Báo Sơn La điện tử - Tin tức cập nhật trong ngày

Trang chủ

Tó má lẹ - trò chơi dân gian của dân tộc Thái

Trò chơi tó má lẹ của đồng bào Thái thường được tổ chức vào các ngày lễ, tết, mừng nhà mới, đám cưới, ngày vui đại đoàn kết toàn dân hoặc thời gian rảnh rỗi của bà con... Tó má lẹ đã trở thành trò chơi phổ biến, đặc sắc, mang tính đoàn kết cao, mang đậm nét bản sắc văn hóa của dân tộc.

 

Trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái được nhiều người ưa thích.

Từ bao đời nay, trò chơi tó má lẹ được đồng bào dân tộc Thái lưu truyền, gìn giữ như một nét văn hóa riêng, được nhiều người ưa chuộng, đặc biệt là phụ nữ. Má lẹ có hình tròn, dẹt, độ dày khoảng 1 cm, đường kính từ 4-6 cm, lấy từ loại cây dây leo ở rừng già. Cách chơi tó má lẹ đơn giản nên tất cả mọi người đều có thể tham gia. Sân chơi chỉ là một bãi đất nhỏ, bằng phẳng hoặc có thể chơi ngay dưới gầm sàn hay nhà văn hóa bản. Thời gian của một cuộc chơi phụ thuộc chủ yếu vào số lượng người tham gia và kỹ năng của từng người. Khi thi đấu người chơi được chia thành 2 đội, mỗi đội nhiều nhất là 7 người. Bên đội đánh sau có nhiệm vụ xếp quả má lẹ tương ứng với số người chơi của một đội.

Việc chuẩn bị cho trò chơi tó má lẹ rất đơn giản. Trên sân kẻ 3 vạch: Vạch thứ nhất ở đầu sân, là chỗ đứng của người chơi, đây là vạch xuất phát; vạch thứ 2 cách vạch xuất phát từ 3 m trở lên, là vạch để người chơi đánh dấu điểm đánh; vạch thứ 3 là vạch đánh, cách vạch thứ 2 khoảng 1 m. Tó má lẹ có nhiều bước chơi, nhưng thông thường người ta chơi theo bốn bước: Bước thứ nhất, người chơi đặt má lẹ lên đầu gối, dùng ngón cái bật má lẹ sao cho trúng má lẹ đội bạn và bay qua đích (gọi là tó khấu); bước thứ hai, người chơi đứng ở vạch quy định tung má lẹ về phía hàng má lẹ đội bạn, má lẹ dừng ở điểm nào, lấy điểm đó làm điểm để đánh (gọi là băn lai khấu); bước thứ ba, người chơi đặt má lẹ lên mu bàn chân, vừa chạy vừa dùng chân đánh má lẹ để má lẹ bắn vào má lẹ đội bạn (gọi là tựp phá); bước cuối cùng, người đánh tung má lẹ đánh dấu vạch đánh, rồi từ vạch đánh dùng má lẹ của mình đặt xuống dưới đất dùng ngón cái bật má lẹ đánh cho trúng má lẹ đội bạn (gọi là băn lai lin). Tất cả thành viên trong đội phải vượt qua bốn bước trên thì thắng cuộc, nếu có thành viên nào trong đội không vượt qua ở bước nào thì sẽ có thành viên khác cứu bằng cách đánh hộ, nếu cứu được thành viên để qua tất cả các bước thì đội đó sẽ thắng cuộc. Cuộc chơi cứ như vậy kéo dài, không phân biệt trẻ hay già, hò reo cổ vũ trong tiếng trống rộn ràng. Tó má lẹ đòi hỏi người chơi có sự khéo léo, tỉ mỉ, dẻo dai, đặc biệt là độ chính xác cao và có sức mạnh để đánh quả má lẹ của đội bạn bay qua đích.

Hiện nay, trò chơi dân gian tó má lẹ của đồng bào dân tộc Thái đã và đang được lớp trẻ phát huy, gìn giữ và trở thành môn thể thao được nhiều người ưa thích. Chính vì vậy, hằng năm trò chơi này vẫn được các cấp, các ngành trong tỉnh quan tâm và cũng là một trong những bộ môn chính của các trò chơi dân gian dân tộc Thái để thi đấu trong các ngày hội văn hóa dân tộc.

Lò Luận
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Triển lãm 'Đảng Cộng sản Việt Nam - Từ Đại hội đến Đại hội' - Những mốc son lịch sử

    Triển lãm 'Đảng Cộng sản Việt Nam - Từ Đại hội đến Đại hội' - Những mốc son lịch sử

    Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng, tại Hà Nội, Văn phòng Trung ương Đảng vừa phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Triển lãm “Đảng Cộng sản Việt Nam - Từ Đại hội đến Đại hội”.
  • 'Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 12/1/2026

    Dự báo thời tiết toàn tỉnh Sơn La ngày 12/1/2026

    Bản tin thời tiết -
    Theo dự báo của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La, trong 24 giờ tới, chịu ảnh hưởng của áp cao lạnh lục địa có cường độ ổn định. Thời tiết: Có mây, không mưa, sáng sớm có sương mù rải rác, trời rét, vùng núi cao rét đậm, ngày nắng. Khả năng tác động đến môi trường, điều kiện sống, cơ sở hạ tầng, các hoạt động kinh tế-xã hội: Trời rét, vùng núi cao rét đậm ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt và sức khỏe của con người, đặc biệt đối với người già và trẻ nhỏ, ngoài ra rét đậm có khả năng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng và vật nuôi. Những ngày có mưa, sương mù gây ảnh hưởng đến các hoạt động ngoài trời và làm giảm tầm nhìn, gây khó khăn khi tham gia giao thông.
  • 'Mường Bú trên hành trình xây dựng nông thôn mới bền vững

    Mường Bú trên hành trình xây dựng nông thôn mới bền vững

    Nông thôn mới -
    Thực hiện mục tiêu cán đích nông thôn mới vào năm 2030, xã Mường Bú đang nỗ lực hoàn thiện từng tiêu chí, chỉ tiêu còn thiếu. Trong đó, tập trung vào những tiêu chí mang tính cốt lõi, có tác động trực tiếp đến đời sống của nhân dân, nhất là về kinh tế, hạ tầng nông thôn… Từng bước xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững, đem lại giá trị thiết thực cho người dân.
  • 'Phòng rét hại, sương muối cho cây cà phê

    Phòng rét hại, sương muối cho cây cà phê

    Nông nghiệp -
    Trong những ngày gần đây, trên địa bàn khu vực Thuận Châu xảy ra rét đậm, rét hại, xuất hiện sương muối ở một số địa phương. Các địa phương, đơn vị chức năng và nông dân đã chủ động triển khai các biện pháp phòng tránh rét cho cây cà phê.
  • 'Mường Chanh hôm nay

    Mường Chanh hôm nay

    Nông thôn mới -
    Theo tỉnh lộ 117 hướng về Mường Chanh, nhịp xe chậm lại giữa một không gian yên ả. Hai bên đường, màu cà phê xanh mướt trải dài, bên những nếp nhà sàn của đồng bào Thái đã gắn bó bao đời với mảnh đất này. Trong không khí đầu năm mới, vùng đất cách mạng hiện lên nhịp sống mới.