Xã Chiềng Sại được thành lập trên cơ sở các xã Chiềng Sại và xã Phiêng Côn, huyện Bắc Yên cũ, có diện tích 124,55 km², dân số 6.720 người. Chia sẻ với chúng tôi về hành trình tìm hướng thoát nghèo, ông Vàng A Chu, Chủ tịch UBND xã, nói: Nhắc đến xã Chiềng Sại, trong ký ức của nhiều người gói trong hai từ “khó và khổ”. Nơi đây có địa hình lòng chảo, chia cắt, khí hậu khô nóng. Biến khó khăn thành lợi thế, cấp ủy, chính quyền xã đã tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực chuyển dịch cơ cấu cây trồng, canh tác các loại cây ăn quả nhiệt đới, cây lương thực chịu hạn kết hợp thâm canh tăng vụ, mang lại thu nhập ổn định cho nhân dân.

Xã tích cực phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, lựa chọn giống cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và trình độ sản xuất của nhân dân để phát triển kinh tế. Sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ các chương trình, dự án hỗ trợ sản xuất để hỗ trợ cây giống, vật tư cho nhân dân. Các tổ chức đoàn thể xã tạo điều kiện cho hội viên, đoàn viên tiếp cận với các nguồn vốn vay ưu đãi phát triển kinh tế, tổng dư nợ Ngân hàng Chính sách xã hội của xã hiện trên 57 tỷ đồng.

Với nhiều giải pháp đồng bộ, giúp nhiều hộ đổi mới tư duy, đầu tư phát triển sản xuất, xây dựng mô hình kinh tế tập thể, ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào sản xuất, góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Trong 5 năm qua, xã đã vận động nhân dân chuyển đổi diện tích trồng ngô, sắn năng suất thấp sang trồng 625 ha cây ăn quả, gồm nhãn chín muộn, xoài Đài Loan, xoài Thái... Một số diện tích đã được bà con áp dụng sản xuất theo theo tiêu chuẩn VietGAP. Nhân dân các bản: Tăng, En, Suối Trắng, Năm Lin, Suối Ngang, Co Muồng, Nà Dòn, Quế Sơn chuyển đổi trên 420 ha đất trồng ngô, sắn sang trồng mía nguyên liệu. Các bản vùng thấp, vùng dọc lòng hồ sông Đà, chuyển đổi một số diện tích đất nông nghiệp bạc màu sang trồng rừng kinh tế...

Bản En là một trong những bản đi đầu chuyển đổi cơ cấu cây trồng trong xã. Ông Quàng Văn Đón, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, cho biết: Từ cuối năm 2015, Chi bộ, Ban Quản lý bản đã tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi 42 ha trồng ngô, lúa sang trồng cây ăn quả, chủ yếu xoài Đài Loan, nhãn chín sớm và 23 ha mía. Năm 2024, cho thu hoạch trên 40 tấn quả các loại và 600 tấn mía nguyên liệu cho Công ty cổ phần Mía đường Sơn La, với giá thu mua hơn 1.000 đồng/kg. Đời sống nhân dân ngày càng cải thiện.

Còn ở bản Co Muồng, nhờ chuyển đổi sang trồng cây mía, đã giúp nhân dân vươn lên thoát nghèo. Điển hình như ông Đinh Văn Ói trồng trên 2,5 ha mía, thu trên 200 triệu đồng/năm. Ông Ói chia sẻ: Năm 2020, tôi bắt đầu chuyển diện tích ngô, sắn năng suất thấp, sang trồng mía. Nhờ chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật nên vụ nào cũng đem lại năng suất cao. Không riêng gia đình tôi mà hầu hết các hộ dân trong bản đều chuyển sang trồng cây mía, thu nhập từ 100-200 triệu đồng/năm.

Nhờ tích cực chuyển đổi có cấu cây trồng, đời sống nhân dân xã Chiềng Sại ngày một nâng cao, có điều kiện đóng góp xây dựng nông thôn mới. Cùng với sự đầu tư của Nhà nước, 5 năm qua, nhân dân góp trên 1 tỷ đồng cứng hóa 10 tuyến đường nội bản; xây dựng nhà văn hóa các bản Nà Dòn, Suối Trắng, Kỳ Sơn…

Với mục tiêu đến năm 2030, không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều, cấp ủy, chính quyền xã Chiềng Sại tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; vận động các hộ liên kết trong sản xuất, tăng giá trị hàng hóa; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ. Tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng đồng bộ, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân.