Những định hướng sát thực tiễn

Gia Phù được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã: Gia Phù, Tường Phù, Suối Bau và Sập Xa của huyện Phù Yên (cũ); xã có quốc lộ 43 và 37 chạy qua. Sau sáp nhập, Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo rà soát, đánh giá tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng bản, phân theo khu vực để ban hành các nghị quyết, kết luận chuyên đề về phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Theo đó, các bản vùng thấp tập trung sản xuất cây trồng hàng hóa, như: Ớt, tỏi, khoai lang, rau các loại, lúa hữu cơ; khu vực các bản vùng cao nhân rộng mô hình cây măng tre bát độ; vùng xa phát triển chăn nuôi đặc sản, trồng rừng và dược liệu.

Đồng chí Hà Thị Kim Thư, Bí thư Đảng ủy xã Gia phù, cho biết: Điểm mới trong phương thức lãnh đạo là xã phân công các cán bộ, công chức trực tiếp tham gia, theo dõi và hỗ trợ nhân dân thực hiện các mô hình kinh tế. Cán bộ không chỉ làm công tác tuyên truyền mà còn cùng người dân lựa chọn mô hình, hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi quá trình sản xuất, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong triển khai.

Xã lồng ghép các chính sách khuyến khích phát triển hợp tác xã, liên kết gắn sản xuất với tiêu thụ nông sản. Hỗ trợ xây dựng và phát triển nhãn hiệu, thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp; khai thác lợi thế của từng vùng, địa phương để thực hiện tốt chương trình OCOP. Tăng cường liên kết, xúc tiến, giới thiệu, quảng bá nông sản, nhất là nông sản chủ lực, có giá trị cao.

Từ tháng 7/2025 đến nay, xã Gia phù đã thành lập 2 đoàn công tác đi học tập kinh nghiệm trồng măng bát độ tại xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai; làm việc với Công ty Xuất nhập khẩu và chế biến Nông sản Jeong Ga Chan liên kết trồng mô hình ớt tại địa phương. Các đồng chí lãnh đạo xã còn trực tiếp tổ chức phiên livestream trên nền tảng Facebook và TikTok nhằm quảng bá và bán các sản phẩm nông sản địa phương, gồm: Tỏi đen, tỏi khô, miến tỏi đen, cơm cháy, mật ong, cá khô, chuối sấy, lạp xưởng, rau củ...

Bên cạnh đó, xã triển khai mô hình trồng măng tre bát độ, quy mô 40 ha, tại khu vực các bản thuộc xã Suối Bau cũ; mô hình trồng 10 ha ớt chỉ địa, xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc, tại bản Nà Kên, bản Đông, với 1 HTX và 40 hộ dân tham gia. Duy trì và phát triển thương hiệu Tỏi Gia Phù tại các cánh đồng thuộc bản Chát Mới, Bùa Thượng. Đối với chăn nuôi, xã tuyên truyền, vận động, hướng dẫn kỹ thuật cho nhân dân bản Phiêng Lương triển khai mô hình nuôi lợn sọc dưa, lợn lai rừng; tại các bản đồng bào Mông, như: Suối Thịnh, Suối Cáy phát triển mô hình nuôi ngựa, nuôi gà đen bản địa.

Đổi mới nếp nghĩ, cách làm

Trên cánh đồng tại bản Nà Kên, trước đây vụ đông bà con chủ yếu trồng ngô sinh khối làm thức ăn cho đàn đại gia súc; có nhà để ruộng bỏ hoang; thì nay, đã được thay thế bằng mô hình trồng ớt xuất khẩu. Dẫn chúng tôi thăm vườn ớt sai trĩu quả, chị Tòng Thị Duần chia sẻ: Nhà tôi có 280 m2 đất ruộng, tham gia trồng trồng ớt xuất khẩu, được cán bộ xã và công ty hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, cách phòng trừ sâu bệnh theo quy trình an toàn. Sau hơn 2 tháng trồng, ớt bắt đầu cho thu hoạch, sản phẩm được công ty bao tiêu thu mua với giá 20.000 đồng/kg. Dự kiến hết vụ, gia đình tôi thu hoạch hơn 3 tấn ớt tươi, trừ chi phí thu lãi hơn 50 triệu đồng.

Còn tại bản vùng cao Hiền Giàng, Suối Cáy, Nhọt 1, Nhọt 2 và Nà Mạc, những khu đất trống, đồi trọc đã được phủ xanh bởi cây tre măng bát độ, mang lại hướng phát triển kinh tế mới và tạo sinh kế bền vững cho bà con. Trong năm 2025, xã Gia Phù đã huy động các mạnh thường quân hỗ trợ 7.000 cây giống măng bát độ trồng 40 ha tại các bản vùng cao; liên kết với các doanh nghiệp, công ty đứng ra bao tiêu khi sản phẩm măng.

