Giữa những ngày hè, thư viện Trường Tiểu học Quyết Thắng vẫn nhộn nhịp. Cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường rà soát, phân loại từng bộ sách giáo khoa đã qua sử dụng. Những cuốn sách còn nguyên vẹn được sắp xếp ngăn nắp theo từng khối lớp, môn học để làm nguồn học liệu bổ trợ, sẵn sàng phục vụ nhu cầu tra cứu của giáo viên và học sinh khi năm học mới bắt đầu.

Thầy giáo Trần Quốc Bình, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quyết Thắng, cho biết: Ngay sau khi kết thúc năm học 2025-2026, nhà trường đã vận động học sinh quyên góp, ủng hộ được hơn 200 bộ sách giáo khoa cũ. Từ nguồn sách này, nhà trường bổ sung vào thư viện, xây dựng kho sách dùng chung để giáo viên tham khảo, đồng thời hỗ trợ cho các học sinh có hoàn cảnh khó khăn mượn và sử dụng miễn phí trong năm học mới.

Còn tại Trường THCS Vân Hồ, công tác rà soát và lưu trữ sách giáo khoa đã qua sử dụng cũng được chủ động triển khai ngay sau khi kết thúc năm học. Toàn bộ số sách thu gom được phân loại khoa học theo từng khối lớp, môn học và đưa vào không gian lưu trữ của thư viện. Nhà trường kết nối nguồn sách này với hệ thống tài liệu tham khảo, sách nghiệp vụ, tạo điều kiện để giáo viên tra cứu, đối chiếu, lựa chọn ngữ liệu phù hợp, góp phần nâng cao chất lượng bài giảng.

Cô giáo Vũ Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Vân Hồ, chia sẻ: Mỗi bộ sách giáo khoa đều có những ưu điểm riêng về ngữ liệu, hệ thống bài tập, thực hành. Chẳng hạn như bộ “Cánh Diều” có nội dung, hình ảnh minh họa sinh động, hướng tới quan điểm đưa bài học vào cuộc sống, phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh; bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” có nhiều nội dung về hoạt động trải nghiệm, giáo dục STEM. Nhà trường đã lưu giữ các bộ sách đã qua sử dụng tại thư viện để viên có thêm tài liệu tham khảo khi xây dựng bài giảng.

Từ năm học 2020-2021 đến nay, các trường học tại tỉnh Sơn La chủ yếu sử dụng 3 bộ sách giáo khoa, gồm: “Cánh Diều”, "Chân trời sáng tạo” và “Kết nối tri thức với cuộc sống” để giảng dạy theo chương trình GDPT 2018, trong đó bộ sách “Cánh Diều” chiếm tỷ lệ khoảng 40%. Theo ý kiến của nhiều giáo viên, việc sử dụng sách giáo khoa không chỉ giới hạn trong một năm học mà có thể tiếp tục được khai thác làm học liệu tham khảo. Mặc dù khác nhau về ngữ liệu và cách tiếp cận, như về tổng thế các bộ sách đều bám sát Chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc lưu giữ sách giáo khoa đã qua sử dụng tại thư viện là giải pháp thiết thực, vừa bổ sung nguồn học liệu phục vụ giáo viên, học sinh, vừa thực hành tiết kiệm, tránh lãng phí. 

Cô giáo Tạ Thị Cẩm, Tổ trưởng Tổ Ngữ văn – Thư viện, Trường THPT Chuyên Sơn La, chia sẻ: Khi bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” được sử dụng thống nhất, bộ “Cánh Diều” vẫn là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích với nội dung có giá trị, hệ thống ngữ liệu gần gũi, giàu cảm xúc. Việc khai thác có chọn lọc các văn bản, đoạn trích từ những bộ sách này để so sánh, mở rộng kiến thức hoặc phục vụ bồi dưỡng học sinh sẽ góp phần nâng cao chất lượng bài giảng.

Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Sở đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục chủ động bảo quản, khai thác, sử dụng học liệu hợp lý trong dạy và học, tránh lãng phí. Bên cạnh đó, trong tháng 7/2026, Sở đã phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức cho đội ngũ giáo viên toàn tỉnh tham gia 8 đợt tập huấn sách giáo khoa. Bên cạnh việc tiếp cận nội dung và phương pháp khai thác bộ sách mới, giáo viên còn được định hướng cách sử dụng ngữ liệu từ các bộ sách cũ như tài liệu bổ trợ, góp phần làm phong phú hoạt động dạy học.

Sau khi kết thúc năm học 2025-2026, toàn tỉnh có 168 trường phổ thông đã tổ chức vận động học sinh, quyên góp được trên 25.000 bộ sách giáo khoa cũ để bổ sung vào thư viện tạo nguồn học liệu tham khảo và kho sách dùng chung cho giáo viên, học sinh. Đây cũng là giải pháp thiết thực để các nhà trường tối ưu giá trị của sách cũ, tránh lãng phí và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho giáo dục.