Từ một cây trồng bám rễ trên đất dốc giúp đồng bào xóa đói giảm nghèo, Arabica Sơn La đang bước vào kỷ nguyên hội nhập toàn cầu với một sứ mệnh mới. Bằng tư duy kinh tế tích hợp đa giá trị, Sơn La hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm Arabica chất lượng cao của thế giới - một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vùng núi, nơi con người, thiên nhiên và công nghệ cùng kiến tạo nên một miền quê đáng sống.

 Trước các rào cản thương mại khắt khe về xuất xứ và môi trường, đặc biệt là quy chuẩn EUDR, thương hiệu cà phê Sơn La đang chủ động giải bài toán minh bạch từ gốc nương vườn. Việc rà soát dữ liệu, ứng phó biến đổi khí hậu và thúc đẩy liên kết chuỗi chính là hành trình cốt lõi để định hình tạo dựng vùng nguyên liệu xanh, bền vững. 

Giáp ranh với vùng trồng cà phê trọng điểm của khu vực Thuận Châu, các xã khu vực Quỳnh Nhai, cũng đã và đang dần phát triển cà phê thành cây trồng đem lại sinh kế ổn định và thu nhập cao cho bà con nông dân gắn với phát triển vùng nguyên liệu bền vững. 

Rời những nương vườn rực đỏ quả chín, hành trình của hạt Arabica Sơn La đang bước vào một chương mới đầy khát vọng. Giá trị của nông sản này đang được "đánh thức" và nhân lên gấp nhiều lần qua từng công đoạn sơ chế tỉ mỉ, công nghệ rang sấy hiện đại và những dây chuyền chế biến sâu. Arabica Sơn La đang tạo nên chuỗi giá trị tuần hoàn bền vững, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường quốc tế.

Sự bền bỉ của nông dân Sơn La đã giữ cho những nương Arabica Sơn La đứng vững qua những thăng trầm. Nhưng để bứt phá đường dài, chỉ "giữ cây" là chưa đủ. Bằng việc "trẻ hóa" những diện tích già cỗi, thay đổi giống, kỹ thuật, đến cái bắt tay giữa người trồng với HTX và doanh nghiệp, một tư duy sản xuất mới đã hình thành. Vùng cà phê Sơn La chuyển dịch mạnh mẽ, từ kinh nghiệm manh mún, riêng lẻ sang quy trình chuẩn hóa, lấy chất lượng và tín hiệu thị trường làm thước đo giá trị.

Từ những gốc Arabica lặng lẽ cắm rễ trên vùng đất sương giăng, cà phê Sơn La đã tạo nên một cuộc “sang trang” ngoạn mục, bước ra khỏi lối canh tác nhỏ lẻ để vươn mình trở thành nông sản chủ lực, chinh phục những thị trường khắt khe bậc nhất thế giới. Đó là hành trình của những bước chuyển mình từ bán thô sang chế biến sâu, từ cà phê đại trà đến đỉnh cao đặc sản, từ khát vọng của người trồng đến tư duy chuỗi giá trị toàn cầu. Loạt bài 5 kỳ “Khát vọng Arabica Sơn La – Vươn tầm thế giới” đưa bạn đọc nhìn lại toàn bộ chặng đường lịch sử qua từng dấu mốc, từng nhân chứng thầm lặng và khát vọng cháy bỏng đưa thương hiệu cà phê Sơn La vươn xa.

Nâng cao năng suất, chất lượng vùng nguyên liệu gắn với thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu đang là hướng đi được tỉnh Sơn La tập trung triển khai, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và khẳng định thương hiệu Cà phê Arabica Sơn La.

Ngày 23/9, đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đã chủ trì cuộc họp Ban tổ chức Lễ hội cà phê Sơn La lần thứ hai năm 2026. Dự họp có các thành viên Ban tổ chức, lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh; lãnh đạo một số xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Trong 2 ngày 23 và 24/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La tổ chức Hội nghị triển khai rà soát cà phê trên đất lâm nghiệp và xây dựng dữ liệu vùng trồng truy xuất nguồn gốc theo Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Ngày 19/9, tại xã Bình Thuận, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh, Công ty cổ phần Phân bón Bình Điền, Hội Nông dân tỉnh Sơn La phối hợp tổ chức Hội thảo tổng kết mô hình canh tác cà phê thông minh niên vụ 2025-2026 thuộc Chương trình canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu. Tham gia Hội thảo có 150 nông dân trồng cà phê trên địa bàn xã Bình Thuận và một số xã lân cận.

Ngày 18/9, tại Nhà văn hóa bản Ót, xã Chiềng Mai, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh phối hợp với Công ty cổ phần Phân bón Bình Điền, Hội Nông dân tỉnh tổ chức Hội thảo tổng kết mô hình canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu. Tham dự hội thảo có 150 nông dân trồng cà phê trên địa bàn.

Cà phê là cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhân dân. Phường Chiềng An đang đẩy mạnh sản xuất cây trồng này theo tiêu chuẩn, tăng cường liên kết với hợp tác xã, doanh nghiệp, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, hướng tới phát triển cà phê bền vững.

Tỉnh Sơn La hiện có hơn 33.600 ha cà phê với sản lượng ước đạt hơn 37.700 tấn cà phê nhân mỗi năm, trong đó hơn 90% sản lượng dành cho xuất khẩu sang các thị trường lớn như EU, Bắc Mỹ và ASEAN. Để đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu ngày càng khắt khe, ngành nông nghiệp cùng các đơn vị liên quan đang tích cực đồng hành với nông dân thông qua việc chuyển giao kỹ thuật và xây dựng các mô hình canh tác bền vững.

Là Giám đốc Công ty TNHH Wecacha, thành phố Hà Nội, chị Hoàng Thị Hường là gương mặt quen thuộc trong ngành cà phê Việt Nam. Với định hướng kết nối chuỗi giá trị “Từ nông trại tới cốc cà phê” (From farm to cup), chị cùng các cộng sự đã có nhiều hoạt động đưa cà phê Arabica Sơn La đến với các nhà rang xay, barista và người tiêu dùng trong nước, quốc tế. Phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Sơn La đã có cuộc trao đổi với chị Hoàng Thị Hường về hành trình nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu Arabica Sơn La.

Ít ai nghĩ rằng, những hạt cà phê Arabica do bà con đồng bào dân tộc Thái vun trồng trên các sườn đồi ở Mường Chanh, lại có ngày góp mặt ở một trong những sân chơi danh giá nhất của ngành cà phê thế giới – World Brewers Cup 2026. Phía sau thành quả ấy, có sự đóng góp bền bỉ của HTX Ara-Tay Coffee trong xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu và đưa cà phê đặc sản Sơn La vươn ra thị trường quốc tế.