Tháng 9/2025, gia đình chị Mùa Thị Dở, bản Hiền Giàng được hỗ trợ 500 cây măng bát độ trồng trên diện tích 1ha. Quá trình chăm sóc, gia đình chị đã tuân thủ các quy trình kỹ thuật được các cơ quan chuyên môn của xã hướng dẫn, hiện nay măng phát triển tốt. Chị Dở thông tin: Đất của gia đình chủ yếu đồi núi dốc, được hỗ trợ cây măng bát độ, gia đình sẽ cố gắng chăm sóc tốt và cho sản phẩm để bán cho công ty thu mua, góp phần tăng thu nhập.

Bên cạnh đó, xã Gia Phù còn chú trọng phát triển những sản phẩm đặc trưng của địa phương, có lợi thế cạnh tranh cao, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đến nay, xã đã xây dựng được 4 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, gồm: Tỏi đen, tỏi khô, của Tổ hợp tác Sản xuất và kinh doanh tỏi Phù Yên; rượu men lá Mường Tấc của HTX Tây Bắc Eco và Điểm du lịch Khu di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp khu rừng bản Nhọt.

HTX Tây Bắc Eco có 8 thành viên, tập trung sản xuất các sản phẩm đặc sản địa phương, như: Rượu men lá Mường Tấc, tỏi đen và các sản phẩm sấy khô. Hiện nay, sản phẩm rượu men lá và tỏi đen của HTX được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Vừa qua, HTX tham gia phiên livestream trên nền tảng Facebook và TikTok của xã Gia Phù tổ chức; các thành viên của HTX đã học hỏi được nhiều cách thức bán hàng trên mạng, quảng bá nông sản địa phương đến với người tiêu dùng khắp cả nước và được nhiều người biết đến, đặt mua, doanh thu cao hơn.

Chị Lại Thanh Phương, Giám đốc HTX Tây Bắc Eco, chia sẻ: Trong năm 2025, HTX sản xuất 1.500 lít rượu men lá; 250 kg tỏi đen; hơn 2 tấn tỏi cô đơn khô và 500 kg miến tỏi đen, tiêu thụ chủ yếu tại Sơn La, Hà Nội, Phú Thọ… Doanh thu trên 700 triệu đồng. Hiện nay, HTX đang liên kết với các hộ trong và ngoài xã, mở rộng vùng trồng tỏi lên 50 ha để phục vụ chế biến và tiếp tục học cách làm video, chụp ảnh sản phẩm đẹp quảng bá trên mạng xã hội và hướng tới tham gia sàn thương mại điện tử.

Phát triển nông nghiệp bền vững

Với sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, nhân dân xã Gia Phù đã và đang tạo bước chuyển mình sản xuất nông nghiệp. Các chỉ tiêu về sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Năm 2025, diện tích cây lương thực có hạt đạt 1.622 ha, sản lượng đạt 8.338 tấn, đạt 110% so với kế hoạch; diện tích cây hàng năm trên 636 ha; sản lượng 10.345 tấn. Cây màu vụ đông tăng với 206,2 ha, đạt 224% so với kế hoạch.

Phấn đấu đến hết năm 2030, cơ bản không còn hộ nghèo; thu nhập bình quân đầu người tăng 10% so với 2025, xã Gia Phù tiếp tục xác định phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, gắn sản xuất với xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trọng tâm là duy trì, phát triển các mô hình kinh tế đã triển khai hiệu quả, như: Trồng măng tre bát độ, ớt chỉ địa xuất khẩu, chăn nuôi đặc sản; xây dựng sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương. Định hướng trồng rừng, trồng cây dược liệu; phát triển mô hình du lịch tại Khu di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp khu rừng bản Nhọt, du lịch trải nghiệm nông nghiệp, tạo thêm sinh kế cho người dân.

Bà Ninh Thị Tâm Bình, Chủ tịch UBND xã Gia Phù, cho hay: Xã tập trung huy động nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, lồng ghép các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, vốn tín dụng ưu đãi và sự tham gia của nhân dân, làm nền tảng để hình thành các chuỗi giá trị bền vững. Chỉ đạo cơ quan chuyên môn hỗ trợ HTX tham gia hội chợ, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm OCOP tại điểm bán trong và ngoài tỉnh. Đồng thời, hướng dẫn đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, khuyến khích xây dựng fanpage, ứng dụng AI để quảng bá, bán hàng trực tuyến, góp phần phát triển và xây dựng các sản phẩm nông sản địa phương đến với thị trường trong nước và xuất khẩu.

Những kết quả bước đầu khi cấp ủy, chính quyền hướng về cơ sở, gần dân, sát dân, định hướng cho nhân dân các mô hình kinh tế hiệu quả và kịp thời giải quyết những khó khăn ở cơ sở, đã và đang mang lại hy vọng để Gia Phù bứt phá, phát triển bền vững.