Thông thường, mận hậu bắt đầu ra hoa vào dịp trước Tết Nguyên đán và thu hoạch rộ vào tháng 5, tháng 6 dương lịch. Tuy nhiên, việc thu hoạch tập trung trong thời gian ngắn thường dẫn đến tình trạng rớt giá, gây sức ép lớn về tiêu thụ, khiến người nông dân không khỏi trăn trở. Dưới sự hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn, nhiều chủ vườn tại các xã, phường trên cao nguyên Mộc Châu đã áp dụng kỹ thuật điều tiết thời gian ra quả, can thiệp vào quá trình sinh trưởng của cây bằng các biện pháp, như cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng, vin cành, khoanh vỏ để ức chế sinh trưởng, kết hợp chế độ tưới tiêu và bón phân hữu cơ, vi sinh hợp lý. Nhờ đó, mận có thể cho thu hoạch từ tháng 3 và kéo dài đến tháng 8 dương lịch.

Dẫn chúng tôi thăm vườn mận rộng gần 2 ha, với những cây vừa có hoa vừa có quả chín, ông Đặng Văn Lập, tổ dân phố Cờ Đỏ, phường Thảo Nguyên, chia sẻ: Trước đây, gia đình để cây phát triển tự nhiên, quả nhiều nhưng nhỏ, bán chính vụ chỉ từ 10.000 - 15.000 đồng/kg. Khoảng 4 năm trở lại đây, gia đình áp dụng kỹ thuật mận chín sớm, sau khi kết thúc vụ thu hoạch, tiến hành dọn vườn, cắt tỉa cành. Đến tháng 8, tháng 9 thì khoanh vỏ để thúc cây phân hóa mầm hoa. Quá trình này đòi hỏi kỹ thuật chính xác, bón phân, phun thuốc sinh học đúng thời điểm để dưỡng hoa, đậu quả trong điều kiện sương muối mùa đông. Nhờ vậy, hiện nay, gia đình đã có mận hậu để bán, với giá tại vườn từ 60.000 - 100.000 đồng/kg, cao gấp 3-4 lần so với chính vụ. Dự kiến năm nay, vườn mận của gia đình cho thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 7, sản lượng khoảng 20 tấn.

Những ngày này, gia đình chị Trần Thị Hường, tổ dân phố Chờ Lồng, phường Thảo Nguyên cũng đang khẩn trương thu hoạch mận hậu trái vụ để bán cho thương lái. Chị Hường cho biết: Gia đình hiện có hơn 2 ha mận hậu, trong đó, 80% diện tích được xử lý trái vụ. Việc chăm sóc đòi hỏi chú trọng cung cấp dinh dưỡng hữu cơ, phòng trừ sâu bệnh, điều chỉnh chế độ bón phân để cây ra quả sớm. Nhờ tuân thủ quy trình sản xuất nông nghiệp sạch, VietGAP, quả mận sớm của gia đình có chất lượng tốt, an toàn. Thương lái từ các tỉnh dưới xuôi đến thu mua ngay tại vườn, sản lượng tiêu thụ ổn định.

Nâng cao thu nhập, nhiều nhà vườn đã đầu tư chỉnh trang không gian, tạo lối đi, bố trí tiểu cảnh, mở cửa đón khách tham quan, trải nghiệm hái và thưởng thức mận hậu chín sớm tại vườn, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm, tạo thu hút du khách đến với Mộc Châu.

Chị Nguyễn Thu Huyền, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: Đến Mộc Châu thời điểm này, chúng tôi khá bất ngờ khi có thể vào vườn tham quan và tự tay hái mận chín. Dù quả không to như chính vụ nhưng mọng nước, giòn, có vị chua ngọt hài hòa. Sau khi trải nghiệm, tôi mua thêm để làm quà cho gia đình.

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất mận rải vụ gắn với phát triển du lịch trải nghiệm cho thấy tư duy đổi mới trong sản xuất nông nghiệp của người dân cao nguyên Mộc Châu, góp phần nâng cao thu nhập trên cùng đơn vị diện tích, đồng thời làm phong phú thêm sản phẩm du lịch của Khu du lịch quốc gia Mộc Châu.