Đến bản Co Sâu, xã Chiềng Mai giờ đây, con đường nội bản được mở rộng, đổ bê tông kiên cố, xe ô tô tải đến tận vườn mua cà phê, nông sản cho bà con, đi lại, giao thương thuận lợi.  Người dân trong bản bảo, làm được con đường đó là nhờ công của bà Hà Thị Chiển, 58 tuổi, người có uy tín của bản trong tuyên truyền, vận động người dân, hiến dất, dịch hàng rào mở đường, đóng góp ngày công làm những con đường mới. Ngoài ra, gia đình bà đi đầu trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, với hơn 1ha cà phê và cây mắc ca, mỗi năm thu nhập hơn 400 triệu đồng.

Bà Hà Thị Chiển cho biết: Năm 2023, bản được Nhà nước hỗ trợ đổ bê tông mở rộng tuyến đường nội bản từ 3m lên 7m, với tổng chiều dài 3,3 km. Ban đầu, việc giải phóng mặt bằng làm đường khó khăn, tôi cùng với Ban Quản lý bản tổ chức các cuộc họp bản để tuyên truyền, vận động nhân dân; kiên trì đến từng hộ để giải thích cho bà con hiểu được lợi ích của việc hiến đất mở đường. Sau đó, hơn 50 hộ dân ở hai bên đường đã tự nguyện hiến gần 10.000 m² đất mở rộng đường. Nhân dân trong bản đóng góp hơn 85 triệu đồng, hàng nghìn ngày công làm đường giao thông.

Còn tại bản Ta Vắt, xã biên giới Phiêng Pằn, có hơn 170 hộ, trên 840 nhân khẩu, 100% đồng bào dân tộc Sinh Mun, vốn chỉ quen với trồng ngô, sắn, cuộc sống nhiều khó khăn. Phát huy vai trò người uy tín của bản, ông Lò Văn Yêu cùng với Chi bộ, Ban Quản lý bản tích cực vận động nhân chuyển đổi sang trồng cây ăn quả; phát triển chăn nuôi gia súc nhốt chuồng gắn với trồng cỏ. Đặc biệt, năm 2016, bản liên kết với Công ty cổ phần Mía đường Sơn La đưa cây mía vào trồng; nhờ đó, cuộc sống của nhân dân ngày một khấm khá hơn.

Theo ông Yêu, việc thay đổi tập quán sản xuất của nhân dân không dễ, muốn dân tin, làm theo, thì mình phải thực hiện trước. Năm 2016, gia đình ông mạnh dạn chuyển đổi toàn bộ gần 1ha nương ngô sang trồng mía, năng suất đạt từ 35 đến 45 tấn/ha, cho thu nhập cao hơn trồng ngô và không tốn công chăm sóc nhiều, bởi giống, phân bón, thuốc phòng trừ sâu bệnh đều được Công ty cung ứng và bao tiêu sản phẩm tận vườn. Cùng với đó, gia đình ông trồng 2ha xoài, mận hậu, chanh leo; đầu tư chuồng nuôi 14 con bò; trồng hơn 1,4 ha cỏ voi làm thức ăn cho bò. Hiện nay, thu nhập của gia đình đạt hơn 200 triệu đồng/năm.

Ông Lò Văn So, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Ta Vắt, cho biết: Từ hiệu quả mô hình kinh tế của gia đình ông Lò Văn Yêu, nhiều hộ dân trong bản đã học tập làm theo. Hiện nay, cả bản trồng hơn 120 ha mía, sản lượng hơn 4.000 tấn; thâm canh 100 ha ngô; hơn 10 ha xoài, mận hậu. Ngoài ra, ông Yêu còn vận động nhân dân hiến đất, đóng góp hơn 50 triệu đồng, hàng trăm ngày công xây nhà văn hóa bản.

Huyện Mai Sơn có trên 260 người có uy tín. Huyện luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện để người có uy tín phát huy tốt vai trò của mình trong xây dựng phát triển chung của địa phương. Ông Lại Như Long, Phó Chủ tịch UBND huyện Mai Sơn, cho biết: Hằng năm, huyện tổ chức động viên, thăm hỏi, tặng quà; cung cấp thông tin, tuyên truyền phổ biến pháp luật cho 100% số người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số; tổ chức các đợt tham quan học tập kinh nghiệm. Từ năm 2022 đến nay, cấp phát hơn 3.000 cuốn sách, báo cho người có uy tín. Phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh tổ chức 3 lớp bồi dưỡng kiến thức cho gần 200 lượt người uy tín.

Đội ngũ người có uy tín trên địa bàn huyện giữ vai trò quan trọng là cầu nối giữa cấp ủy Đảng, chính quyền với nhân dân. Người có uy tín cúng luôn đi đầu trong các phong trào “Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” và xây dựng nông thôn mới. Vận động nhân dân phát triển kinh tế gia đình để nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống. Nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, những khó khăn, vướng mắc tại cộng đồng dân cư, từ đó phản ánh với cấp ủy, chính quyền xem xét, giải quyết... góp phần củng cố lòng tin của đồng bào các dân tộc với Đảng, Nhà nước, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc.