Đổi mới tư duy quản trị

Khi nhiệm vụ và thẩm quyền được phân cấp mạnh về cơ sở, phương thức điều hành đòi hỏi người đứng đầu phải chủ động nắm tiến độ, nhận diện vướng mắc và điều phối nguồn lực để đưa công việc đến kết quả cuối cùng. Chuyển từ quản lý dựa vào báo cáo sang kiểm soát tiến độ, xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm chính để tránh tình trạng chậm trễ hay đùn đẩy.

Tại xã Sông Mã, phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền) được áp dụng trực tiếp trên hệ thống quản lý điều hành. Ông Hoàng Văn Thuyên, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Lãnh đạo xã theo dõi tiến độ công việc theo thời gian thực tế; các phần việc chậm trễ hay phát sinh vướng mắc đều được nhận diện sớm để xử lý kịp thời.

Đi cùng với đó là tư duy chính quyền phục vụ, xã chuyển từ mệnh lệnh hành chính sang “thuyết phục, hướng dẫn, tôn trọng và đối thoại”. Xã đã tổ chức hơn 300 hội nghị tuyên truyền tại cơ sở; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và hỗ trợ làm thủ tục tại nhà cho người cao tuổi, người khuyết tật. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn của xã luôn đạt 100%.

 Còn tại xã Phù Yên, tinh thần chủ động được thể hiện rõ trong việc thu hút nguồn lực phát triển. Điển hình là việc tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt cho nhà đầu tư Dự án Nhà máy điện gió Risen Phù Yên, công suất 89 MW, tổng vốn 2.941 tỷ đồng, góp phần đưa Sơn La thành điểm sáng phát triển năng lượng tái tạo. Ông Phan Ngọc Linh, Chủ tịch UBND xã Phù Yên, chia sẻ: Thay vì chờ đợi, chính quyền xã đã chủ động rà soát, giải phóng mặt bằng, kiểm tra thực địa; phối hợp với các sở, ngành hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục và kịp thời tháo gỡ vướng mắc, giúp dự án sớm đủ điều kiện triển khai, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng địa phương.

Sự đồng hành từ cơ sở đã tạo niềm tin lớn cho doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Năng lượng gió miền Bắc, nhấn mạnh: Sự phối hợp rõ việc, rõ trách nhiệm, xử lý nhanh từng khâu của chính quyền đã giúp dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư trong chưa đầy 50 ngày. Đây là động lực để doanh nghiệp tập trung nguồn lực triển khai đúng tiến độ và đạt hiệu quả cao nhất.

Từ cách nắm việc, phục vụ nhân dân đến chủ động tạo môi trường đầu tư, điểm chung là chính quyền cơ sở đang chuyển từ chờ việc sang chủ động tổ chức công việc, hướng tới kết quả thực chất cuối cùng.

KPI - Thước đo đánh giá cán bộ

Khi cách quản trị thay đổi, kết quả thực hiện nhiệm vụ trở thành căn cứ quan trọng để đánh giá đội ngũ. Đây là cơ sở để Sơn La từng bước đưa chỉ số hiệu quả công việc (KPI) vào đánh giá cán bộ, công chức.

Phường Chiềng An là địa phương đầu tiên trong tỉnh áp dụng Bộ chỉ số KPI gắn với từng vị trí việc làm. Khối hành chính tập trung vào tiến độ, chất lượng xử lý hồ sơ; các lĩnh vực địa chính, xây dựng, đầu tư chú trọng tiến độ giải quyết vướng mắc và sản phẩm tham mưu. Phường thành lập tổ theo dõi KPI, giao bộ phận văn thư kiểm soát tiến độ trên hệ thống quản lý.

Ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường Chiềng An, cho biết: Việc áp dụng KPI tạo chuyển biến rõ trong thực thi công vụ. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 99,8%. Việc đánh giá KPI đặc biệt chú trọng vào những nhiệm vụ khó như giải phóng mặt bằng nên đã tạo chuyển biến rõ nét về kết quả thực hiện. Tại Dự án Kè suối Nặm La giai đoạn II, 100% hộ dân nhất trí ký dự thảo phương án bồi thường đợt 1; đợt 2 hoàn thành cắm mốc, đo đạc giải thửa. Tại Dự án số 2 Khu đô thị Hồ Tuổi Trẻ, phường đã kiểm kê đất đai, tài sản của 78/83 hộ dân, tập trung xử lý các vướng mắc phát sinh.

Xác định rõ việc theo bộ tiêu chí KPI, ông Quàng Văn Quy, công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công, phường Chiềng An, chia sẻ: Mọi đầu việc, thời gian xử lý đều hiện rõ trên hệ thống KPI. Ban đầu cũng áp lực, nhưng khi làm quen, KPI giúp công việc khoa học hơn. Kết quả được ghi nhận minh bạch nên công chức yên tâm, thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Tại xã Mường Hung, KPI được gắn với danh mục chỉ tiêu theo tuần, tháng, quý cho từng vị trí. Ông Nguyễn Quốc Cường, Bí thư Đảng ủy xã, thông tin: Qua 2 quý triển khai, KPI giúp cán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm, tăng cường kỷ luật hành chính và rút ngắn thời gian xử lý công việc cho nhân dân.

