Là doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực chế biến nông sản của tỉnh, Công ty CP Mía đường Sơn La có dây chuyền sản xuất đường RS, công suất thiết kế 5.200 tấn mía/ngày và 1 dây chuyền sản xuất đường RE, công suất 500 tấn đường/ngày. Hiện nay, Công ty liên kết sản xuất với hơn 10.000 hộ nông dân tại các xã: Mai Sơn, Phiêng Pằn, Yên Sơn, Chiềng Sung... trồng trên 9.000 ha mía; tạo việc làm cho trên 300 công nhân, với thu nhập bình quân gần 9 triệu đồng/người/tháng; nộp ngân sách trung bình mỗi năm trên 60 tỷ đồng.

Ông Ngô Lượng, Giám đốc Xí nghiệp Nguyên liệu, Công ty CP Mía đường Sơn La, cho biết: Bảo đảm đủ nguyên liệu cho nhà máy trong niên vụ 2025 - 2026, Công ty chủ động bám địa bàn, phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở và các bản trồng mía nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho người dân, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người trồng mía. Cùng với việc ổn định diện tích, Công ty triển khai đồng bộ các giải pháp thâm canh bền vững, đưa giống mía phù hợp vào sản xuất, đẩy mạnh cơ giới hóa khâu làm đất, vận chuyển và hướng dẫn người dân chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh phù hợp với điều kiện đồi dốc. Nhờ phát triển vùng chuyên canh mía theo chuỗi liên kết, năng suất mía bình quân niên vụ 2025 - 2026 dự kiến đạt khoảng 63 tấn/ha.

Không chỉ tập trung phát triển vùng nguyên liệu, Công ty CP Mía đường Sơn La xác định đầu tư công nghệ, từng bước tự động hóa dây chuyền chế biến là giải pháp mang tính chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí và ổn định chất lượng sản phẩm. Trong niên vụ 2025 - 2026, nhiều hạng mục thiết bị hiện đại đã được đầu tư, nâng cấp và đưa vào vận hành. Trong đó phải kể đến việc đầu tư hệ thống nồi nấu đường tự động công suất lớn và máy ly tâm tự động, từng bước thay thế các khâu sản xuất thủ công trước đây. Việc tự động hóa các công đoạn quan trọng giúp kiểm soát chặt chẽ các thông số kỹ thuật, nâng cao độ ổn định của dây chuyền, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào lao động thủ công.

Ông Nguyễn Văn Đãi, Giám đốc phụ trách công nghệ của Công ty CP Mía đường Sơn La, thông tin: Với hệ thống nồi nấu đường tự động, trước đây mỗi nồi cần một công nhân vận hành trực tiếp thì nay chỉ cần một người giám sát, điều khiển cả hệ thống. Công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng đường, giảm sai số trong quá trình sản xuất và tiết kiệm đáng kể chi phí nhân công.

Trực tiếp vận hành dây chuyền mới, anh Hoàng Văn Tư, Tổ trưởng Tổ nấu đường, cho biết: Khi tiếp cận công nghệ tự động, anh em công nhân ban đầu cũng bỡ ngỡ, nhưng sau khi được chuyên gia hướng dẫn, việc vận hành trở nên nhẹ nhàng hơn. Hệ thống tự động giúp công việc ổn định, an toàn hơn, chất lượng sản phẩm đồng đều.

Cùng với đầu tư thiết bị chính, những năm qua, Công ty tiếp tục hoàn thiện các hạng mục phụ trợ phục vụ sản xuất và bảo vệ môi trường. Hiện nhà máy có 2 hệ thống xử lý nước thải, công suất 900 m³/ngày đêm và 2.000 m³/ngày đêm, được tuần hoàn tái sử dụng hoàn toàn; gắn với lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động, camera giám sát và thực hiện truyền dữ liệu quan trắc tự động. Chất thải rắn, bã mía được sử dụng làm nhiên liệu đốt lò hơi; phần tro và bã bùn được thu gom để sản xuất phân bón.

Đặc biệt, với giải pháp xử lý tro bụi được đầu tư bài bản, phun qua hệ thống tháp đá dập bụi và lọc qua hệ thống lọc chân không tiên tiến, đã loại bỏ được 95 - 97% bụi mịn. Khí thải sau khi xử lý được thải ra môi trường qua ống khói cao 30 m. Các hạng mục này được đầu tư đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng phụ phẩm, giảm phát thải, đáp ứng yêu cầu về môi trường trong sản xuất công nghiệp.

Từ vùng nguyên liệu trên các triền đồi đến dây chuyền chế biến vận hành tự động trong nhà máy, cho thấy rõ hiệu quả của định hướng đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ của Công ty CP Mía đường Sơn La. Việc từng bước tự động hóa các công đoạn sản xuất không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, giảm chi phí mà còn tạo điều kiện cải thiện môi trường làm việc, nâng cao hiệu quả sử dụng lao động.

Quan trọng hơn, việc đầu tư công nghệ đồng bộ đã giúp ổn định vùng nguyên liệu, bảo đảm tiêu thụ mía cho nông dân, qua đó, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và người trồng mía. Đây là nền tảng để ngành mía đường Sơn La phát triển bền vững, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.