Từ trung tâm xã Yên Sơn, theo tuyến bê tông kiên cố hơn 20 km, chúng tôi đến bản Nà Dạ, thăm gia đình anh Vì Văn Thắng, một trong 50 hộ Xinh Mun của bản xin thoát nghèo năm 2024. Trong căn nhà sàn truyền thống, anh Thắng chia sẻ lý do xin thoát nghèo: Trước đây, nhà tôi thuộc hộ nghèo, quanh năm chỉ trông vào ngô, sắn, thu chẳng được bao nhiêu. Cách đây khoảng 5 năm, được cán bộ xã hướng dẫn chuyển đổi cây trồng, tôi mới mạnh dạn trồng 100 cây mận, nuôi 10 con lợn, con bò. Đến năm 2024, tôi tiếp tục vay 100 triệu đồng của Ngân hàng Chính sách để đầu tư trồng thêm 2.000 cây cà phê. Bản thân là đảng viên, với mong muốn trở thành tấm gương để bà con noi theo. Vì vậy, tôi quyết định viết đơn xin thoát nghèo. Thoát nghèo để mình có động lực phấn đấu hơn.

Ông Vì Văn An, Bí thư chi bộ, Trưởng bản Nà Dạ cho biết: Bản hiện có 202 hộ, 830 nhân khẩu. Năm 2024, bản có 50 hộ tự nguyện xin thoát nghèo, thoát cận nghèo, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong cộng đồng. Từ chỗ trông chờ, ỷ lại vào chính sách hỗ trợ, nay bà con đã chủ động vươn lên, coi thoát nghèo là niềm tự hào; phong trào thi đua lao động sản xuất được đẩy mạnh. Hằng năm, nhân dân tập trung thâm canh 52,6 ha cây lương thực, 30,6 ha cây ăn quả; trồng mới hơn 4.000 cây cà phê; nuôi hơn 3.000 con gia súc, gia cầm. Ngoài ra, bản có 10 lao động làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài địa bàn, góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo. Từ 145 hộ nghèo, cận nghèo năm 2020, đến nay bản chỉ còn 67 hộ.

Còn ở bản Keo Đồn, gia đình anh Sồng Lao Thông cũng là một trong 5 hộ của bản tự nguyện viết đơn xin ra khỏi danh sách hộ nghèo. Dẫn chúng tôi đi thăm khu ươm cây giống cà phê, anh Thông tâm sự: Được Nhà nước hỗ trợ giống, kỹ thuật, gia đình trồng hơn 2 ha ngô, thu 12 tấn hạt mỗi năm; 150 cây cam cũng cho quả ngọt. Đàn lợn hơn 10 con, 6 con trâu mỗi năm sinh thêm 2 con. Thu nhập hằng năm hơn 150 triệu đồng. Dự kiến năm nay, gia đình sẽ chuyển đổi một số diện tích kém hiệu quả sang trồng cây cà phê.

Từ năm 2024 đến nay, xã Yên Sơn có hơn 100 hộ tự viết đơn xin thoát nghèo, các gia đình nỗ lực lao động sản xuất, áp dụng khoa học kỹ thuật, sử dụng có hiệu quả nguồn vốn vay với quyết tâm thoát nghèo bền vững. Nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa như trồng cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, gia cầm, phát triển kinh tế vườn rừng hoặc tham gia các mô hình liên kết sản xuất. Không ít hộ có thêm thu nhập từ lao động ngoài nông nghiệp, đi làm tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong và ngoài địa bàn. Đời sống vật chất được nâng lên, nhà cửa được sửa sang, con em được quan tâm hơn đến việc học tập, chăm sóc y tế, từng bước tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Ông Lò Thế Thi, Chủ tịch UBND xã Yên Sơn, thông tin: Những hộ viết đơn xin ra khỏi danh sách hộ nghèo không hẳn vì đã thực sự hết khó khăn, nhưng các hộ có ý thức vươn lên, xóa bỏ tư tưởng trông chờ ỷ lại vào Nhà nước. Từ những lá đơn đó đã tạo hiệu ứng tích cực, đẩy mạnh phong trào thi đua phát triển kinh tế, triển khai hiệu quả chương trình giảm nghèo bền vững trên địa bàn xã. Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã giảm còn 32,7%, trong đó hộ nghèo chiếm 20,6%, hộ cận nghèo 12,1%; bình quân mỗi năm xã giảm 2,3% hộ nghèo, cận nghèo; thu nhập bình quân đầu người đạt 21,7 triệu đồng/năm.

Giúp các hộ thoát nghèo bền vững, xã Yên Sơn tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, đối thoại với nhân dân về chính sách giảm nghèo; phân công đảng viên trực tiếp hỗ trợ hộ nghèo, phát huy vai trò các hội, đoàn thể trong ủy thác vốn vay ưu đãi, giúp nhân dân đầu tư sản xuất. Các hộ mới thoát nghèo được ưu tiên hỗ trợ sinh kế, cây, con giống, hạn chế tái nghèo. Đồng thời, xã thực hiện đầy đủ chính sách dân tộc, an sinh xã hội, chăm lo đối tượng yếu thế, tạo điều kiện để người nghèo tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, khuyến khích tinh thần tự lực, hướng tới giảm nghèo bền vững.

Câu chuyện về những lá đơn xin thoát nghèo là niềm tự hào của người dân vùng đất Yên Sơn, minh chứng cho ý chí, cho tinh thần tự lực của người vùng cao đang từng ngày làm chủ cuộc sống.