Thực hiện Đề án giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2025, huyện đã triển khai mô hình can thiệp giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại các xã: Mường Lựm, Tú Nang, Chiềng On và Trường PTDT nội trú huyện. Theo đó, Trung tâm Y tế huyện thành lập và duy trì hoạt động các tổ công tác tư vấn cộng đồng thường trực tại xã; tuyên truyền về giới tính, sức khỏe sinh sản tại trường học.

Từ đầu năm đến nay, các tổ đã thực hiện 500 lượt tuyên truyền, tư vấn về chính sách dân số tại cộng đồng cho hơn 22.000 lượt người nghe. Đồng thời, tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền, các đoàn thể trong việc tuyên truyền, quản lý, kiểm tra, phát hiện, ngăn ngừa các trường hợp vi phạm pháp luật liên quan đến hôn nhân và gia đình. Các xã, thị trấn đầu tư xây dựng pano, áp phích, tờ rơi, sổ tay tuyên truyền về phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, góp phần hạn chế tình trạng tảo hôn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Lường Văn Quyết, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện, cho biết: Chúng tôi đã phối hợp với các tổ chức đoàn thể xã đẩy mạnh truyền thông để nhân dân hiểu về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống qua đó đã có nhiều sự thay đổi tích cực. Năm 2021, toàn huyện ghi nhận 33 trường hợp tảo hôn; năm 2022 giảm còn 26 trường hợp; không có trường hợp kết hôn cận huyết thống.

Tại xã Mường Lựm, công tác truyền thông được các bản đưa nội dung này vào quy ước để triển khai thực hiện và xử lý các trường hợp vi phạm. Xã còn cử cán bộ tư pháp phối hợp cán bộ chuyên trách dân số của trạm y tế xã, tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân. Nhờ vậy, nhiều năm nay, trong xã không có tình trạng hôn nhân cận huyết thống, tình trạng tảo hôn giảm. Ông Hoàng Văn Chức, Chủ tịch UBND xã Mường Lựm, chia sẻ: Xã đã phát huy vai trò già làng, trưởng bản, người có uy tín trong công tác tuyên truyền, vận động đồng bào thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật. Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn có 2 trường hợp tảo hôn, giảm 4 trường hợp so với năm 2022.

Đa dạng hóa các hoạt động truyền thông, từ đầu tháng 7/2023, Trung tâm Truyền thông - Văn hóa huyện phối hợp với UBND các xã tổ chức chương trình giao lưu văn nghệ tuyên truyền về giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số. Trong khuôn khổ chương trình, đã tổ chức chiếu phim lưu động,  giao lưu văn nghệ, trình diễn tiểu phẩm có nội dung về hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức của mỗi cá nhân trong việc tuân thủ pháp luật về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.

Phát huy trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, vai trò của các tổ chức đoàn thể và người uy tín ở cộng đồng trong công tác giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm... huyện Yên Châu phấn đấu giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn.