Xã Co Mạ được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Co Tòng, Pá Lông và xã Co Mạ của huyện Thuận Châu. Hiện nay, cơ sở hạ tầng của địa phương chưa đáp ứng yêu cầu giao lưu, buôn bán hàng hóa của nhân dân; còn 10 bản chưa được cứng hóa tuyến đường từ trung tâm xã về bản. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa chậm; đời sống nhân dân nhiều khó khăn… Theo Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2026-2030, xã chưa đạt được tiêu chí xây dựng NTM nào. Trên cơ sở kết quả của cuộc điều tra nông nghiệp, nông thôn, địa phương đã đề ra những giải pháp phù hợp trong xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030.

Trao đổi với chúng tôi, ông Ly A Chứ, Chủ tịch UBND xã Co Mạ, cho biết: Đầu năm 2026, UBND xã đã rà soát, đánh giá mức độ ưu tiên các công trình cần đầu tư, kết hợp với nguồn ngân sách được phân bổ để xây dựng danh mục các công trình cần được triển khai. Chúng tôi cũng nghiên cứu các giải pháp tăng thu nhập cho nhân dân, như vận động bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi hiệu quả; khuyến khích bà con áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; rà soát nhu cầu tìm kiếm việc làm của người dân để kết nối với các đơn vị sử dụng lao động. Từ đó, tăng thu nhập cho nhân dân và tăng khả năng đóng góp của bà con tham gia xây dựng NTM. 

Qua kết quả rà soát cho thấy, một số tuyến đường giao thông từ trung tâm xã về các bản Co Nghè, Cửa Rừng và một số bản thuộc cụm Pá Lông cũ có tổng chiều dài khoảng 20 km cần được xây dựng mới, sửa chữa nâng cấp; 10 bản trong xã cần được đầu tư xây dựng nhà văn hóa mới, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người dân… Trên cơ sở đó, UBND xã đã báo cáo cấp có thẩm quyền xin cấp kinh phí để triển khai thực hiện.

Ông Vàng A Dụa, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Co Nghè, xã Co Mạ, thông tin: Năm 2023, Ban quản lý bản tổ chức họp lấy ý kiến nhân dân về việc đóng góp làm đường bê tông từ bản đến tỉnh lộ 108 dài khoảng 4 km. Đến năm 2024, bà con trong bản nhất trí, đóng góp trên 200 triệu đồng để mua vật liệu và hiến hơn 3.000 m2 đất mở rộng mặt đường. Tuy nhiên, do nguồn lực có hạn, mặc dù đã bê tông hóa được 4 km, nhưng chiều rộng mặt đường chỉ có 0,8 m, nên vào mùa mưa việc đi lại khó khăn. Chúng tôi rất mong nhà nước quan tâm hỗ trợ mở rộng mặt đường, để nhân dân đi lại thuận lợi hơn.

Đối với mục tiêu tăng thu nhập bền vững, xã chỉ đạo các bản tuyên truyền, khuyến khích bà con ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi. Hiện nay, xã có 282 ha cây ăn quả các loại, sản lượng đạt 1.500 tấn quả/năm. Duy trì 85 ha cây cà phê, trong đó, 15 ha đã cho thu hoạch, sản lượng đạt 90 tấn quả tươi/năm. Gieo trồng 3.378 ha cây lương thực có hạt, sản lượng đạt 8.690 tấn/năm. Ngoài ra, toàn xã trồng gần 160 ha cây dong riềng, sản lượng hơn 3.187 tấn củ; trồng 105 ha rau các loại, sản lượng đạt 1.649 tấn... Duy trì ổn định đàn vật nuôi, với tổng số trên 53.000 con gia súc, gia cầm.

Ông Vừ A Sía, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Co Tòng, cho hay: Triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế, năm 2023, Ban quản lý bản vận động nhân dân chuyển đổi 15 ha trồng ngô, sắn năng suất thấp sang trồng cây ăn quả và cây cà phê; chăm sóc 5 ha cây sơn tra. Đồng thời, áp dụng quy trình kỹ thuật nuôi 400 con đại gia súc nhốt chuồng. Năm nay, bản phấn đấu giảm được 15 hộ nghèo.

Xác định phát triển kinh tế là đòn bẩy để xây dựng nông thôn mới, xã Co Mạ đang tiếp tục phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, huy động các nguồn lực thực hiện tiêu chí NTM với phương châm “huy động nội lực là chủ yếu; hỗ trợ của doanh nghiệp là quan trọng; đầu tư của Nhà nước là cần thiết”, “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ” trong đầu tư cơ sở hạ tầng; lồng ghép các nguồn vốn hỗ trợ sản xuất… phấn đấu năm 2030, xã đạt từ 4 tiêu chí xây dựng NTM trở lên.

Quyết tâm giảm nghèo của từng bản, sẽ giúp nâng cao thu nhập bền vững cho người dân, tạo nền móng vững chắc, tăng cường nội lực và khả năng đóng góp của nhân dân, để Co Mạ hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM đúng kế hoạch đề ra.