Lóng Luông có trên 1.300 hộ, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm hơn 80%. Nguyên nhân về tỷ lệ tảo hôn tăng cao, do ảnh hưởng của phong tục tập quán và quan niệm lạc hậu, tâm lý phải kết hôn sớm, thậm chí có suy nghĩ lấy vợ sớm để nhà có thêm người lao động. Bên cạnh đó, người dân thiếu hiểu biết, thiếu kiến thức về sức khỏe sinh sản, thiếu sự quan tâm từ gia đình. Việc xử lý các trường hợp tảo hôn chưa quyết liệt.

Ông Giàng A Dê, Chủ tịch xã Lóng Luông, cho biết: Hằng năm, cấp ủy, chính quyền, các tổ chức đoàn thể, Trạm y tế xã, các trường học trên địa bàn đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách dân số - KHHGĐ, Luật Hôn nhân và gia đình. Tuy nhiên, công tác tuyên truyền còn nhiều khó khăn, nhất là những bản vùng sâu vùng xa. Hiện nay, xã đang tập trung chỉ đạo các bản đưa nội dung không tảo hôn vào quy ước, hương ước của bản để bà con thực hiện. Duy trì hoạt động của đội ngũ cộng tác viên dân số ở các bản, nắm tình hình các gia đình có con vị thành niên để đến tuyên truyền, nâng cao nhận thức và thay đổi hình vi theo hướng tích cực.

Trước thực trạng tảo hôn vẫn diễn biến phức tạp, các đơn vị thành viên Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục huyện đã tăng cường các hoạt động tuyên truyền tại xã Lóng Luông. Theo ông Nguyễn Ngọc Cường - Trưởng phòng Tư pháp huyện Vân Hồ, thông tin: Từ năm 2020 đến nay, Hội đồng phối hợp phổ biến GDPL huyện chỉ đạo Phòng Tư pháp phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân huyện và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức 10 cuộc tuyên truyền, phổ biến GDPL tại xã Lóng Luông với trên 700 lượt người tham gia; UBND xã Lóng Luông tổ chức 15 cuộc với trên 1.200 lượt người tham gia. Thời gian tới, Phòng Tư pháp sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị tham mưu, giúp Hội đồng phối hợp phổ biến GDPL huyện đổi mới công tác tuyên truyền bằng những hình thức phù hợp, như: Tổ chức các phiên tòa giả định, tổ chức xét xử lưu động vi phạm về Luật Hôn nhân và gia đình, vi phạm xâm hại tình dục trẻ em, để tăng tính giáo dục, nâng cao nhận thức của Nhân dân về việc chấp hành pháp luật, từ đó từng bước thay đổi nhận thức, hành vi của người dân về tảo hôn.

Vừa qua, các đơn vị phối hợp tổ chức phiên tòa giả định về phòng chống tảo hôn - xâm hại tình dục trẻ em tại xã Lóng Luông. Phiên tòa được sân khấu hóa, tái hiện sinh động với nội dung dễ hiểu, từng trường hợp được áp dụng các điều khoản luật rõ ràng, giúp người tham gia nâng cao hiểu biết về các quy định của pháp luật, hậu quả và hệ lụy của tảo hôn. Tham gia phiên tòa có cán bộ xã, các bí thư chi bộ, trưởng bản, chi hội trưởng phụ nữ bản và nhân dân đến xem.

Chị Tráng Thị Mái, bản Tà Dê, xã Lóng Luông, chia sẻ: Thông qua các cuộc tuyên truyền, nhất là xem phiên tòa giả định, tôi đã hiểu tảo hôn là vi phạm pháp luật, gây ra nhiều hệ lụy. Tôi hy vọng sẽ có nhiều những cuộc tuyên truyền, phiên tòa được tổ chức tới các bản, trường học, góp phần nâng cao nhận thức của người dân và học sinh.

Tại bản Pa Kha, với sự vào cuộc tích cực của cấp ủy, ban quản lý bản, tình trạng tảo hôn đã giảm. Anh Sùng A Lư, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Pa Kha, chia sẻ: Bản đã đưa nội dung không tảo hôn vào quy ước, hương ước và yêu cầu các hộ gia đình thực hiện nghiêm túc. Trong các cuộc họp bản, sinh hoạt của các tổ chức đoàn thể đều gắn với công tác tuyên truyền hệ lụy tảo hôn, đồng thời xử phạt các gia đình có trường hợp tảo hôn theo hương ước, quy ước. Từ đầu năm đến nay, ở bản chỉ còn 2 trường hợp tảo hôn, giảm 3 trường hợp so với năm 2022.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể trong công tác tuyên truyền đã góp phần nâng cao nhận thức chấp hành pháp luật, từng bước giúp đồng bào xóa bỏ hủ tục lạc hậu, giảm thiểu tình trạng tảo hôn, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.