Xã Đoàn Kết được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Đoàn Kết và Chiềng Chung, có diện tích tự nhiên hơn 240 km², dân số trên 17.900 người. Ngay sau sáp nhập, xã tập trung ổn định tổ chức, rà soát, đánh giá tiềm năng, lợi thế từng vùng để xây dựng định hướng phát triển phù hợp. Đồng thời, lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia; tạo điều kiện cho người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, xây dựng các mô hình kinh tế phù hợp. Cùng với đó, xã đẩy mạnh vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao giá trị; tăng cường đầu tư thâm canh, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từng bước hình thành các mô hình kinh tế hiệu quả.

Ông Hoàng Văn Xuyến, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Xác định sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản giữ vai trò quan trọng trong ổn định và phát triển kinh tế địa phương, thời gian qua, UBND xã đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nhân dân phát triển sản xuất. Trong đó, tập trung kết nối, hỗ trợ vay vốn ưu đãi; phát triển nông nghiệp hàng hóa theo hướng tập trung; vận động bà con ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng kiểm soát chất lượng con giống, thức ăn chăn nuôi; đẩy mạnh nuôi thủy sản; đưa các giống cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao vào sản xuất.

Đến thăm vườn cam của gia đình anh Phạm Ngọc Chiến tại tiểu khu 3, chúng tôi ấn tượng trước quy trình canh tác bài bản. Việc áp dụng linh hoạt các kỹ thuật cắt tỉa, tạo tán, sử dụng phân bón hữu cơ sinh học đã giúp vườn cam phát triển khỏe mạnh, quả ngọt, mẫu mã đẹp. Anh Chiến chia sẻ: Nhận thấy đất đai, khí hậu phù hợp với cây ăn quả, năm 2013, tôi đã vay hơn 200 triệu đồng từ Quỹ tín dụng nhân dân Nông trường Mộc Châu để đầu tư trồng cây theo hướng hữu cơ, lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt, giúp cây phát triển tốt. Đến nay, gia đình tôi có hơn 2 ha trồng cam, bưởi, na, nhãn; sản lượng đạt khoảng 60 tấn, thu nhập gần 1 tỷ đồng mỗi năm.

Cùng với phát triển trồng cây ăn quả, tận dụng lợi thế nằm trong vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình với nguồn nước dồi dào, môi trường thuận lợi, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư triển khai các mô hình nuôi cá lồng, nuôi cá tầm, nuôi ếch thương phẩm kết hợp với nuôi cá, đem lại giá trị kinh tế cao.

Dẫn chúng tôi đi thăm mô hình nuôi cá tầm, anh Vì Văn Đặm, bản Nong Cụt, xã Đoàn Kết, chia sẻ: Tận dụng nguồn nước dồi dào cùng khí hậu mát mẻ đặc trưng, tôi đã đầu tư hơn 1 tỷ đồng để xây dựng hệ thống 3 bể nuôi cá tầm kiên cố trên diện tích 1.200 m², nuôi 10.000 con cá giống. Nuôi cá tầm cho giá trị kinh tế cao, song cũng đòi hỏi kỹ thuật và vốn đầu tư ban đầu lớn, từ khâu chọn giống khỏe mạnh, chuẩn bị nguồn nước, thức ăn đến phòng bệnh đều phải thực hiện nghiêm ngặt.

Nhờ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, sau 1 năm nuôi, tỷ lệ cá sống và phát triển đạt trên 70%; cá sinh trưởng tốt, con lớn nhất đạt 4,5 kg; sản lượng đạt hơn 15 tấn cá thương phẩm. Với mức giá bán khoảng 170.000 đồng/kg, mô hình mang lại doanh thu hơn 2 tỷ đồng cho gia đình anh Đặm, qua đó mở ra hướng phát triển kinh tế mới để bà con trong bản học tập, làm theo.

Cùng với phát triển thủy sản, các mô hình chăn nuôi tổng hợp tiếp tục được khuyến khích theo hướng an toàn sinh học, bảo đảm vệ sinh môi trường. Đàn gia súc, gia cầm được duy trì ổn định, gắn với công tác phòng, chống dịch bệnh, xử lý chất thải, giảm thiểu ô nhiễm. Song song đó, các hộ dân tích cực chuyển đổi diện tích trồng cây lương thực kém hiệu quả sang trồng ngô sinh khối, phục vụ nhu cầu thức ăn tại chỗ cho gia súc; đồng thời cung cấp nguồn thức ăn thô xanh cho đàn bò sữa của Mộc Châu Milk.

Ông Mùi Văn Hòa, bản Nà Mường, cho biết: Thực hiện mô hình trồng ngô sinh khối, tôi thấy vừa tiết kiệm thời gian, công chăm sóc, năng suất cao, lại canh tác được nhiều vụ trong năm nên hiệu quả kinh tế cao hơn. Nếu trước đây trồng ngô lấy hạt, thu nhập trên 1 ha của gia đình khoảng 25-30 triệu đồng, thì nay trồng ngô sinh khối cho thu nhập ổn định khoảng 50 triệu đồng/ha.

Với định hướng đúng và cách làm hiệu quả trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đến nay, tổng diện tích sản xuất nông nghiệp toàn xã đạt hơn 9.700 ha; sản lượng lương thực có hạt đạt trên 41.800 tấn. Toàn xã có hơn 2.100 ha cây ăn quả; hình thành vùng trồng ngô sinh khối làm thức ăn cho bò sữa với tổng diện tích hơn 300 ha. Giá trị sản xuất bình quân trên một đơn vị diện tích đất canh tác đạt trên 55 triệu đồng/ha. Chăn nuôi tiếp tục phát triển, tổng đàn gia súc đạt gần 12.000 con; đàn gia cầm trên 170.000 con. Thủy sản được duy trì ổn định với gần 48 ha ao, hồ nuôi cá và 126 lồng cá.

Phát huy kết quả đạt được, xã Đoàn Kết tiếp tục tập trung định hướng, hỗ trợ nhân dân phát triển và nhân rộng các mô hình nông nghiệp phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, có giá trị kinh tế cao; tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường. Phấn đấu đến năm 2030, giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác đạt trên 60 triệu đồng; xã đạt chuẩn nông thôn mới.