Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cải cách hành chính của tỉnh khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, bộ chỉ số được điều chỉnh từ DDCI (cấp huyện) sang DCCI (cấp địa phương). Sự thay đổi này phản ánh sự thích ứng với cơ cấu tổ chức và phương thức vận hành mới.

Việc đánh giá năng lực điều hành kinh tế được thực hiện tại 13 sở, ban, ngành và 18 xã, phường trọng điểm, những “điểm tiếp xúc” trực tiếp, thường xuyên với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh. Cách tiếp cận này thể hiện rõ quan điểm cải cách phải bắt đầu từ cơ sở. Thực tiễn cho thấy, dù chính sách cấp tỉnh thông thoáng, nếu khâu thực thi tại cơ sở thiếu linh hoạt hoặc chưa đồng bộ, doanh nghiệp vẫn gặp trở ngại. DCCI 2025 hướng tới khắc phục tình trạng này, bảo đảm sự thống nhất trong chất lượng điều hành.

Một điểm nổi bật của DCCI năm nay là tăng cường khai thác dữ liệu định tính. Bên cạnh khảo sát diện rộng, các chuyên gia đã thực hiện chuỗi phỏng vấn sâu trong 9 ngày với lãnh đạo và cán bộ chuyên trách tại nhiều sở, ngành như: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Xây dựng, Y tế; cùng một số địa phương như Thảo Nguyên, Co Mạ, Vân Hồ...

Ông Đào Văn Quang, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh, cho biết: Dữ liệu định lượng giúp nhận diện “cái gì” đang diễn ra, còn dữ liệu định tính lý giải “tại sao”. Thông qua đối thoại trực tiếp, nhiều vấn đề cốt lõi đã được làm rõ, như tâm lý e ngại của cán bộ trước quy định mới, sự chưa thống nhất trong hiểu biết quy trình giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, hay những cách làm hiệu quả ở cơ sở chưa được chuẩn hóa. Quá trình phỏng vấn giúp đơn vị nhìn rõ hơn thuận lợi, khó khăn và các rào cản trong thực hiện nhiệm vụ phục vụ người dân, doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền hai cấp. Đây cũng là cơ sở để đề xuất giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh.

Bộ chỉ số DCCI 2025 được thiết kế theo hướng thực chất, gắn với hoàn thiện thể chế và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Các chỉ số thành phần tập trung vào chất lượng dịch vụ công trực tuyến; bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận công bằng với nguồn lực đất đai, thông tin; khuyến khích phát triển kinh doanh bền vững. Việc điều chỉnh bộ chỉ số cũng nhằm phản ánh đúng vai trò của chính quyền cơ sở, nơi tương tác trực tiếp với người dân và doanh nghiệp. Mục tiêu là giảm tầng nấc trung gian, nâng cao trách nhiệm giải trình và bám sát năng lực điều hành thực tế.

DCCI Sơn La 2025 còn hướng tới phát triển kinh tế bao trùm. Trong quá trình thu thập dữ liệu, nhóm nghiên cứu đặc biệt quan tâm đến các rào cản về văn hóa, ngôn ngữ, địa lý tại vùng sâu, vùng xa như Co Mạ, Vân Hồ; đồng thời khảo sát các cơ chế hỗ trợ người dân tham gia thị trường và khởi nghiệp. Qua đó, cụ thể hóa mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Để bảo đảm khách quan, quá trình đánh giá có sự tham gia của Hiệp hội Doanh nghiệp, Liên minh Hợp tác xã và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh. DCCI vì vậy trở thành diễn đàn đa chiều, phản ánh trung thực tiếng nói của cộng đồng kinh doanh. Ông Lò Văn Hội, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp nông nghiệp bản Cá, phường Chiềng An, chia sẻ: Nhờ sự hỗ trợ trong xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, hợp tác xã từng bước mở rộng thị trường, khẳng định thương hiệu nông sản. Qua đó cho thấy, khi chính sách được triển khai kịp thời, hiệu quả, sẽ tạo động lực cho doanh nghiệp và hợp tác xã phát triển.

Khác với trước đây, DCCI 2025 không đặt nặng xếp hạng mà tập trung phân tích, đề xuất giải pháp. Bộ chỉ số đóng vai trò như “bản đồ” nhận diện các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng và chất lượng phục vụ. Kết quả khảo sát và phỏng vấn sẽ là cơ sở quan trọng phục vụ hoạch định chính sách của UBND tỉnh trong quý II/2026. Báo cáo DCCI Sơn La 2025 dự kiến công bố vào tháng 4/2026, góp phần giúp các sở, ngành, địa phương tự đánh giá, điều chỉnh và nâng cao chất lượng phục vụ.

Với cách tiếp cận mới, Sơn La đang thể hiện tư duy quản lý hiện đại, đó là lắng nghe, đánh giá khách quan và hành động vì sự phát triển chung của cộng đồng doanh nghiệp, hướng tới môi trường đầu tư ngày càng minh bạch, hấp dẫn.