Gia đình chị Nguyễn Thị Ánh ở bản Hòa Bình có một hecta đất sản xuất. Trước đây, gia đình đã trồng nhiều loại cây khác nhau, song hiệu quả chưa đạt như mong muốn. Sau khi được địa phương tuyên truyền, hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng và tham gia các lớp tập huấn, đầu năm 2026, gia đình đầu tư trồng 700 gốc chanh leo. Chị Ánh chia sẻ: Sau khoảng 6 tháng, chanh leo bắt đầu cho thu hoạch. Từ đầu vụ đến nay, gia đình đã bán hơn 11 tấn quả, giá dao động từ 13.000-17.000 đồng/kg.

Còn gia đình ông Vũ Văn Ngọ, bản Cao Sơn, phát triển mô hình trồng cà phê xen canh cây lê, mận hậu và nuôi 40 con lợn thịt, lợn nái mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ông Ngọ cho biết: Hiện nay, gia đình có 3 ha cây lê, mận hậu trồng xen canh cây cà phê. Mỗi năm, gia đình thu được 17 tấn quả lê, mận hậu, giá trung bình 20 nghìn đồng/kg; xuất bán 3 tấn thịt lợn hơi. Riêng cây cà phê, năm nay bắt đầu cho bói quả với diện tích gần 1 ha, dự kiến thu 3 tấn quả. Việc trồng xen các loại cây phù hợp với nhau giúp gia đình tận dụng tốt diện tích đất, có thêm nguồn thu vào những thời điểm khác nhau trong năm.

Việc lựa chọn cây trồng phù hợp đang được các bản triển khai theo hướng sát với điều kiện thực tế, nhu cầu thị trường. Tại bản Nong Sơn, Ban quản lý bản rà soát những diện tích sản xuất kém hiệu quả, tuyên truyền, vận động người dân lựa chọn cây trồng có khả năng thích nghi và giá trị kinh tế cao hơn. Anh Quàng Văn Thắng, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Nong Sơn, nói: Bản có 150 hộ, đang chăm sóc 3 ha thanh long, hơn 100 ha ngô giống, 250 ha ngô thương phẩm và 50 ha ngô ngọt. Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ đầu năm đến nay, 12 hộ đã đăng ký trồng gần 15 ha cà phê.

Xã Chiềng Sung được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Chiềng Sung và Chiềng Chăn. Sau sắp xếp, địa bàn có điều kiện sản xuất nông nghiệp đa dạng, từ cây công nghiệp, cây ăn quả đến cây lương thực và chăn nuôi. Đây là điều kiện để địa phương phát triển các mô hình sản xuất phù hợp với đặc điểm từng vùng. Từ 1/7/2025 đến nay, xã đã tổ chức đoàn công tác học tập kinh nghiệm trồng măng tre Bát Độ tại tỉnh Lào Cai; phối hợp với Công ty Chế biến cà phê Sơn La và Công ty Phân bón Sông Lam Tây Bắc tổ chức tập huấn cho 170 lượt nông dân về kỹ thuật trồng, chăm sóc, bón phân theo hướng bền vững trong giai đoạn kiến thiết cơ bản. Cơ quan chuyên môn của xã tổ chức gần 20 lớp tập huấn, chuyển giao kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi cho hơn 4.000 lượt người dân.

Cơ cấu sản xuất nông nghiệp của xã có sự chuyển hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện sản xuất và thị trường. Năm 2026, toàn xã thâm canh hơn 4.160 ha ngô; rau các loại tăng 369 ha; diện tích cà phê tăng từ 284 ha lên 313 ha. Xã duy trì trên 81.300 con gia súc, gia cầm và gần 80 ha cỏ voi phục vụ chăn nuôi. Theo định hướng nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ xã Chiềng Sung phấn đấu đưa thu nhập bình quân đầu người đạt 50 triệu đồng/người/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo 1,2%/năm và đạt chuẩn nông thôn mới.

Ông Nguyễn Khắc Hào, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sung, thông tin: Xã tiếp tục rà soát, quy hoạch các vùng sản xuất tập trung; hỗ trợ phát triển hợp tác xã; huy động nguồn lực từ các chương trình, dự án hỗ trợ sản xuất; tăng cường kết nối với viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp khoa học - công nghệ, đưa tiến bộ kỹ thuật phù hợp đến với người dân. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phải dựa trên điều kiện đất đai, nguồn nước, kỹ thuật và thị trường...

Từ những diện tích cây trồng mới và các mô hình sản xuất đang được triển khai, Chiềng Sung từng bước hình thành hướng sản xuất đa dạng hơn, phù hợp với đặc điểm từng vùng. Việc kết hợp chuyển đổi cây trồng, vật nuôi với tập huấn kỹ thuật và liên kết tiêu thụ đang tạo thêm lựa chọn sinh kế cho người dân, từng bước nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.