Người dân bản Nà Hạ 2, xã Chiềng Mung chăm sóc đào tết.

Xuất phát từ nhu cầu thị trường về thú chơi cây đào tết, mấy năm gần đây trên địa bàn huyện Mai Sơn đã phát triển một nghề mới - nghề trồng đào tết. Hiện có khoảng 15 nhà vườn trồng và kinh doanh đào tết, chủ yếu ở các xã dọc tuyến quốc lộ 6 như: Cò Nòi, Chiềng Mung và xã Hát Lót, với tổng diện tích trồng hơn 4 ha. Nói về nghề này, anh Nguyễn Hà Giang, bản Nà Hạ 2, xã Chiềng Mung, chia sẻ: Để trồng từ cây non đến khi cho hoa mất từ 3-4 năm. Đối với những gốc đào đẹp có thể 7-8 năm người trồng đào mới bán. Để có được cây đào phát triển tốt, thế đẹp và nở hoa đúng dịp tết, ngoài điều kiện về khí hậu, thổ nhưỡng thì kinh nghiệm và kỹ thuật trồng, chăm sóc là yếu tố quan trọng. Nếu đào nở hoa sớm hoặc muộn so với dịp Tết Nguyên đán thì coi như công sức “bỏ sông, bỏ bể”. Vì vậy, người trồng đào phải thực hiện nghiêm các quy trình kỹ thuật. Theo anh Giang và các hộ trồng đào khác, để đào nở hoa đẹp và đúng dịp tết thì khoảng  tháng 5 âm lịch, cắt cành dăm, tạo tán, tạo thế cho đào; đến tháng 7 âm lịch cắt dễ cọc, vào khoanh đất cho cây. Thời điểm tháng 11 âm lịch là quan trọng nhất, bởi giai đoạn này sẽ dừng bón phân gốc, sử dụng phương pháp phun phân bón lá, nhằm hạn chế tăng trưởng thân lá, tập trung dinh dưỡng thúc đẩy phân hóa mầm hoa. Bên cạnh đó, cần theo dõi tình hình thời tiết để tiến hành tuốt hết lá cây, tập trung dinh dưỡng để làm nụ, đảm bảo nụ ra nhiều, hoa nở đúng dịp gần tết. Nếu năm nào thời tiết ấm hơn thì cần tuốt lá muộn hơn thời điểm trên vài ngày và ngược lại.

Người chơi đào tết chuộng những cây đào thế, vì chúng đa dạng về màu sắc hoa, kích cỡ hoa, dáng thế cây như: Tam đa, ngũ phúc, long phụng.... Giá trị của các cây này được định giá qua gốc và tán cây. Gốc cây càng già, tán đẹp, hoa đẹp, thế cổ quái chứng tỏ tuổi cây càng cao, càng có giá trị. Giá đào dịp tết khá ổn định, từ 100-300 nghìn đồng/cành; những cây đào trồng lâu năm, thế cây đẹp có giá từ 700-800 nghìn đồng, vài triệu đồng, cũng có cây trị giá vài chục triệu đồng. Nhất là những gốc đào lâu năm đẹp, được đặt trước cả tháng, nhiều khi nhà vườn chỉ cho thuê dịp tết chứ không bán.

Cũng nói về việc trồng và kinh doanh đào tết, anh Văn Đình Kiên, Tiểu khu Quyết Thắng, xã Cò Nòi cho biết: Từ năm 2010, gia đình tôi đã trồng và kinh doanh đào tết, chủ yếu bán ở các huyện: Yên Châu, Sông Mã, Mai Sơn và Thành phố... Mỗi vụ đào tết gia đình thu nhập từ 200-300 triệu đồng. Hiện vườn của gia đình có khoảng 700 gốc đào cành, 600 gốc đào thế, 300 gốc đào cổ, chủ yếu là đào phai và đào đỏ để phục vụ Tết. Ngoài ra, năm nay gia đình tôi trồng thử 20 gốc đào thất thốn, loại đào này ít xuất hiện trên thị trường hoa tết, đào có ưu điểm thế cây đẹp, cành to, hoa to, nhưng rất khó chăm sóc, hoa ra ít và thường không đúng dịp tết. Nhưng hy vọng năm nay, 20 gốc đào thất thốn sẽ nở đúng dịp tết.

Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018 đang đến gần, những cây đào đang e ấp nụ, chờ nở hoa, khoe sắc đúng dịp Tết, làm cho bức tranh mùa xuân thêm sinh động và trả công xứng đáng cho người trồng đào. Để rồi mỗi khi tết đến xuân về, những cánh hoa đào lại khoe sắc dưới ánh nắng xuân.