Bản Chiềng Thượng, xã Quang Huy, là bản thứ 2 được huyện Phù Yên lựa chọn xây dựng bản nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu về môi trường sống. Cấp ủy, Ban quản lý bản đã vận động nhân dân phát triển sản xuất theo hướng bền vững. Hiện nay, 20 ha lúa ruộng của bản được bà con chuyển sang sản xuất hữu cơ, môi trường được bảo vệ tốt hơn, nhờ việc không sử dụng các loại thuốc hóa học, năng suất, giá trị sản phẩm tăng hơn 20% so với sản xuất bằng phương pháp truyền thống.

Ông Cầm Ngọc Nhiến, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Chiềng Thượng, cho biết: Phát huy tinh thần đoàn kết, nhân dân trong bản đã đóng góp sức người, sức của đổ bê tông các tuyến đường nội bản, xây dựng nhà văn hóa bản, trồng hoa hai bên đường, tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp. Đầu năm 2024, bản được công nhận đạt chuẩn NTM kiểu mẫu.

Với phương châm “xây dựng nông thôn mới chỉ có điểm khởi đầu, không có điểm kết thúc”, sau khi được công nhận đạt chuẩn NTM vào năm 2023, bản Mai Tiên, xã Mường Bon, huyện Mai Sơn tiếp tục đề ra mục tiêu phấn đấu đạt chuẩn NTM kiểu mẫu trong năm 2024. Là một trong những vùng trồng rau trọng điểm của huyện, mỗi ngày cung cấp cho thị trường hàng chục tấn rau, củ các loại, bản đã lựa chọn mô hình nông thôn mới kiểu mẫu về hình thức tổ chức sản xuất.

Ông Phạm Ngọc Đậu, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Mai Tiên, thông tin: Ban quản lý bản đã vận động bà con liên kết thành lập HTX sản xuất rau an toàn, sử dụng hệ thống tưới tự động và theo quy trình quy trình VietGAP, không lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, sử dụng thuốc có nguồn gốc, đảm bảo đúng thời gian cách ly, theo đúng tiêu chí nông thôn mới kiểu mẫu bản đang phấn đấu thực hiện. Hiện nay, gần 10 ha rau, củ các loại của bản được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP và bản đã đạt 19/25 chỉ tiêu NTM kiểu mẫu.

Năm 2024, huyện Mai Sơn phấn đấu xây dựng 10 bản đạt chuẩn NTM; trong đó có 8 bản đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Ông Nguyễn Khắc Hào, Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Mai Sơn, chia sẻ: Huyện đã chỉ đạo các xã tiếp tục vận động nhân dân tích cực ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tham gia xây dựng cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, từng bước nâng cao đời sống.

Theo Bộ tiêu chí bản nông thôn mới (NTM) phải đạt các tiêu chí cơ bản, như: Thu nhập bình quân đầu người bằng hoặc cao hơn so với thu nhập bình quân của xã đạt chuẩn NTM tại thời điểm xét; trên 80% số đường giao thông nông thôn bê tông hóa; 100% số đường có rãnh thoát nước; 100% số hộ dân có nhà tắm, nhà tiêu hợp vệ sinh... Đối với bản NTM kiểu mẫu, chỉ xét công nhận sau khi được công nhận bản NTM và hoàn thành các chỉ tiêu của một trong 5 quy định về: Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn; du lịch nông thôn; văn hóa nông thôn; cảnh quan và chất lượng môi trường; chuyển đổi số nông thôn.

Sau hơn 2 năm thực hiện, đến nay, toàn tỉnh đã có 57 bản, tiểu khu NTM; trong đó có 17 bản, tiểu khu được công nhận bản đạt chuẩn NTM kiểu mẫu. Phấn đấu đến năm 2030, toàn tỉnh có 84 bản NTM; trong đó, có 42 bản đạt nông thôn mới kiểu mẫu...

Ông Hà Như Huệ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT, Chánh Văn phòng điều phối nông thôn mới tỉnh, cho biết: Giúp các địa phương hoàn thành mục tiêu, ngoài nguồn vốn chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, tỉnh đã lồng ghép các nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và Chương trình giảm nghèo bền vững. Đồng thời, phân công các sở, ngành phụ trách các tiêu chí phối hợp với các huyện, thường xuyên xuống địa bàn, hướng dẫn cơ sở tháo gỡ khó khăn vướng mắc trong xây dựng bản nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu.

Những kết quả trong xây dựng bản nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu không chỉ tạo diện mạo, sức sống mới theo hướng văn minh, hiện đại cho các bản, mà còn tạo ra bước chuyển mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động của cả hệ thống chính trị và mỗi người dân; tạo được mô hình mẫu trong phương pháp, cách thực hiện, để tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới.