Cây lê được đưa vào trồng tại Tà Xùa từ năm 2017, khi Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Bắc Yên (cũ) triển khai mô hình thử nghiệm hơn 1.000 cây lê giống VH6 tại xã Tà Xùa. Nhờ điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, phù hợp với cây ôn đới, cây lê nhanh chóng thích nghi, sinh trưởng tốt. Từ mô hình ban đầu, đến nay diện tích lê của xã đã phát triển lên hơn 30 ha, tập trung chủ yếu tại các bản: Chung Chinh, Tà Xùa và Háng Đồng, từng bước trở thành cây trồng có giá trị kinh tế tại địa phương.

Sáng sớm tại bản Chung Chinh, chị Sồng Thị Chu đã có mặt tại vườn lê của gia đình. Là một trong những hộ trồng lê từ những ngày đầu, với hơn 400 gốc lê, chị Chu đang tất bật tỉa bớt quả non để cây tập trung dinh dưỡng. Chị Chu chia sẻ: Giai đoạn này rất quan trọng, nếu để quá nhiều quả, cây sẽ bị kiệt sức, quả nhỏ và chất lượng không cao. Gia đình phải tỉa bớt quả, đồng thời bón phân hữu cơ, giữ ẩm đất và theo dõi sâu bệnh thường xuyên.  Bên cạnh đó, gia đình tôi ưu tiên phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, để quả lê đạt chất lượng cao và đảm bảo môi trường. Nếu chăm sóc tốt, mỗi vụ vườn lê của gia đình có thể cho thu hoạch từ 2-3 tấn quả, giá bán dao động từ 20.000-25.000 đồng/kg.

Còn tại bản Háng Đồng, gia đình ông Sồng A Mang đang tích cực chăm sóc diện tích lê trồng từ năm 2023. Ông Mang chia sẻ: Gia đình tôi được hỗ trợ 200 cây giống, trồng trên khoảng 5.000 m² đất dốc. Trong quá trình chăm sóc, gia đình tôi thường xuyên được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn cách cắt tỉa, bón phân, phòng trừ sâu bệnh nên cây sinh trưởng khá tốt. Năm nay, vườn lê gia đình đã bắt đầu cho quả bói.

Để nâng cao hiệu quả, các cơ quan chuyên môn đã tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật cho người dân. Bà Nguyễn Thị Thúy Vân, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, thông tin: Để cây lê đạt năng suất, chất lượng cao, chúng tôi đã cử cán bộ xuống tận các bản, trực tiếp hướng dẫn bà con kỹ thuật chăm sóc theo từng giai đoạn. Khi người dân nắm vững quy trình, việc chăm sóc chủ động hơn, cây sinh trưởng ổn định, hạn chế sâu bệnh. Thời gian tới, trung tâm sẽ tiếp tục bám sát cơ sở, hỗ trợ mở rộng diện tích ở những vùng phù hợp, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế từ cây lê.

Từ sự đồng hành của các cơ quan chuyên môn cùng thực tế sản xuất bước đầu cho hiệu quả tích cực, cây lê đang mở ra nhiều triển vọng phát triển tại địa phương. Với lợi thế về khí hậu và cảnh quan đặc trưng vùng cao, các vườn lê có thể trở thành điểm đến hấp dẫn, thu hút du khách tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm hái quả tại vườn. Qua đó, từng bước hình thành mô hình sản xuất gắn với du lịch trải nghiệm, nâng cao giá trị trên cùng diện tích canh tác.

Trên những sườn núi mờ sương, từng quả lê non đang lớn lên từng ngày dưới bàn tay chăm sóc cần mẫn của nông dân. Với định hướng đúng đắn và sự đồng hành của các ngành chuyên môn, cây lê đang dần khẳng định vai trò là cây trồng triển vọng, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân xã Tà Xùa./.