Lịch sử Đảng bộ huyện Mai Sơn đã ghi: Đầu năm 1943, khi điều kiện đã chín muồi, Chi bộ nhà ngục Sơn La đã bí mật thành lập tổ chức cách mạng đầu tiên ở Sơn La - đó là “Đoàn thanh niên cứu quốc, tiếng Thái gọi là “Mú nóm chất mương”, gồm 2 tổ ở tỉnh lỵ và huyện Mường La. Sau cuộc vượt ngục thành công của tù nhân chính trị nhà tù Sơn La, thực dân Pháp khủng bố gắt gao, các tổ thanh niên cứu quốc rút vào hoạt động bí mật hoặc tạm thời ngừng hoạt động để chờ thời cơ. Theo chỉ đạo của Chi bộ, đồng chí Chu Văn Thịnh được giao nhiệm vụ tìm địa bàn thuận lợi, xây dựng cơ sở cách mạng, căn cứ địa cách mạng sau này.

Sau thời gian khảo sát, tìm hiểu, đồng chí Chu Văn Thịnh báo cáo với Chi bộ nhà ngục Sơn La chọn địa bàn xã Mường Chanh (châu Mai Sơn) để xây dựng phong trào. Tổ thanh niên cứu quốc Mường Chanh “Mú nóm chất mương” ra đời gồm 12 hội viên, nhưng đã nhanh chóng thu hút đông đảo quần chúng nhân dân hưởng ứng, tham gia. Cả 8 bản của khu căn cứ cách mạng Mường Chanh đều có cơ sở cách mạng. Các tổ thanh niên cứu quốc, đội du kích được thành lập, chuẩn bị mọi điều kiện để khi thời cơ đến sẽ phát động tổng khởi nghĩa trong toàn tỉnh.

Ngày 19/8/1945, Trung đội du kích Mường Chanh cùng đông đảo nhân dân tiến vào bao vây nhà chánh phìa, buộc chúng đầu hàng, trao nộp ấn tín cho cách mạng. Cuộc khởi nghĩa ở Mường Chanh thắng lợi nhanh chóng. Khởi đầu từ căn cứ Mường Chanh, khởi nghĩa giành chính quyền đã liên tiếp thắng lợi ở các châu Mường La, Thuận Châu, Mai Sơn, Yên Châu và ngày 26/8/1945, Ủy ban Cách mạng lâm thời ra mắt đồng bào, tuyên bố khởi nghĩa ở Sơn La hoàn toàn thắng lợi.

Gần 80 năm đã trôi qua, tiếp nối truyền thống cách mạng đó, cấp ủy, chính quyền, nhân dân Mường Chanh đang viết tiếp trong công cuộc đổi mới, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Về Mường Chanh bây giờ, từ bản Đen, đến bản Ten Hịa, Cang Mường, những ngôi nhà cao tầng khang trang xen lẫn vườn cây ăn quả, vườn cà phê sai trĩu quả.

Ông Tòng Văn Tiến, Bí thư Đảng ủy xã, cho biết: Nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ xã xác định 2 khâu đột phá, là phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ, gắn với đầu tư hỗ trợ của các doanh nghiệp, HTX vào nông nghiệp và tập trung đầu tư bê tông hóa các đường trục dân sinh, đường sản xuất, đường nội đồng.

Cụ thể hóa các chỉ tiêu về phát triển kinh tế, xã đã đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích nhân dân chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây cà phê; tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đến nay, xã có gần 450 ha cà phê, liên kết sản xuất gắn với chế biến; duy trì gần 140 ha lúa nước.

Ông Cầm Văn Nhất, Chủ tịch UBND xã, thông tin thêm: Hiện nay, Mường Chanh đã tập trung liên kết sản xuất, thành lập các HTX đẩy mạnh chế biến, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, là cà phê và đặc sản nếp tan nhe địa phương. Đến nay, trên địa bàn xã có 5 HTX hoạt động hiệu quả; thu nhập bình quân đầu người đạt 45 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 2,97%.

Kinh tế phát triển, đời sống ổn định, bà con tích cực góp công, góp của thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Thực hiện 12 chủ trương của Ban Thường vụ Huyện ủy Mai Sơn, xã đã vận động nhân dân đóng góp ngày công mở rộng 6 tuyến đường nội bản từ 3 m lên 7,5 m, với tổng chiều dài gần 5 km và một số hạng mục công trình nhằm đáp ứng các tiêu chí. Phấn đấu trong năm 2025, xã Mường Chanh được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.

Việc học tập của con em được quan tâm, Mường Chanh là một trong những điểm sáng của ngành Giáo dục huyện, với tỷ lệ học sinh trong tuổi đi học được huy động đến trường, tỷ lệ học sinh chuyên cần, chuyển lớp, tốt nghiệp đạt trên 90%, có nhiều em đỗ vào các trường chuyên nghiệp; xã có 8 chi hội khuyến học, 8 dòng họ, với gần 1.000 hội viên.

Phát huy truyền thống yêu nước và cách mạng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Mường Chanh tiếp tục đoàn kết, chung sức, chung lòng khai thác tiềm năng, thế mạnh, huy động các nguồn lực, đầu tư phát triển các mô hình kinh tế, xã hội, xây dựng vùng quê cách mạng ngày càng giàu đẹp.