Trang chủ

Độc đáo lễ hội cầu mưa của đồng bào dân tộc Thái

Lễ hội cầu mưa còn gọi là lễ hội Xến Xó Phốn, được gắn với phong tục tập quán, lao động sản xuất của đồng bào dân tộc Thái. Lưu giữ và bảo tồn nghi lễ này, Câu lạc bộ văn hóa Thái, bản Đán, xã Chiềng Sàng, huyện Yên Châu, đã tổ chức phục dựng, tái hiện với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Giọng nữ

Me mải cùng đoàn người đến nhà dân xin lễ vật. 

Ông Quàng Văn Bưởng, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Sàng, huyện Yên Châu, thông tin: Xã có 2 dân tộc Thái và Kinh cùng sinh sống, trong đó đồng bào Thái chiếm hơn 73% dân số toàn xã. Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái, xã đã xây dựng 1 nhà bảo tồn dân tộc, thành lập 2 CLB văn hóa Thái, duy trì 8 đội văn nghệ của bản; tổ chức các lớp truyền dạy chữ Thái, thêu khăn, dệt thổ cẩm cho thế hệ trẻ. Đồng thời, duy trì và phục dựng các lễ hội, như Hạn Khuống, Xên Lảu Nó, Xến Xó Phốn. Trong đó, lễ hội Xến Xó Phốn đang có nguy cơ mai một tại địa phương.

Đoàn người rước linh vật, lễ vật đến nơi cúng thần sông, thần suối.
Me mải làm phép ban nước cho cây cối ở đầu bản.

Đồng bào dân tộc Thái quan niệm rằng, thần linh cai quản cả mưa gió, vì thương những đứa trẻ sinh ra không có cha để làm nhà, nên đã không làm mưa khiến cho trời hạn hán. Lo mùa màng thất bát, cái đói đe dọa, dân bản phải làm lễ cầu mưa, cúng lễ các vị chủ nước, chủ sông, suối để mời các thần linh về nghe nguyện vọng của con người. Những lời cầu xin, trách móc được truyền tụng và đúc kết thành các bài cúng và các trò chơi trong lễ hội cầu mưa.

Đoàn người rước linh vật đến nơi thờ cúng thần sông.

Bà Hoàng Thị Thoát, Chủ nhiệm CLB Văn hóa Thái bản Đán, xã Chiềng Sàng, cho biết: Lễ hội thường được tổ chức vào tháng 4 âm lịch hằng năm, diễn ra trong nửa ngày, gồm phần lễ và phần hội. Phần lễ để cúng thần linh cai quản mưa nắng không mang yếu tố dị đoan mà chỉ mượn yếu tố tâm linh để dạy bảo con người; phần hội tạo nên những tiếng cười thoải mái nhằm giáo dục nhân cách, phẩm hạnh để con người vươn tới cái đẹp của đạo đức truyền thống mà người Thái đã có.

Me mải mời chủ nước, chủ sông về thụ hưởng lễ vật và cầu xin trời làm mưa.

Trong phần lễ, người đóng vai trò chính trong lễ hội là Me mải (người phụ nữ góa chồng). Đoàn người cùng Me mả" rước Tô Ngựa (được làm từ tre, giấy tượng trưng cho linh vật rồng) đi đến các nhà trong bản để xin lễ vật, như: Cơm, rau, măng, hạt giống, rượu, xin nước. Đến khi đã có đủ lễ vật, đoàn người rước linh vật đến địa điểm cúng lễ.

Các lễ vật cúng dâng chủ nước, chủ sông.

Mâm lễ cúng gồm: Xôi, gà, thịt lợn, măng, trầu, cau, hạt giống, vải trắng, vải đỏ. Me mải bắt đầu cúng bài cúng cầu mưa với nội dung mời chủ nước, chủ sông về thụ hưởng lễ vật và lắng nghe nguyện vọng của dân bản cầu xin trời làm mưa. Tiếp đến, bà con dân bản thả “Tô Ngựa” trôi theo dòng sông với ý nghĩa phóng sinh, cảm ơn thần linh đã ban mưa xuống, rồi hạ mâm cúng cùng nhau ăn, uống tại chỗ. Sau đó, mọi người chia thành 2 tốp nam, nữ lội xuống nước, đứng mặt đối mặt với nhau, thi té nước vào nhau. Khi ai nấy đều đã ướt sũng, họ mới lên bờ. Đoàn người trở về bản, thay quần áo, khăn mới, cùng chơi ném còn, uống rượu cần, đánh trống, chiêng, múa xòe và hát các bài hát về tình yêu đôi lứa.

Nghi thức thả trôi “Tô Ngựa” trên sông với ý nghĩa phóng sinh, cảm ơn thần linh đã ban mưa xuống.
Đồng bào dân tộc Thái đánh trống, chiêng vui hội cầu mưa.
Đồng bào dân tộc Thái té nước với mong muốn mưa thuận, gió hòa, vạn vật tốt tươi.

Em Hoàng Thị Huế, bản Chiềng Sàng 2, xã Chiềng Sàng, tâm sự: Em rất vui khi được tham gia lễ hội cầu mưa. Lễ hội giúp em hiểu thêm về phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc mình. Em mong muốn sẽ được tham gia thêm các lớp dạy hát, dạy chữ Thái để hiểu sâu thêm về cội nguồn, góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc.

Vòng xòe đoàn kết tại lễ hội. 

Lễ hội cầu mưa là một nghi lễ thể hiện nét đẹp văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc Thái. Đây cũng là ngày hội văn hóa cộng đồng góp phần thắt chặt hơn tình đoàn kết trong bản làng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc ở Sơn La.

Thu Thảo
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của chính quyền và cách người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại xã Chiềng Mung. Từ ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính đến phổ cập kỹ năng số ở khu dân cư, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp đưa công nghệ vào thực tiễn, hướng tới xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.
  • 'Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Xây dựng Đảng -
    Đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, Đảng ủy xã Chiềng Khoong tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua đó, từng bước đơn giản hóa quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
  • 'Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Xã hội -
    Thực hiện chuẩn hóa dữ liệu đất đai, xã Phù Yên đã đồng bộ lên VNLIS Trung ương 39.205 thửa đất thuộc nhóm 1 đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”, chiếm trên 76,9%; số thửa đất nhóm 2 chưa đạt chuẩn, cần làm sạch chiếm 12,6%; số thửa đất nhóm 3 chưa xây dựng cơ sở dữ liệu vùng “trắng” cần tạo lập mới chiếm 10,4%. Xã đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng và tính chính xác của dữ liệu đất đai.
  • 'Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Alo 114 -
    Bước vào mùa khô hanh, nhu cầu sử dụng điện, lửa và các thiết bị sinh nhiệt tăng cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng xã Nậm Lầu đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ gây ra.
  • 'Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý là một trong những hình thức phê bình. Nếu góp ý khách quan, trung thực và mang tính xây dựng sẽ góp phần cải thiện, sửa đổi những khuyết điểm, làm cho cá nhân hoặc tổ chức trở nên tốt hơn, nhiệm vụ được hoàn thành với chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, hiện nay, có không ít kiểu góp ý sai sự thật, thiếu khách quan, góp ý kiểu hùa theo, thiếu cơ sở khoa học... làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cán bộ, đảng viên và các cơ quan, đơn vị...
  • 'Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 18-11, tại Thủ đô Manila (Philippines), trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), đã diễn ra Phiên toàn thể thứ nhất do Chủ tịch Hạ viện Philippines, Chủ tịch AIPA-47 Faustino "Bojie" De Guzman Dy III chủ trì, với sự tham dự của đại biểu Quốc hội/Nghị viện các nước thành viên, Nghị viện quan sát viên, khách mời và đối tác phát triển của AIPA. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng.