Câu hỏi tình huống 1: Khi tôi đang lưu thông trên đường bằng xe gắn máy thì đột nhiên có 1 chiếc xe đạp đi với tốc độ rất nhanh từ trong cổng nhà xuống (đoạn cổng nhà rất dốc) và có va chạm với tôi. Vậy tôi có lỗi gì không?

Trả lời tình huống:

A, Cơ sở pháp lý: Luật Giao thông đường bộ 2008; Bộ luật Hình sự 2015; Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017.

B, Trong trường hợp này bạn không cần phải bồi thường nếu xảy ra các trường hợp sau:

- Thiệt hại xảy ra là hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại;

- Thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Ngoài 2 trường hợp trên, bạn phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại và sẽ bị truy tố trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi Khoản 72 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 như sau:

72. Sửa đổi, bổ sung Điều 260 như sau:

“Điều 260. Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ gây thiệt hại cho người khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 1 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 2 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 3 năm đến 10 năm:

a) Không có giấy phép lái xe theo quy định;

b) Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác;

c) Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn;

d) Không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông;

đ) Làm chết 2 người;

e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 2 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;

g) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 7 năm đến 15 năm:

a) Làm chết 3 người trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 3 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;

c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

4. Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều này nếu không được ngăn chặn kịp thời, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.

5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.”.

Trường hợp xe máy của bạn va chạm với xe đạp nếu chỉ va chạm nhẹ thì bạn không phải chịu trách nhiệm gì cả. Còn nếu va chạm xảy ra tai nạn thì bạn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260 Bộ luật hình sự.

Câu hỏi tình huống 2: Bác nhà tôi có chăn bò bên đường dân sinh của xã. Bỗng có một xe máy đi nhanh tránh ô tô, đã đâm vào bò nhà bác tôi đang ăn bên rìa đường, người đi xe đó bị xây sát tay. Vậy bác tôi có phải bồi thường gì cho người đi xe máy không?

Trả lời tình huống:

Khoản 3, Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

“3. Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều này.”

Và Điều 603 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra:

“1. Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác. Người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại trong thời gian chiếm hữu, sử dụng súc vật, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

2. Trường hợp người thứ ba hoàn toàn có lỗi làm cho súc vật gây thiệt hại cho người khác thì người thứ ba phải bồi thường thiệt hại; nếu người thứ ba và chủ sở hữu cùng có lỗi thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

3. Trường hợp súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại thì người chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật phải bồi thường; khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng súc vật có lỗi trong việc để súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

4. Trường hợp súc vật thả rông theo tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật đó phải bồi thường theo tập quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.”

Như vậy nếu bác bạn là chủ sở hữu con bò thì phải có trách nhiệm trông giữ, quản lý và không cho bò gây thiệt hại cho tài sản hoặc sức khỏe của người khác. Trường hợp gây ra thiệt hại sức khỏe người đi đường như trên, việc bồi thường sẽ được xác định theo mức độ tổn hại sức khỏe của người đi đường, bác bạn sẽ phải chi trả các chi phí khám, chữa bệnh và một khoản tiền theo thỏa thuận của các bên. Ngoài ra thì còn có thể thỏa thuận theo tập quán của địa phương là bò được thả rông thì trách nhiệm bồi thường của bác bạn được thực hiện theo tập quán của địa phương.

Tòng Minh (Trung tâm TGPL)