Bên bếp lửa ấm cúng trong ngôi nhà truyền thống của đồng bào dân tộc Mông, ông Thào A Của, người cao tuổi của bản Cột Mốc kể cho chúng tôi về những ngày đầu lập bản. Ông nói: Bản được thành lập đầu những năm 1980 của thế kỷ XX trên cơ sở một số hộ dân ở huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái và huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La du canh, du cư đến khu vực biên giới, sát chân núi Pha Luông, xã Xuân Nha, huyện Mộc Châu (nay là xã Tân Xuân, huyện Vân Hồ). Cái tên Cột Mốc được bà con nhất trí chọn trong cuộc họp bản đầu tiên, thể hiện quyết tâm của mọi người trong xây dựng cuộc sống nơi quê mới và cùng nhau bám trụ, chung sức giữ gìn biên cương của Tổ quốc.

Trên địa bàn bản Cột Mốc có 2,5 km đường biên giới giáp với huyện Sốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào. Năm 2019, con đường tuần tra biên giới được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đầu tư xây dựng dài gần 20 km từ trung tâm xã nối đến bản hoàn thành đã giúp người dân đi lại thuận tiện và phát triển kinh tế.

Bây giờ, bản Cột Mốc đã có 102 hộ. Bà con đoàn kết, tập trung thâm canh 35ha ngô, 42ha sắn, gần 30ha dong riềng, 43ha lúa nương; trồng thử nghiệm 5ha ngô sinh khối để làm thức ăn chăn nuôi; trồng thử nghiệm 3ha giống măng bát độ. Tổng sản lượng các loại cây lương thực bình quân đạt trên 1.100 tấn/năm. Chăn nuôi từng bước chuyển đổi từ hình thức chăn thả sang bán chăn thả. Cả bản hiện có trên 400 con trâu, bò, hàng nghìn con gia cầm, mang lại thu nhập đáng kể cho người dân. Các hộ dân nêu cao ý thức trong việc bảo vệ trên 700 ha rừng hiện có, được hưởng mức chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng ở mức gần 600 nghìn đồng/ha/năm.

Chia sẻ với chúng tôi về sự thay đổi tư duy sản xuất của bà con trong bản, ông Thào A Lông, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản, phấn khởi nói: Nhân dân trong bản luôn tích cực học hỏi những cách làm mới và đưa những loại cây trồng mới vào sản xuất nông nghiệp. Đời sống của bà con ngày càng nâng lên. Với vị trí là bản biên giới, chúng tôi tích cực tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới; giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới.

Mừng nhất là người dân bản Cột Mốc tích cực chăm lo việc học cho con trẻ, tỷ lệ huy động trẻ trong độ tuổi đi học ở cả bậc học mầm non và tiểu học đều đạt 100%. Cùng với đó là sự tâm huyết của đội ngũ thầy, cô giáo công tác tại điểm trường trong việc “gieo chữ”, trang bị cho con em bản Cột Mốc những kiến thức cơ bản, làm hành trang trong tương lai.

Chia tay bản vùng biên Cột Mốc, âm thanh của tiếng khèn, tiếng sáo dặt dìu thêm lưu luyến, hoa mơ, hoa đào bung cánh thắm cả một vùng núi non trùng điệp, trong mỗi ngôi nhà rộn vui tiếng nói, tiếng cười kể cho nhau nghe kết quả năm cũ và dự định ước mơ sẽ làm trong năm mới. Mùa xuân mới đã về với bản Cột Mốc.