Bản Co Lóng có 164 hộ, 848 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm 92%. Nội dung cam kết “5 có, 5 không” được bản thực hiện khi có chủ trương của Tỉnh ủy từ năm 2007 đến nay và được Chi bộ bản Co Lóng đăng ký xây dựng mô hình dân vận khéo của huyện Vân Hồ giai đoạn 2020-2025.

Nội dung “5 có” gồm: Có đổi mới tập quán sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, thâm canh tăng vụ, làm ra nhiều hàng hóa; có tinh thần đoàn kết giữa các dòng họ, các dân tộc và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ; có nếp sống văn hóa mới trong việc cưới, việc tang ma, lễ hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc Mông; có ý thức xây dựng bản phát triển toàn diện, ấm no, hạnh phúc, đảm bảo an ninh trật tự; có nhiều người hiếu học, biết chữ, chăm làm, công tác tốt.

Nội dung “5 không” gồm: Không du canh du cư, phá rừng làm nương, vượt biên trái phép và làm việc xấu; không truyền đạo trái phép và trái với phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc; không để người chết nhiều ngày, không để ngoài áo quan và mổ nhiều trâu, bò; không tái trồng cây thuốc phiện, buôn bán, vận chuyển, sử dụng các chất ma túy; không tảo hôn, thách cưới khi lấy vợ, gả chồng, sinh nhiều con.

Dẫn chúng tôi đi thăm bản, ông Giàng A Đùa, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Co Lóng, phấn khởi nói: Chi bộ quán triệt tới toàn bộ 28 đảng viên trong Chi bộ và phát huy vai trò người có uy tín, trưởng các dòng họ để triển khai đến toàn thể nhân dân. Thực hiện cam kết “5 có, 5 không”, già làng, người có uy tín, các trưởng dòng họ và cả 3 dòng họ trên địa bàn đồng tình thực hiện. Đến nay, ở bản không còn các hủ tục lạc hậu trong cưới hỏi, lễ tang và không trồng cây thuốc phiện. Nhân dân trong bản ngày càng tích cực đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa, thi đua lao động sản xuất.

Trước kia, nhân dân làm thủ tục tang lễ kéo dài, người mất không cho vào quan tài, phải mổ 3 - 4 con trâu, bò để làm lễ cúng rất tốn kém; có gia đình không có điều kiện phải đi vay tiền để mua trâu, bò về làm lễ. Việc cưới xin kéo dài 3 - 4 ngày và yêu cầu nhiều tiền thách cưới. Từ khi thực hiện cam kết “5 có, 5 không”, việc tang lễ và cưới xin đã được bà con rút ngắn thời gian hơn; tang lễ được thực hiện theo quy định của Nhà nước; không mổ nhiều trâu, bò, mà tùy vào hoàn cảnh gia đình. Việc cưới xin cũng không còn yêu cầu tiền thách cưới nhiều. Khi chưa có cam kết “5 có, 5 không” tình trạng tảo hôn diễn ra nhiều, con cái 13 - 14 tuổi bố mẹ đã cho lấy vợ, gả chồng; đến nay, mỗi năm chỉ còn một vài trường hợp.

Phong trào xây dựng đời sống văn hóa được bản chú trọng. Hiện nay, 100% số hộ gia đình dùng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, đa số các gia đình có nhà vệ sinh tự hoại, nhà tắm khép kín. Trẻ em và phụ nữ mang thai được tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Người dân khi ốm đau đều đến các cơ sở y tế khám chữa bệnh, không còn mời thầy cúng ma trị bệnh như trước đây. Phong trào văn nghệ, thể dục thể thao của bản được duy trì với 4 đội văn nghệ của chi đoàn và chi hội phụ nữ, 2 đội đá bóng nam nữ, 80% số hộ đạt gia đình văn hóa. Nhân dân bản Co Lóng tích cực xây dựng nông thôn mới, từ năm 2020 đến nay, nhân dân trong bản đóng góp hơn 610 triệu đồng để xây nhà đa năng của bản, làm đường bê tông nội bản...

Nhân dân tích cực đổi mới tập quán sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo. Hằng năm, bản thâm canh trên 165 ha ngô, 120 ha đào, trên 21 ha mận, 30 ha dong riềng, 6 ha chè và hàng chục ha trồng su su, đậu cove, cà chua; tổng đàn gia súc gần 800 con. Đời sống của nhân dân ngày càng nâng lên, số hộ nghèo giảm xuống hiện còn 26 hộ, chiếm 15,85%; hộ cận nghèo 14 hộ, chiếm 8,53%.

Từ hộ có hoàn cảnh khó khăn, gia đình anh Giàng A Giàng, bản Co Lóng, đã tích cực phát triển kinh tế, nỗ lực vươn lên có thu nhập ổn định. Anh Giàng chia sẻ: Từ khi có cam kết “5 có, 5 không”, nếp sống của bà con trong bản văn minh hơn trước rất nhiều, các hộ đoàn kết phát triển kinh tế. Gia đình tôi nuôi 9 con ngựa, 5 con bò và thâm canh gần 1 ha cây ăn quả, ngô và dong riềng. Mỗi năm, gia đình tôi thu lãi gần 150 triệu đồng.

Với những chuyển biến tích cực từ thực hiện cam kết “5 có, 5 không”, nhân dân bản Co Lóng tiếp tục duy trì nếp sống văn hóa, thay đổi phương thức sản xuất, góp phần xây dựng bản ngày càng văn minh, phát triển.