Bản Thạy Lốm  6/1, đươc sáp nhập từ 3 bản, gồm: Thạy, Lốm, tiểu khu 6/1 từ năm 2019. Hiện nay, bản có 189 hộ, 845 nhân khẩu. Vùng đất có nhiều nhà như biệt thự ngày hôm nay là cả hành trình nỗ lực vươn lên từ nghèo khó.

Bà Lò Thị Ón, năm nay 83 tuổi, ở bản Thạy Lốm 6/1, kể: Khoảng 25 năm trước, bà con chỉ biết trồng ngô, sắn, trồng lúa nương, chăn nuôi gia súc, gia cầm nhỏ lẻ, chưa biết áp dụng kỹ thuật vào sản xuất nên năng suất cây trồng, vật nuôi thấp. Cuộc sống tự cung, tự cấp, cứ loay hoay trong nghèo đói. Bây giờ, khác trước nhiều lắm, bà con ai cũng có cuộc sống ấm no.

Không để cái nghèo đói theo đuổi, cấp ủy, chính quyền xã Chiềng Ban đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực lao động, sản xuất, chuyển đổi những diện tích, cây trồng kém hiệu quả sang trồng những loại cây có năng suất, chất lượng, đem lại giá trị, hiệu quả kinh tế cao, tăng thu nhập, nâng cao đời sống của người dân trong bản.

Thực hiện chủ trương của tỉnh về phát triển vùng cà phê, từ năm 2000, nhân dân trong bản đã chuyển đổi 130 ha đất trồng ngô, sắn, lúa nương sang trồng cây cà phê; tích cực tham gia các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật trồng cà phê do cơ quan chuyên môn của tỉnh, huyện tổ chức để áp dụng vào sản xuất. Với điều kiện đất đai, khí hậu phù hợp cùng bàn tay chăm sóc của người nông dân, cây cà phê dần bén dễ và phát triển, trở thành cây chủ lực, cây làm giàu của người dân bản.

Ông Giào Văn Pản, Bí thư Chi bộ bản Thạy Lốm 6/1, chia sẻ: Cả bản hiện có 130 ha cà phê, năm 2024, sản lượng ước đạt khoảng 2.000 tấn quả, cà phê được giá từ 20-25 nghìn đồng/kg. Nhân dân trong bản còn thâm canh 22,7 ha lúa nước 2 vụ; đẩy mạnh phát triển dịch vụ thương mại; đa số các hộ làm thêm nghề phụ như sản xuất đũa đem đi bán các nơi trong và ngoài tỉnh, để tăng thu nhập, giải quyết việc làm cho nhiều lao động. Nhờ vậy, bình quân thu nhập ở bản đạt gần 60 triệu đồng/năm, chỉ còn 2 hộ nghèo do hoàn cảnh neo đơn.

Minh chứng cho sự giàu có từ cây cà phê này mạng lại, ông Lò Văn Thin, bản Thạy Lốm 6/1, phấn khởi nói: Chúng tôi áp dụng các biện pháp kỹ thuật vào chăm sóc, liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nên cây cho năng suất, chất lượng tăng gấp 3-4 lần so với trước. Sản phẩm được các công ty, nhà máy trên địa bàn đến tận nơi thu mua. Với gần 3 ha cây cà phê, năm 2024, nhà tôi thu hoạch được gần 60 tấn quả tươi, thu được gần 1,5 tỷ đồng. Từ cây cà phê, gia đình tôi có nhà cửa to, đẹp, có 1 xe ô tô 7 chỗ, 1 xe ô tô tải để vận chuyển hàng hóa.

Tích cực lao động sản xuất, tăng nguồn thu nhập, người dân bản Thạy Lốm 6/1 có điều kiện để tái sản xuất, xây dựng nhà cửa, đóng góp xây dựng kết cấu hạ tầng trong bản. Hiện nay, cả bản có khoảng 80% số hộ có nhà như kiểu biệt thự; 95% số tuyến đường nội bản, liên bản và 70% số đường đến các khu sản xuất được bê tông hóa. Nhà văn hóa bản, được xây dựng gần 200 m², khang trang, sạch đẹp là nơi vui chơi, sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các hoạt động thể thao, văn nghệ của bản. Đến nay, bản đạt 17/19 tiêu chí trong xây dựng bản NTM nâng cao.

Những ngôi nhà khang trang ở bản Thạy Lốm 6/1 ở đây với không gian “sống xanh” có khuôn viên rộng rãi, thoáng mát, xung quanh hoa nở, vườn rau, cây cối xanh tốt, là niềm mơ ước của các thế hệ người dân bản trở thành hiện thực. Cách xây dựng nhà ở đây mang tính cộng đồng rất cao, gia chủ lo tiền mua vật liệu, tiền công thợ được hỗ trợ theo hình thức đổi công. 

Pha cốc cà phê nguyên chất, sóng sánh, tỏa mùi vị ngọt thơm của giống cà phê Arabica mời chúng tôi, ông Cầm Văn Quyết, bản Thạy Lốm 6/1, nói: Người dân chúng tôi tiếp tục phát huy “tình làng, nghĩa xóm”, đoàn kết giúp nhau phát triển kinh tế. Gia đình nào khi xây nhà mới thì bà con trong bản đến giúp đỡ ngày công xây dựng. Khi xây nhà, tôi mua vật liệu hết gần 1 tỷ đồng, bà con hỗ trợ 700 ngày công vận chuyển, san nền, làm móng, xây tường, đổ bê tông mái… giảm chi phí khi xây dựng. Vì vậy, mà bản có nhiều nhà xây khang trang.

Chia tay bản Thạy Lốm 6/1, xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, chúng tôi thấy ấm lòng bởi sự nỗ lực của bà con được khơi dậy, làm cho vùng đất gian khó năm xưa, trở thành một miền quê giàu đẹp, đáng sống.