Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Co Mạ được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Co Mạ, Co Tòng và Pá Lông, với 23 bản, gần 15.000 nhân khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc Mông chiếm trên 91%. Là xã vùng cao đặc biệt khó khăn, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, với những cây trồng quen thuộc như ngô, sắn, lúa nương, dong riềng. Trước đây, đường từ trung tâm xã vào các bản phần lớn là đường mòn, đường dân sinh nhỏ hẹp. Mùa nắng bụi đất mù đường, mùa mưa lầy lội, trơn trượt. Với vùng cao Co Mạ, giao thông không chỉ là chuyện đi lại, mà còn là một trong những rào cản lớn đối với phát triển kinh tế, ảnh hưởng đến đời sống người dân.

 Những năm gần đây, từ nguồn lực đầu tư của Nhà nước thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, hệ thống điện, đường, trường học, trạm y tế, nhà văn hóa... từng bước được đầu tư, hoàn thiện, diện mạo các bản vùng cao Co Mạ đã có nhiều đổi thay. Trong đó, những tuyến đường bê tông nối bản với trung tâm xã đang tạo nên thay đổi rõ nét trong cuộc sống của người dân. Từ năm 2020 đến nay, xã Co Mạ được đầu tư cứng hóa được nhiều tuyến đường đến các bản với tổng chiều dài trên 10 km.

Đặc biệt, tuyến đường vào bản Pá Ný là một trong những công trình tạo dấu ấn rõ nét. Công trình được khởi công đầu năm 2023, dài gần 3 km, tổng vốn đầu tư gần 6,4 tỷ đồng. Sau gần 2 năm thi công, tuyến đường bê tông khang trang đã hoàn thành, đưa vào sử dụng trong niềm vui của nhân dân trong bản. Bà Và Thị Cá, bản Pá Ný, xã Co Mạ, phấn khởi nói: Trước kia chưa có đường thì bà con khổ lắm, lúc mưa thì toàn phải đi bộ, đường lầy không đi được. Con đường mới thay thế tuyến đường đất nhỏ hẹp, lầy lội trước đây, giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân thuận lợi hơn, cảm ơn Đảng, Nhà nước nhiều lắm.

Không chỉ những tuyến đường vào bản đang từng bước được hoàn thiện, người dân vùng cao Co Mạ còn đón thêm một tin vui lớn khi UBND tỉnh Sơn La ban hành Quyết định số 2413/QĐ-UBND ngày 23/9/2026  phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Cải tạo, nâng cấp ĐT.108, đoạn Thuận Châu - Co Mạ, với tổng mức đầu tư 630 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.

Dự án được triển khai trên địa bàn các xã Thuận Châu, Nậm Lầu và Co Mạ. Thời gian thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030; trong đó, năm 2026 tập trung chuẩn bị dự án, giai đoạn 2027-2030 triển khai xây dựng, hoàn thành công trình và quyết toán dự án.

Theo quyết định, tuyến đường được cải tạo, nâng cấp với tổng chiều dài khoảng 40 km, chia thành 3 đoạn với quy mô đầu tư khác nhau. Trong đó, đoạn Km0-Km1+033 được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đô thị, nền đường rộng 17,5 m, mặt đường 10,5 m, hè phố rộng 7 m, cùng hệ thống điện chiếu sáng, thoát nước, cây xanh và an toàn giao thông đồng bộ.

Đoạn từ Km1+033 đến Km3+200 được đầu tư phân kỳ, tận dụng tuyến đường hiện có, cải tạo, nâng cấp đạt tiêu chuẩn đường cấp III miền núi. Đoạn Km3+200-Km40 tiếp tục tận dụng tối đa tuyến đường cũ, cải tạo, nâng cấp đạt tiêu chuẩn đường cấp V miền núi; các công trình trên tuyến và hệ thống an toàn giao thông được đầu tư đồng bộ.

Với người dân vùng cao, mỗi tuyến đường được mở rộng, nâng cấp không chỉ giúp đi lại thuận tiện hơn, mà còn mở thêm hướng phát triển sản xuất, tiêu thụ nông sản. Ông Và Khua Ly, bản Co Mạ, xã Co Mạ, chia sẻ: Người dân chúng tôi mong con đường này được nâng cấp từ lâu rồi. Mỗi khi trời mưa, nhiều đoạn đường trơn trượt, xuống cấp, khiến việc đi lại của bà con rất khó khăn, nhất là vận chuyển nông sản. Nay biết tuyến đường lên Co Mạ được đầu tư, cải tạo, bà con ai cũng phấn khởi. Đường tốt hơn không chỉ giúp đi lại thuận tiện, an toàn mà còn mở thêm cơ hội để người dân phát triển sản xuất, việc trao đổi hàng hóa, tiêu thụ nông sản sẽ thuận tiện hơn.

Niềm mong mỏi của người dân cũng là mục tiêu đặt ra trong quá trình đầu tư, nâng cấp tuyến đường, hướng tới tạo thuận lợi hơn cho việc đi lại, giao thương và phát triển kinh tế ở vùng cao. Ông Lò Văn Quý, Chủ tịch UBND xã Co Mạ, thông tin: Dự án có vai trò quan trọng nhằm khắc phục tình trạng tuyến đường hư hỏng, xuống cấp, đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân; nâng cao khả năng khai thác, tạo thuận lợi cho giao lưu, phát triển kinh tế - xã hội; từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch và góp phần củng cố quốc phòng - an ninh trên địa bàn.

Ở vùng cao Co Mạ, những con đường mới đang dần nối gần hơn bản làng với trung tâm xã và các xã lân cận, tạo động lực quan trọng để bà con nhân dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, từng bước thoát nghèo và xây dựng cuộc sống ngày càng tốt hơn.