Báo Sơn La điện tử - Tin tức cập nhật trong ngày

Trang chủ

Tó má lẹ - trò chơi dân gian của dân tộc Thái

Trò chơi tó má lẹ của đồng bào Thái thường được tổ chức vào các ngày lễ, tết, mừng nhà mới, đám cưới, ngày vui đại đoàn kết toàn dân hoặc thời gian rảnh rỗi của bà con... Tó má lẹ đã trở thành trò chơi phổ biến, đặc sắc, mang tính đoàn kết cao, mang đậm nét bản sắc văn hóa của dân tộc.

 

Trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái được nhiều người ưa thích.

Từ bao đời nay, trò chơi tó má lẹ được đồng bào dân tộc Thái lưu truyền, gìn giữ như một nét văn hóa riêng, được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là phụ nữ. Má lẹ có hình tròn, dẹt, độ dày khoảng 1 cm, đường kính từ 4-6 cm, lấy từ loại cây dây leo ở rừng già. Cách chơi tó má lẹ đơn giản nên tất cả mọi người đều có thể tham gia. Sân chơi chỉ là một bãi đất nhỏ, bằng phẳng hoặc có thể chơi ngay dưới gầm sàn hay nhà văn hóa bản. Thời gian của một cuộc chơi phụ thuộc chủ yếu vào số lượng người tham gia và kỹ năng của từng người. Khi thi đấu người chơi được chia thành 2 đội, mỗi đội nhiều nhất là 7 người. Bên đội đánh sau có nhiệm vụ xếp quả má lẹ tương ứng với số người chơi của một đội.

Việc chuẩn bị cho trò chơi tó má lẹ rất đơn giản. Trên sân kẻ 3 vạch: Vạch thứ nhất ở đầu sân, là chỗ đứng của người chơi, đây là vạch xuất phát; vạch thứ 2 cách vạch xuất phát từ 3 m trở lên, là vạch để người chơi đánh dấu điểm đánh; vạch thứ 3 là vạch đánh, cách vạch thứ 2 khoảng 1 m. Tó má lẹ có nhiều bước chơi, nhưng thông thường người ta chơi theo bốn bước: Bước thứ nhất, người chơi đặt má lẹ lên đầu gối, dùng ngón cái bật má lẹ sao cho trúng má lẹ đội bạn và bay qua đích (gọi là tó khấu); bước thứ hai, người chơi đứng ở vạch quy định tung má lẹ về phía hàng má lẹ đội bạn, má lẹ dừng ở điểm nào, lấy điểm đó làm điểm để đánh (gọi là băn lai khấu); bước thứ ba, người chơi đặt má lẹ lên mu bàn chân, vừa chạy vừa dùng chân đánh má lẹ để má lẹ bắn vào má lẹ đội bạn (gọi là tựp phá); bước cuối cùng, người đánh tung má lẹ đánh dấu vạch đánh, rồi từ vạch đánh dùng má lẹ của mình đặt xuống dưới đất dùng ngón cái bật má lẹ đánh cho trúng má lẹ đội bạn (gọi là băn lai lin). Tất cả thành viên trong đội phải vượt qua bốn bước trên thì thắng cuộc, nếu có thành viên nào trong đội không vượt qua ở bước nào thì sẽ có thành viên khác cứu bằng cách đánh hộ, nếu cứu được thành viên để qua tất cả các bước thì đội đó sẽ thắng cuộc. Cuộc chơi cứ như vậy kéo dài, không phân biệt trẻ hay già, hò reo cổ vũ trong tiếng trống rộn ràng. Tó má lẹ đòi hỏi người chơi có sự khéo léo, tỉ mỉ, dẻo dai, đặc biệt là độ chính xác cao và có sức mạnh để đánh quả má lẹ của đội bạn bay qua đích.

Hiện nay, trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái đã và đang được lớp trẻ phát huy, gìn giữ và trở thành môn thể thao được nhiều người ưa thích. Chính vì vậy, hằng năm trò chơi này vẫn được các cấp, các ngành trong tỉnh quan tâm và cũng là một trong những bộ môn chính của các trò chơi dân gian dân tộc Thái để thi đấu trong các ngày hội văn hóa dân tộc.

Lò Luận
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chương trình nghệ thuật đặc sắc chào mừng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6

    Chương trình nghệ thuật đặc sắc chào mừng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6

    Xã hội -
    Tối ngày 30/5, Trung tâm Văn hóa, Thể thao đã tổ chức Chương trình nghệ thuật chào mừng Kỷ niệm 76 năm Ngày Quốc tế Thiếu nhi (01/6/1950 - 01/6/2026). Dự chương trình có lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu nhi tỉnh; đại diện các trường học cùng đông đảo phụ huynh và các em thiếu nhi trên địa bàn.
  • 'Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 1/6/2026

    Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 1/6/2026

    Bản tin thời tiết -
    Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, trong 24 giờ tới, chịu ảnh hưởng của vùng áp thấp phía Tây có xu hướng phát triển và mở rộng về phía Đông Nam, trên cao áp cao cận nhiệt đới cường độ ít thay đổi.  Thời tiết: Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng, có nơi nắng nóng và nắng nóng gay gắt, gió Tây đến Tây Nam cấp 2-4. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. 
  • 'Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Philippines

    Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Philippines

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 31/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay Villamor Airbase, Manila, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 31/5 đến 1/6 theo lời mời của Tổng thống Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr. và Phu nhân.
  • 'Bảo đảm an ninh trật tự địa bàn các xã vùng cao

    Bảo đảm an ninh trật tự địa bàn các xã vùng cao

    An ninh trật tự -
    Phát huy vai trò nòng cốt trong đảm bảo an ninh trật tự, Công an các xã vùng cao khu vực Thuận Châu đã tích cực bám nắm cơ sở, kịp thời phát hiện, xử lý các tình huống bất ngờ có thể xảy ra, gắn với xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
  • 'Chiềng Sung phát huy thế mạnh nông nghiệp

    Chiềng Sung phát huy thế mạnh nông nghiệp

    Nông nghiệp -
    Xã Chiềng Sung được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã Chiềng Sung, Chiềng Chăn. Với diện tích tự nhiên tương đối bằng phẳng, nguồn nước dồi dào, thuận lợi tổ chức sản xuất nông nghiệp theo hướng tập trung, quy hoạch vùng cây trồng phù hợp.  Khai thác tiềm năng, thế mạnh của địa phương, Chiềng Sung tập trung xây dựng và nhân rộng mô hình kinh tế, nâng cao thu nhập cho nhân dân, tạo động lực hoàn thiện tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới.
  • 'Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 31/5/2026

    Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 31/5/2026

    Bản tin thời tiết -
    Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, trong 24 giờ tới, chịu ảnh hưởng của rìa rãnh áp thấp có trục ở khoảng 22-25 độ Vĩ Bắc đầy dần lên nối với vùng áp thấp phía Tây có xu hướng phát triển và mở rộng về phía Đông Nam; trên cao, vùng hội tụ gió từ mực 1.500m đến 5.000m suy yếu. Thời tiết: Có mây, có mưa rào và dông vài nơi, ngày nắng, gió Tây đến Tây Nam cấp 2-4. Trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.