So với các kỳ tổng điều tra trước, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 có nhiều điểm mới, nổi bật là phạm vi và nội dung thông tin thu thập ngày càng được mở rộng, đi vào chiều sâu. Bên cạnh các chỉ tiêu truyền thống như số lượng cơ sở, lao động hay doanh thu, cuộc điều tra tập trung phản ánh mức độ ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây là những yếu tố then chốt, tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương trong giai đoạn tới.

Ông Nguyễn Văn Ba, Phó Trưởng Thống kê tỉnh, cho biết: Là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Thống kê tỉnh chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo các cấp, phân công nhiệm vụ cụ thể, bảo đảm triển khai thống nhất từ tỉnh đến cơ sở. Công tác lập danh sách, phân chia địa bàn điều tra thực hiện khoa học, sát thực tiễn; đồng thời rà soát, cập nhật đầy đủ các cơ sở phát sinh. Toàn tỉnh đã thu thập thông tin 37.206 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; 50 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng. Mục tiêu nhằm đánh giá toàn diện sự phát triển về số lượng, quy mô lao động, kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ chuyển đổi số cũng như cơ cấu kinh tế theo địa phương, ngành nghề.

Một trong những điểm nhấn là việc đẩy mạnh hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quy trình. Từ lập bảng kê, thu thập thông tin bằng phiếu điện tử đến giám sát, tổng hợp và nghiệm thu dữ liệu đều được thực hiện trên nền tảng số. Các lỗi phát sinh phát hiện, xử lý kịp thời, góp phần nâng cao độ chính xác, tin cậy của dữ liệu. Cùng với đó, công tác tổ chức lực lượng được triển khai bài bản. Đội ngũ điều tra viên, tổ trưởng, giám sát viên được tuyển chọn kỹ lưỡng, ưu tiên những người am hiểu địa bàn, có kỹ năng công nghệ và kinh nghiệm thực tiễn. Toàn tỉnh có 2.233 thôn, bản; trên cơ sở đó phân chia thành 2.253 địa bàn điều tra. Tổng số cơ sở điều tra là 36.946, tăng 10,02% so với khi lập bảng kê, cho thấy công tác rà soát, cập nhật được thực hiện sát thực tế. Dữ liệu doanh nghiệp được bổ sung đầy đủ, gồm cả doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp thuộc mẫu điều tra chuyên sâu.

Đối với đơn vị Thống kê cơ sở Tô Hiệu (phụ trách 4 phường trung tâm và các xã khu vực Mường La, công tác điều tra được triển khai chặt chẽ. Các địa phương thành lập 9 Ban Chỉ đạo với 92 thành viên; tổ chức tập huấn 112 người giai đoạn lập bảng kê. Bà Phạm Thị Hồng Vân, Trưởng Thống kê cơ sở Tô Hiệu, cho biết: Trên địa bàn có 8.346 hộ kinh doanh cá thể, 1.463 doanh nghiệp, chiếm tỷ trọng lớn của tỉnh. Đơn vị đã huy động tối đa lực lượng điều tra viên, đồng thời phối hợp với cơ quan thuế, công an đẩy mạnh tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Khối lượng công việc lớn, song nhờ chủ động bố trí lực lượng hợp lý, tiến độ bảo đảm.

Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức, giúp người dân và doanh nghiệp hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của cuộc điều tra. Bà Lường Thị Bó, điều tra viên tại phường Tô Hiệu, chia sẻ: Yêu cầu của cuộc tổng điều tra lần này cao hơn cả về nội dung và tiến độ. Điều tra viên phải nắm chắc nghiệp vụ, đồng thời giải thích rõ để các cơ sở hiểu và hợp tác cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác. Chúng tôi đã được tập huấn kỹ về phương án điều tra, cách tiếp cận đối tượng và sử dụng phần mềm thu thập thông tin. Quan trọng nhất là phải giải thích rõ để các cơ sở sản xuất, kinh doanh hiểu được mục đích, ý nghĩa của cuộc tổng điều tra.

Từ sự tuyên truyền, vận động hiệu quả, nhiều hộ kinh doanh đã chủ động phối hợp cung cấp thông tin. Chị Đào Thị Ngọc, chủ cửa hàng Hùng Hiển, bản Chiềng Kim, xã Yên Châu, cho biết: Ban đầu chúng tôi cũng e ngại khi cung cấp thông tin. Tuy nhiên, sau khi được giải thích rõ mục đích, ý nghĩa và cam kết bảo mật, chúng tôi yên tâm phối hợp. Tôi cho rằng số liệu càng chính xác thì chính sách hỗ trợ càng sát thực tế.

Song song với thu thập thông tin, công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên, kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Đến nay, giai đoạn 1 đã hoàn thành 100% điều tra cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể và lĩnh vực tôn giáo, tín ngưỡng, sớm hơn 3 ngày so với kế hoạch. Giai đoạn 2, dù gặp khó khăn do trùng với thời điểm doanh nghiệp hoàn thiện báo cáo tài chính, song với sự chủ động của các cấp, các ngành, toàn tỉnh đã cơ bản hoàn thành cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 theo đúng phương án đề ra.

Kết quả này khẳng định sự chỉ đạo quyết liệt, tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả của các cấp, các ngành và sự phối hợp tích cực của người dân, doanh nghiệp. Hiện nay, dữ liệu thu thập đang tiếp tục được kiểm tra, hoàn thiện, bảo đảm độ chính xác, phục vụ công tác lãnh đạo, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.