Báo Sơn La điện tử - Tin tức cập nhật trong ngày

Trang chủ

Tó má lẹ - trò chơi dân gian của dân tộc Thái

Trò chơi tó má lẹ của đồng bào Thái thường được tổ chức vào các ngày lễ, tết, mừng nhà mới, đám cưới, ngày vui đại đoàn kết toàn dân hoặc thời gian rảnh rỗi của bà con... Tó má lẹ đã trở thành trò chơi phổ biến, đặc sắc, mang tính đoàn kết cao, mang đậm nét bản sắc văn hóa của dân tộc.

 

Trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái được nhiều người ưa thích.

Từ bao đời nay, trò chơi tó má lẹ được đồng bào dân tộc Thái lưu truyền, gìn giữ như một nét văn hóa riêng, được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là phụ nữ. Má lẹ có hình tròn, dẹt, độ dày khoảng 1 cm, đường kính từ 4-6 cm, lấy từ loại cây dây leo ở rừng già. Cách chơi tó má lẹ đơn giản nên tất cả mọi người đều có thể tham gia. Sân chơi chỉ là một bãi đất nhỏ, bằng phẳng hoặc có thể chơi ngay dưới gầm sàn hay nhà văn hóa bản. Thời gian của một cuộc chơi phụ thuộc chủ yếu vào số lượng người tham gia và kỹ năng của từng người. Khi thi đấu người chơi được chia thành 2 đội, mỗi đội nhiều nhất là 7 người. Bên đội đánh sau có nhiệm vụ xếp quả má lẹ tương ứng với số người chơi của một đội.

Việc chuẩn bị cho trò chơi tó má lẹ rất đơn giản. Trên sân kẻ 3 vạch: Vạch thứ nhất ở đầu sân, là chỗ đứng của người chơi, đây là vạch xuất phát; vạch thứ 2 cách vạch xuất phát từ 3 m trở lên, là vạch để người chơi đánh dấu điểm đánh; vạch thứ 3 là vạch đánh, cách vạch thứ 2 khoảng 1 m. Tó má lẹ có nhiều bước chơi, nhưng thông thường người ta chơi theo bốn bước: Bước thứ nhất, người chơi đặt má lẹ lên đầu gối, dùng ngón cái bật má lẹ sao cho trúng má lẹ đội bạn và bay qua đích (gọi là tó khấu); bước thứ hai, người chơi đứng ở vạch quy định tung má lẹ về phía hàng má lẹ đội bạn, má lẹ dừng ở điểm nào, lấy điểm đó làm điểm để đánh (gọi là băn lai khấu); bước thứ ba, người chơi đặt má lẹ lên mu bàn chân, vừa chạy vừa dùng chân đánh má lẹ để má lẹ bắn vào má lẹ đội bạn (gọi là tựp phá); bước cuối cùng, người đánh tung má lẹ đánh dấu vạch đánh, rồi từ vạch đánh dùng má lẹ của mình đặt xuống dưới đất dùng ngón cái bật má lẹ đánh cho trúng má lẹ đội bạn (gọi là băn lai lin). Tất cả thành viên trong đội phải vượt qua bốn bước trên thì thắng cuộc, nếu có thành viên nào trong đội không vượt qua ở bước nào thì sẽ có thành viên khác cứu bằng cách đánh hộ, nếu cứu được thành viên để qua tất cả các bước thì đội đó sẽ thắng cuộc. Cuộc chơi cứ như vậy kéo dài, không phân biệt trẻ hay già, hò reo cổ vũ trong tiếng trống rộn ràng. Tó má lẹ đòi hỏi người chơi có sự khéo léo, tỉ mỉ, dẻo dai, đặc biệt là độ chính xác cao và có sức mạnh để đánh quả má lẹ của đội bạn bay qua đích.

Hiện nay, trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái đã và đang được lớp trẻ phát huy, gìn giữ và trở thành môn thể thao được nhiều người ưa thích. Chính vì vậy, hằng năm trò chơi này vẫn được các cấp, các ngành trong tỉnh quan tâm và cũng là một trong những bộ môn chính của các trò chơi dân gian dân tộc Thái để thi đấu trong các ngày hội văn hóa dân tộc.

Lò Luận
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Sơn La giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050

    Công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Sơn La giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050

    Xã hội -
    Ngày 28/2, đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đã chủ trì Hội nghị Công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Sơn La giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Dự Hội nghị có lãnh đạo các sở, ngành liên quan. Hội nghị được tổ chức trực tuyến đến 75 điểm cầu các xã, phường trên địa bàn tỉnh.
  • 'Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 1/3/2026

    Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 1/3/2026

    Bản tin thời tiết -
    Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, trong 24 giờ tới, chịu ảnh hưởng của rìa Tây Nam lưỡi áp cao lục địa suy yếu kết hợp với rìa phía Nam rãnh áp thấp có trục 25-28 độ vĩ Bắc. Thời tiết: Có mây, không mưa, sáng sớm có nơi có sương mù, đêm và sáng sớm trời rét, ngày nắng, có nơi nắng nóng, gió Đông cấp 2.
  • 'Phát triển mô hình vịt cổ xanh bản địa

    Phát triển mô hình vịt cổ xanh bản địa

    Kinh tế -
    Trở lại bản Lằm lần này, chúng tôi cảm nhận rõ sự đổi thay của mảnh đất từng thiệt hại nặng nề bởi mưa lũ. Những ngôi nhà được sửa sang, dựng lại khang trang; chuồng trại chăn nuôi được quy hoạch gọn gàng. Ngoài cánh đồng, các thửa ruộng từng bị bùn đất vùi lấp, nay đã được cải tạo, bờ vùng, bờ thửa được đắp lại, bà con chuẩn bị mạ để cấy lúa vụ xuân. Dòng suối Bay chảy qua bản trở lại hiền hòa, trong mát, vừa cung cấp nước tưới cho đồng ruộng, vừa tạo điều kiện thuận lợi để người dân phát triển chăn nuôi theo hướng tận dụng lợi thế tự nhiên.
  • 'Những lưu ý kiểm định khí thải ôtô từ 1/3/2026

    Những lưu ý kiểm định khí thải ôtô từ 1/3/2026

    INFOGRAPHIC -
    Từ 1/3, các trung tâm đăng kiểm áp dụng quy trình kiểm định khí thải ôtô thắt chặt hơn theo lộ trình mới, yêu cầu nhiều phương tiện, nhất là ôtô chạy dầu (diesel), phải đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn so với trước đây. Cục Đăng kiểm Việt Nam khuyến cáo chủ xe cần chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện trước khi đi kiểm định để tránh nguy cơ "trượt đăng kiểm", tốn thời gian và chi phí.
  • 'Sản phẩm măng của phụ nữ Xuân Nha vươn ra thị trường

    Sản phẩm măng của phụ nữ Xuân Nha vươn ra thị trường

    Kinh tế -
    Từ sự hỗ trợ của Tiểu dự án phát triển ngành măng tỉnh Sơn La do Chính phủ Australia tài trợ thông qua Dự án GREAT, tại xã Xuân Nha đã hình thành vùng nguyên liệu tre bát độ, gắn với chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Mô hình tạo sinh kế ổn định, giúp phụ nữ dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập, tham gia quản lý sản xuất và từng bước đưa sản phẩm măng Sơn La vươn ra thị trường.