Thực tiễn lịch sử cho thấy, mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam đều gắn liền với việc giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, mà cốt lõi là kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Cách mạng thế giới chứng minh sự suy thoái về tư tưởng chính trị là khởi nguồn của những nguy cơ làm suy yếu vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, đe dọa sự ổn định, cản trở sự phát triển của chế độ xã hội chủ nghĩa. Trong bối cảnh mới, khi các thế lực thù địch đẩy mạnh hoạt động chống phá bằng những phương thức tinh vi, xảo quyệt, nhất là trên không gian mạng, nhiệm vụ giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng càng trở nên cấp thiết, thường xuyên và lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó, Quân đội nhân dân Việt Nam giữ vai trò nòng cốt, tiên phong, đặc biệt quan trọng.

I. Giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng - yêu cầu mang tính quy luật của Đảng cầm quyền lãnh đạo và vai trò nòng cốt, tiên phong của Quân đội nhân dân Việt Nam

Một trong những kinh nghiệm quý báu, mang tầm lý luận-thực tiễn sâu sắc và có giá trị định hướng chỉ đạo hoạt động thực tiễn cho sự nghiệp cách mạng trong kỷ nguyên phát triển mới được dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nhấn mạnh: Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Chủ tịch nước Lương Cường và lãnh đạo Bộ Quốc phòng tham quan các gian trưng bày tại Hội nghị quân chính toàn quân năm 2025. Ảnh: VŨ PHONG

Nhận định đó không chỉ là sự tổng kết những vấn đề lý luận và thực tiễn 40 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng mà còn phản ánh quy luật khách quan, phổ biến đối với mọi đảng cách mạng giữ vai trò cầm quyền, lãnh đạo cách mạng. Khi nền tảng tư tưởng được giữ vững, khi bản lĩnh chính trị và sự thống nhất ý chí, hành động trong toàn Đảng được củng cố, tăng cường thì vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng cũng được tăng cường. Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam - một đảng duy nhất cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội-giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu tự thân của một đảng cách mạng mác-xít kiểu mới mà còn là điều kiện tiên quyết bảo đảm cho sự lãnh đạo đúng đắn, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả đối với toàn bộ hệ thống chính trị và đời sống xã hội.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, không gian mạng trở thành một “mặt trận” đặc biệt, nơi các thế lực thù địch triệt để lợi dụng để tán phát thông tin sai trái, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà nhân dân ta đã lựa chọn. Vì vậy, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu cần thiết, cấp bách trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ.

Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, tổ chức, giáo dục và rèn luyện; lấy Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh, quan điểm, đường lối của Đảng làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động, mang bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc; gắn bó máu thịt với nhân dân, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Trải qua hơn 81 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn thực hiện tốt 3 chức năng: Đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất; khẳng định vai trò là lực lượng chính trị tin cậy, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành và điểm tựa vững chắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân. Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Người trước, súng sau”; “Quân sự mà không có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại”, Quân đội ta luôn coi sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng là nguyên tắc bất di bất dịch, là yêu cầu tất yếu khách quan và là nhân tố quyết định mọi thắng lợi.

Từ góc độ lý luận và thực tiễn có thể khẳng định: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng vừa là nhiệm vụ chính trị hàng đầu vừa là nhu cầu tự thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đó là điều kiện tiên quyết để giữ vững bản chất cách mạng, truyền thống tốt đẹp, củng cố sức mạnh tổng hợp và phát huy sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Trong điều kiện Đảng ta là lực lượng lãnh đạo duy nhất thì bảo vệ Đảng về chính trị tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ chính là bảo vệ chế độ, bảo vệ Tổ quốc từ gốc rễ, từ sớm, từ xa, bằng sức mạnh tinh thần, trí tuệ và niềm tin.

Hiện nay, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ sống còn của Đảng cầm quyền; mọi biểu hiện dao động, mơ hồ về tư tưởng chính trị đều tiềm ẩn nguy cơ dẫn tới những hệ lụy nghiêm trọng đối với sự ổn định và phát triển của đất nước. Đối với lực lượng vũ trang nhân dân, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân; kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “phi chính trị hóa”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, giữ vững bản chất cách mạng, truyền thống vẻ vang của Quân đội và phẩm chất cao đẹp Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân.

Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đã xác định rõ các mục tiêu: Bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ vững ổn định chính trị, môi trường hòa bình để phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong tổng thể mục tiêu chiến lược đó, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng có ý nghĩa quyết định lâu dài, là “lá chắn thép” bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng và sự bền vững của chế độ.

II. Phương hướng, trách nhiệm của Quân đội nhân dân Việt Nam trong giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong tình hình mới

Trong những năm gần đây, tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó đoán định; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt hơn; xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tranh chấp chủ quyền biên giới xảy ra ở nhiều nơi, an ninh phi truyền thống diễn biến khó lường. Đặc biệt, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học-công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) và không gian mạng đã làm thay đổi căn bản phương thức tiến hành đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, tạo ra những hình thức, thủ đoạn chống phá mới, tinh vi, khó nhận diện hơn.

Thượng tướng Trương Thiên Tô động viên các lực lượng tập luyện diễu binh, diễu hành (A80) tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, tháng 8-2025).  Ảnh: TTXVN

Sau 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, toàn diện, có ý nghĩa lịch sử; cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới. Tuy nhiên, các thế lực thù địch, phản động, phần tử cơ hội chính trị tăng cường hoạt động chống phá ngày càng công khai, trực diện, quyết liệt hơn, tập trung tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đòi “phi chính trị hóa” Quân đội, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng từ bên trong.

Quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 89-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22-10-2018 của Bộ Chính trị, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII và nghị quyết đại hội đảng các cấp, cùng với nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu; Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam luôn xác định rõ: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, lâu dài; là thước đo bản lĩnh, trí tuệ, sức mạnh chính trị tinh thần của Quân đội trong tình hình mới.

Dưới sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quân ủy Trung ương, Tổng cục Chính trị đã chủ động tham mưu, chỉ đạo cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp trong toàn quân triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó lấy “xây” là cơ bản, lâu dài, “chống” là quan trọng, cấp bách.

Trước những thách thức mới của cuộc đấu tranh tư tưởng trong kỷ nguyên số đặt ra yêu cầu phải chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ sớm, từ xa, ngay từ trong nội bộ, gắn chặt xây dựng, chỉnh đốn Đảng với phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; đồng thời phát huy vai trò tiên phong của lực lượng vũ trang trong đấu tranh trên không gian mạng, giữ vững trận địa tư tưởng trong mọi tình huống.

Toàn quân chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng; làm cho Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng ngày càng thấm sâu vào nhận thức, tình cảm và hành động của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ. Đồng thời xây dựng và phát huy hiệu quả các lực lượng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cả về diện rộng và chiều sâu; kết hợp giữa lực lượng quần chúng rộng khắp với lực lượng nòng cốt, chuyên trách, chuyên sâu; phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ cán bộ chính trị, nhà khoa học, giảng viên, nhà báo, văn nghệ sĩ trong Quân đội.

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng khẳng định: Quân đội luôn gương mẫu trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng; chủ động, tích cực đi đầu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương đã ghi nhận Đảng bộ Quân đội và toàn quân “có nhiều giải pháp giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân; ngăn ngừa các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tích cực, chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch”. Đây là sự ghi nhận sâu sắc, đồng thời là yêu cầu nhất quán xuyên suốt đối với Quân đội trong mọi giai đoạn cách mạng.

Phát huy truyền thống vẻ vang của Quân đội, thấm nhuần mục tiêu, lý tưởng của Đảng cũng chính là mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, cán bộ, chiến sĩ toàn quân nguyện tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, bản lĩnh chính trị, trí tuệ và trách nhiệm; kiên trì, kiên quyết cùng toàn Đảng, toàn dân bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững trận địa tư tưởng trong xã hội, tạo nền tảng tinh thần vững chắc để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới.