Thời điểm này, trên khắp các triền đồi bản Tân Lập, Quyết Thắng, Thống Nhất, Tiên Sơn, Khương Tiên… sắc vàng của hoa nhãn bung nở khắp vùng. Trong khi các nhà vườn trồng nhãn chín sớm đã tất bật bước vào khâu chăm sóc quả non, thì tại các vùng nhãn Miền, bà con lại đang chăm sóc dưỡng hoa, chuẩn bị cho một mùa trái ngọt bội thu.

Đang tất bật cắt tỉa cành và tỉa quả non cho vườn nhãn chín sớm, ông Trần Văn Phát, thành viên HTX Dịch vụ nông nghiệp Hưng Lộc, bản Tân Lập, xã Chiềng Khương, chia sẻ: Đây là năm thứ 5 gia đình tôi chuyển sang chuyên canh nhãn chín sớm trên quy mô 2 ha. Theo kinh nghiệm của tôi, từ tháng 8 năm trước, gia đình đã tập trung bón phân, bổ sung dinh dưỡng và đảm bảo nguồn nước tưới cho cây. Đến thời điểm này, khi cây đã ra quả non, việc cắt tỉa cành và quả sẽ quyết định năng suất, chất lượng sản phẩm. Thu hoạch nhãn chín sớm thường vào cuối tháng 4 và tháng 5, dự kiến sản lượng đạt khoảng 20 tấn, giá bán từ 40.000-80.000 đồng/kg, mỗi ha nhãn chín sớm có thể đạt doanh thu từ 400 triệu đồng trở lên.

HTX Dịch vụ Nông nghiệp Hưng Lộc, bản Tân Lập, xã Chiềng Khương có diện tích trồng nhãn chín sớm lớn trên địa bàn. HTX có 23 thành viên, sản xuất 30 ha nhãn chín sớm, chiếm 65% tổng diện tích nhãn của các thành viên. Nhờ áp dụng đồng bộ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đảm bảo các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, duy trì sản lượng nhãn chín sớm đạt trên 300 tấn/năm, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường.

Ông Trần Văn Lộc, Giám đốc HTX, thông tin: Sản xuất nhãn chín sớm khó hơn nhãn chính vụ vì đòi hỏi sự tỉ mỉ trong khâu điều chỉnh nhịp sinh học của cây. Các thành viên HTX chúng tôi không lạm dụng thuốc kích thích mà tập trung bổ sung dinh dưỡng để cây khỏe từ gốc, từ đó đậu quả bền và quả đẹp. Khi cây ra quả non, bà con phải tập trung tỉa bớt những quả kém chất lượng, đảm bảo độ đồng đều cho từng chùm. Nhãn chín sớm dễ tiêu thụ do không trùng mùa vụ nơi khác, giá bán cao hơn. 

Còn HTX Dịch vụ nông nghiệp An Phú, với 6 thành viên hiện đang phát triển gần 20 ha nhãn chín sớm T6, dự kiến tổng sản lượng đạt khoảng 200 tấn. Bà Trần Thị Minh An, Giám đốc HTX, cho biết: Hiện nay, chúng tôi tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và đang từng bước định hướng sang canh tác hữu cơ. Các thành viên đều thực hiện nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ cắt tỉa, tạo tán đến xử lý ra hoa đúng thời điểm. Trong phòng trừ sâu bệnh, HTX tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”, ưu tiên chế phẩm sinh học. HTX đã chủ động liên kết với các doanh nghiệp thu mua, đầu mối phân phối tại các chợ đầu mối; đồng thời phối hợp đưa sản phẩm tham gia các hội chợ, kết nối tiêu thụ.

Ngay từ đầu niên vụ, UBND xã Chiềng Khương đã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã tổ chức hướng dẫn các hộ trồng nhãn về kỹ thuật cắt tỉa, tạo tán và thụ phấn bổ sung; đồng thời khuyến cáo người dân tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” và ưu tiên chế phẩm sinh học để bảo vệ môi trường. Chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp chặt chẽ với các HTX trong điều tiết nước tưới và chủ động kết nối doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm.

Ông Tòng Văn An, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: Chúng tôi định hướng nâng cao giá trị sản phẩm nhãn theo hướng sản xuất an toàn, chất lượng cao và bền vững. Xã duy trì, mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tăng cường quản lý mã số vùng trồng, đảm bảo truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Bên cạnh đó, xã tập trung củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX, đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm. Đồng thời, tăng cường quảng bá thương hiệu nhãn Chiềng Khương, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và từng bước hướng tới xuất khẩu; khuyến khích phát triển các sản phẩm chế biến như long nhãn, nhãn sấy nhằm nâng cao giá trị gia tăng và ổn định đầu ra cho người dân.

Việc làm chủ các biện pháp kỹ thuật không chỉ giúp nông dân Chiềng Khương có mùa nhãn được mùa, được giá mà con góp phần nâng cao giá trị nông sản và hiệu quả kinh tế, giúp người nông dân vùng biên vươn lên làm giàu.