Các hộ dân ở bản Hỏm, xã Chiềng Bôm (Thuận Châu) trao đổi kinh nghiệm nuôi tằm sắn.

Chị Lường Thị Vạn, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã, dẫn chúng tôi đến thăm gia đình chị Lường Thị Hương, một trong những hộ nuôi tằm sắn ở bản Hỏm. Chị Vạn thông tin: Sở dĩ gọi là tằm sắn vì loại tằm này chuyên ăn lá sắn, khác hẳn với việc dùng lá dâu nuôi tằm. Tằm sắn chủ yếu dùng làm thức ăn. Tằm “chín” hay nhộng tằm là sản phẩm sạch, giàu đạm, mang chiên giòn hay rang với nước măng chua thêm chút lá chanh sẽ có món ăn hấp dẫn.

Để tiết kiệm diện tích nuôi, gia đình chị Hương đóng các kệ gỗ nhiều tầng và đặt các nong tằm trên đó. Tằm được nuôi trong 10 nong tròn, mỗi nong có đường kính khoảng 1m. Dưới mỗi chân kệ, chị đặt những chiếc bát đựng nước để kiến không leo lên nong tằm. Chia sẻ với chúng tôi, chị Hương, bảo: Nuôi tằm sắn phải chịu khó và cẩn thận, do loài này khá nhạy cảm. Không gian nuôi đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông.

Cách đó không xa, gia đình bà Lường Thị Thâng cũng nuôi tằm sắn, để có thêm thu nhập lúc nông nhàn. Thông thường khi trời chưa nắng gắt, bà Thâng tranh thủ hái lá sắn trong vườn nhà, sau đó phơi trên nong cho ráo. Bà Thâng chia sẻ: Gia đình có trên 2.000 m² đất vườn trồng sắn, vừa lấy củ nuôi gia súc, gia cầm, vừa có lá để nuôi tằm. Hiện, tôi có trên 10 nong tằm, mỗi tháng bán thu gần 3 triệu đồng.

Mỗi lứa tằm, nếu thời tiết ấm áp thì từ 20 đến 22 ngày cho thu hoạch, vào mùa đông sẽ khoảng 25 ngày. Thông thường, tằm non ăn 3 ngày ngủ 1 ngày. Sau khi ngủ được 4 lần như vậy, chúng ăn liên tục sau 6 ngày thì “chín”. Khi tằm “chín”, thân từ màu trắng dần chuyển sang vàng, bà con sẽ lựa chọn, tách chúng vào nong tằm khác có cành vải hoặc nhãn còn tươi để cho tằm làm kén. Khi tằm cuốn kén sẽ cho nhộng tằm được sử dụng làm thực phẩm, kén tằm cũng tạo thêm một nguồn thu nữa...

Bình quân mỗi nong tằm chăm sóc tốt sẽ đạt năng suất từ 8 đến 10 kg nhộng, thời điểm rộ, nhộng tằm có giá 120 nghìn đồng/kg, kén tằm bán từ 50 đến 90 nghìn đồng/kg. Đến nay, xã Chiềng Bôm có trên 50 hộ nuôi tằm sắn, nhà nhiều hàng chục nong, nhà ít thì vài nong, tập trung chủ yếu ở các bản Hỏm, Nà Trạng và bản Pọng... Song, chủ yếu là các hộ nuôi nhỏ lẻ, tự phát, chưa làm chủ được kỹ thuật nuôi, thường tự học hỏi lẫn nhau, vừa nuôi vừa rút kinh nghiệm. Sản phẩm mới chỉ tiêu thụ trong xã, trong huyện và bán buôn cho một số tiểu thương ở Thành phố, giá cả bấp bênh phụ thuộc vào thị trường.

Để giữ nghề cũng như tạo thu nhập ổn định cho bà con từ nghề nuôi tằm truyền thống, xã Chiềng Bôm khuyến khích, vận động các hộ nuôi tằm duy trì và nhân rộng mô hình. Tranh thủ nguồn vốn từ các chương trình, dự án của nhà nước để hỗ trợ bà con về con giống; phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ bệnh để tăng năng suất, chất lượng. Đồng thời, thành lập các nhóm chăn nuôi theo sở thích để các hộ có dịp gặp gỡ, lan tỏa kinh nghiệm nuôi tằm, liên kết tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.