Tuy nhiên, thực tiễn ở cấp xã cũng cho thấy, không phải nhiệm vụ nào cũng có thể lượng hóa bằng con số, nhất là công tác vận động nhân dân hay tham mưu các vấn đề phức tạp. Vì vậy, Mường Hung kết hợp tiêu chí định lượng với đánh giá định tính, hướng dẫn cán bộ tự xác định mục tiêu và điều chỉnh chỉ số phù hợp.

KPI vì thế được sử dụng như một công cụ quản trị linh hoạt thay vì bộ tiêu chí cứng nhắc, giúp cán bộ biết rõ sản phẩm cần hoàn thành, người đứng đầu có thêm căn cứ theo dõi và việc đánh giá đội ngũ một cách minh bạch, chính xác hơn.

Tạo đà phát triển mạnh mẽ

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sự chuyển biến trong phương thức điều hành đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tỉnh đã thực hiện hiệu quả công tác cán bộ và nâng cao chất lượng nhân sự, đã luân chuyển, tăng cường, điều động 88 cán bộ cấp tỉnh về giữ vị trí chủ chốt tại cấp xã. 100% Bí thư Đảng ủy xã có trình độ cao cấp/cử nhân và 91,8% có trình độ sau đại học. Tỉnh đã bố trí đủ đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã. 100% cán bộ có trách nhiệm đã được trang bị chữ ký số và tỷ lệ cán bộ, công chức được bồi dưỡng kỹ năng số đạt 99,8%; việc xử lý công việc và phát hành văn bản hoàn toàn dưới dạng điện tử đạt trên 97,5%.

Việc tinh gọn đã cơ bản giải quyết được tình trạng chồng chéo, trùng lặp chức năng. Bộ máy 4 trục (Đảng - HĐND - UBND - MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội) 2 cấp hoạt động nền nếp, không để gián đoạn công việc, không để khoảng trống, không để ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Nhờ vậy, kinh tế - xã hội cũng gặt hái nhiều kết quả. Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp đạt 95,81 điểm, xếp thứ 17/34 tỉnh, thành phố. Môi trường đầu tư cải thiện, tính riêng 8 tháng năm 2026, tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư 33 dự án, với tổng vốn đăng ký trên 44.922 tỷ đồng, gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2025, nổi bật là những siêu dự án: Dự án Điện mặt trời nổi lòng hồ thủy điện Sơn La tại xã Chiềng Lao với công suất 800 MW, tổng mức đầu tư khoảng 17.000 tỷ đồng; Dự án Nhà máy điện gió Risen Phù Yên tại khu vực Đèo Diệt, công suất 80 MW, tổng vốn đầu tư gần 2.941 tỷ đồng. Cùng với một loạt các dự án năng lượng tái tạo khác đang chuẩn bị triển khai, kỳ vọng sẽ đưa Sơn La thành điểm sáng năng lượng tái tạo trong tương lai gần.

Những kết quả sau hơn 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp của tỉnh Sơn La được đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, ghi nhận tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La ngày 16/7/2026. Đồng chí cũng định hướng tỉnh Sơn La tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân; đồng thời, cụ thể hóa các định hướng phát triển thành nhiệm vụ, dự án, nguồn lực và địa chỉ thực hiện rõ ràng.

Từ định hướng đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kết luận số 703-KL/TU ngày 30/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy thực hiện Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trong chuyến thăm, làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La. Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh đổi mới tư duy, hành động quyết liệt hơn, chọn đúng trọng tâm, tổ chức thực hiện chặt chẽ, hiệu quả hơn, biến quyết tâm thành hành động thực tế, tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ trọng tâm.

Đối với nhiệm vụ xây dựng chính quyền địa phương hai cấp, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu: Nâng cao năng lực quản trị, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm để hướng tới xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thực hiện thủ tục hành chính; đầu tư phủ sóng 5G tại các khu vực trọng điểm, phát triển thương mại điện tử; phối hợp xóa bản trắng sóng, lõm sóng trên địa bàn.

*

Hành trình đổi mới tư duy, tinh gọn bộ máy qua mô hình chính quyền hai cấp không chỉ dừng lại ở những con số cơ học về việc cắt giảm đầu mối, tinh giản biên chế. Việc phân cấp, trao quyền tự chủ, gắn trách nhiệm cá nhân với hiệu quả công việc đã xóa bỏ hoàn toàn tư duy thụ động, ỷ lại, biến bộ máy hành chính từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo. Thành công ấy tạo ra luồng sinh khí mới, lan tỏa đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, của tỉnh, trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ, giúp Sơn La sẵn sàng đón nhận những vận hội phát triển mới, tự tin cùng cả nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.