Chiềng Sơn có 19 bản, tiểu khu, dân số 14.051 người; trong đó, có 2 bản Pha Luông và Suối Thín tiếp giáp biên giới. Địa hình chủ yếu là đồi núi, rừng, nhiều khu vực xa dân cư; mùa mưa thường xảy ra sạt lở, gây khó khăn cho việc tuần tra, kiểm soát biên giới. Nhân dân hai bên biên giới có quan hệ thân tộc, dòng họ, thường xuyên thăm thân, giao lưu, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý địa bàn, nhân khẩu và phòng ngừa các hành vi vi phạm quy chế khu vực biên giới.

Xây dựng tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị, phát triển, cấp ủy, chính quyền xã Chiềng Sơn đã phối hợp với Đồn Biên phòng Chiềng Sơn, Công an xã, Ban CHQS xã xây dựng các phương án bảo đảm quốc phòng, an ninh; duy trì chế độ trao đổi thông tin, nắm chắc địa bàn, kịp thời xử lý những tình huống phát sinh. Ông Vũ Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Địa phương xác định quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới phải gắn chặt với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tại hai bản Pha Luông và Suối Thín, các tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới được duy trì; cấp ủy, ban quản lý bản thường xuyên vận động nhân dân chấp hành quy chế khu vực biên giới, nắm biến động dân cư và thông tin kịp thời những vụ việc bất thường cho lực lượng chức năng.

Từ năm 2025 đến nay, các lực lượng đã tổ chức 24 lần tuần tra đơn phương, với 195 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia; 95 lần tuần tra, kiểm soát địa bàn, với 295 lượt người; 82 lần nắm tình hình địa bàn, đấu tranh phòng, chống tội phạm, với 250 lượt cán bộ, chiến sĩ. Qua đó, đường biên, mốc quốc giới được quản lý chặt chẽ, các vấn đề phát sinh được phát hiện, xử lý kịp thời.

Điểm đáng chú ý trong bảo vệ biên giới ở Chiềng Sơn chính là phát huy vai trò chủ thể của nhân dân. Hiện nay, 2 tập thể, 179 hộ đăng ký tham gia tự quản đường biên, mốc quốc giới. Toàn bộ tuyến biên giới do xã quản lý được đưa vào phạm vi phối hợp tự quản. Anh Sồng A Chinh, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Suối Thín, chia sẻ: Bà con thường xuyên được Bộ đội Biên phòng và chính quyền tuyên truyền các quy định về biên giới, hướng dẫn cách nhận biết, xử lý khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Khi phát hiện người lạ, hoạt động nghi vấn hoặc dấu hiệu vi phạm quy chế biên giới, bà con báo ngay cho trưởng bản và Đồn Biên phòng để kiểm tra, xử lý.

Để người dân hiểu và tự giác tham gia bảo vệ biên giới, công tác tuyên truyền được xã Chiềng Sơn triển khai bằng nhiều hình thức, từ tuyên truyền trực tiếp tại bản, lồng ghép trong các cuộc họp, sinh hoạt cộng đồng, qua hệ thống truyền thanh đến sử dụng tiếng dân tộc, hình ảnh, video và mã QR. Nội dung tập trung vào quy định bảo vệ đường biên, mốc giới, xuất nhập cảnh, phòng, chống ma túy và quản lý vũ khí. Từ đầu năm đến nay, xã và các lực lượng đã phối hợp tổ chức 14 buổi tuyên truyền, thu hút khoảng 1.890 lượt người tham gia.

Cùng với bảo vệ đường biên, mốc giới, xã Chiềng Sơn chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường nắm địa bàn, đấu tranh với các loại tội phạm, nhất là tội phạm mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy; nguy cơ xuất, nhập cảnh trái phép, vi phạm quy chế biên giới, tàng trữ, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ. Trung tá Vũ Triết Học, Chính trị viên Đồn Biên phòng Chiềng Sơn, cho biết: Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã phối hợp với các lực lượng chức năng bắt giữ 12 vụ, 20 đối tượng; thu giữ 36 kg ma túy đá, 2 bánh hêrôin, 46.787 viên ma túy tổng hợp, 6,44 gam thuốc phiện cùng nhiều phương tiện, vật chứng liên quan.

Cùng với đó, quan hệ phối hợp với lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Lào được duy trì. Hai bên thường xuyên trao đổi thông tin liên quan đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; phối hợp phòng ngừa xuất, nhập cảnh trái phép, đấu tranh với tội phạm xuyên biên giới và giải quyết các vụ việc phát sinh trên tinh thần đoàn kết, hữu nghị. Nhân dân được tuyên truyền thực hiện đúng quy định khi thăm thân, giao lưu, qua lại biên giới, góp phần vun đắp tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Lào.

Sự chung sức của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng và nhân dân đang góp phần củng cố thế trận biên phòng toàn dân ở Chiềng Sơn. Việc gắn bảo vệ biên giới với phát triển kinh tế, chăm lo đời sống nhân dân sẽ tiếp tục tạo sức mạnh để địa phương giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới, xây dựng vùng biên ngày càng ổn định, phát triển.