu hết các gia đình có điều kiện xây dựng nhà ở khang trang, mua được ô tô phục vụ nhu cầu đi lại... HTX còn tạo việc làm thời vụ cho hàng trăm lượt lao động địa phương khi vào vụ thu hoạch.

Mùa này, các thành viên HTX Cây ăn quả an toàn Bản Ôn đang thu hoạch mận hậu chín sớm. Anh Nguyễn Đình Phong, thành viên HTX, cho biết: Gia đình tôi có 1 ha mận hậu. Vụ mận chín sớm năm nay của gia đình được mùa, được giá hơn năm ngoái. Từ tháng 2 dương lịch đến nay, gia đình tôi đã thu được 3 tấn quả, bán được 120 triệu đồng.

Nhiều năm liền, HTX Cây ăn quả an toàn Bản Ôn được UBND huyện Mộc Châu vinh danh là HTX tiêu biểu về phát triển kinh tế trên địa bàn huyện. Trong thời gian tới, HTX tiếp tục chăm sóc tốt diện tích cây ăn quả; vận động các hộ dân tham gia HTX để mở rộng quy mô sản xuất. Xây dựng mô hình nông trại sạch kết hợp với du lịch trải nghiệm để quảng bá nông sản và du lịch địa phương tới du khách trong và ngoài tỉnh, góp phần thúc đẩy lĩnh vực kinh tế - du lịch của cao nguyên Mộc Châu phát triển.