Trước khi sáp nhập 4 xã, chỉ có xã Vân Hồ đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) vào năm 2021; đây cũng là trung tâm hành chính của huyện Vân Hồ cũ nên cơ sở hạ tầng cơ bản được đầu tư tương đối đồng bộ, kinh tế nông nghiệp phát triển theo hướng hàng hóa, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân nâng lên rõ rệt, diện mạo nông thôn khởi sắc, an sinh xã hội đảm bảo. Còn lại xã Chiềng Yên mới đạt 8/19 tiêu chí, xã Mường Men đạt 9/19 tiêu chí, xã Lóng Luông đạt 10/19 tiêu chí đạt chuẩn NTM. Cùng với đó, nhu cầu đầu tư hạ tầng tăng cao do xã mới có quy mô diện tích và dân số lớn hơn. Trong khi nhiều dự án, công trình đang triển khai phải điều chỉnh về quy mô, thiết kế và thủ tục đầu tư để phù hợp với địa giới hành chính mới, làm phát sinh thêm khối lượng công việc, kéo dài thời gian thẩm định, phê duyệt… là những vấn đề đặt ra đối với cấp ủy, chính quyền xã Vân Hồ sau khi sáp nhập.

Ngay sau sáp nhập, xã nhanh chóng ổn định, kiện toàn tổ chức bộ máy để bắt tay thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội, trong đó có nhiệm vụ xây dựng NTM. Đồng chí Nguyễn Huy Anh, Bí thư Đảng ủy xã, cho biết: Tại Đại hội Đảng bộ xã lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã đề ra nhiệm vụ tập trung cao xây dựng NTM, thực hiện có hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; tập trung phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi gắn với xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; đảm bảo quốc phòng, an ninh trên địa bàn. Xây dựng kế hoạch giai đoạn và hàng năm để thực hiện các tiêu chí đạt chuẩn NTM. Phấn đấu đến năm 2030, xã Vân Hồ đạt chuẩn NTM, có 13/36 bản đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó bản bản Chiềng Đi 1 và tiểu khu Sao Đỏ 1 đạt nông thôn mới nâng cao.

Bản Chiềng Đi 1, xã Vân Hồ hiện có 174 hộ, chủ yếu của đồng bào Mông và Dao, còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống như các điệu khèn, điệu múa, trang phục rực rỡ sắc màu và những nghề thủ công gắn liền với đời sống thường ngày. Phát huy lợi thế tự nhiên, nằm gần trục quốc lộ 6, thuộc Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu, bản Chiềng Đi 1 đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng từ năm 2019 đến nay. Ông Vàng A Thanh, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Chiềng Đi 1, thông tin: Cuối tháng 5/2023, bản Chiềng Đi 1 được UBND tỉnh công nhận điểm du lịch cấp tỉnh đây là tiền đề quan trọng để Chiềng Đi 1 phát triển du lịch cộng đồng bền vững gắn với việc giữ gìn cảnh quan thiên nhiên, phát huy những bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao thu nhập cho người dân; phấn đấu trở thành bản nông thôn mới nâng cao.

Hiện nay, xã Vân Hồ đang tập trung rà soát, đánh giá toàn diện các chỉ tiêu, tiêu chí NTM theo bộ tiêu chí của tỉnh, từ đó xây dựng kế hoạch, có lộ trình cụ thể cho giai đoạn 2026-2030 bảo đảm phù hợp với thực tiễn địa bàn. Ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư hạ tầng thiết yếu cho các ấp, địa bàn dân cư còn nhiều khó khăn. Đồng thời, phát huy vai trò chủ thể của người dân thông qua đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận và chung sức của cộng đồng trong xây dựng NTM. Lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia; tăng cường xã hội hóa, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Chú trọng phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, khai thác lợi thế từng địa phương, đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa; liên kết với doanh nghiệp và hợp tác xã mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm.

Đảng bộ xã xác định mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp, hình thành những vùng sản xuất chuyên canh tập trung, tạo ra sản phẩm hàng hóa có giá trị cao. Toàn xã hiện có 19 HTX nông nghiệp; gần 400 ha chè, hơn 1.600 ha cây ăn quả các loại; duy trì 7 sản phẩm OCOP. Trên địa bàn có 24 dự án được cấp phép với tổng vốn đăng ký trên 3.000 tỷ đồng, trong đó nhiều dự án lớn đã đi vào hoạt động hiệu quả, như: Nhà máy bảo quản, chế biến sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao IC Food Sơn La; dự án trồng và chế biến chè của Công ty TNHH Satoen Việt Nam; Nhà máy chế biến hoa quả tươi và thảo dược Vân Hồ,… góp phần tăng thu ngân sách, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Không chỉ là phát triển nông nghiệp, xã Vân Hồ còn nằm trong vùng lõi Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, sở hữu nhiều danh thắng như: thác Tạt Nàng, suối nước nóng Chiềng Yên, rừng thông Pa Cốp, cùng bản sắc văn hóa độc đáo. Toàn xã hiện có 30 cơ sở lưu trú, nhiều điểm đến hấp dẫn như: A Chu Homestay, Vigolando, The Nordic Village và các bản du lịch cộng đồng Nà Bai, Hua Tạt, Phụ Mẫu, Chiềng Đi... Xã Vân Hồ tiếp tục phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch đô thị, du lịch nông nghiệp, du lịch trải nghiệm và phát triển du lịch cộng đồng gắn với việc bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, phát huy giá trị, bản sắc văn hóa các dân tộc. Phấn đấu có từ 5 khu du lịch, điểm du lịch được công nhận là khu du lịch cấp tỉnh theo quy định của Luật Du lịch; có ít nhất từ 1-2 dự án trọng điểm về du lịch được triển khai hoàn thành đưa vào khai thác; xây dựng Vân Hồ trở thành điểm đến an toàn, hấp dẫn, động lực quan trọng để phát triển Khu du lịch quốc gia Mộc Châu; mức độ tăng trưởng du lịch đạt từ 13-15%/năm, đến năm 2030, khách du lịch đạt 1,5 triệu lượt, tổng doanh thu xã hội đạt 380 tỷ đồng.

Với những định hướng và giải pháp phù hợp, thực hiện sáp nhập chính quyền địa phương là cơ hội để xã Vân Hồ tái cơ cấu chương trình theo hướng hiệu quả hơn và mang lại lợi ích thực chất hơn cho người dân, theo đúng phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; hướng tới xây dựng Vân Hồ thành “miền quê đáng sống” của nhân dân.