Hiện nay, trên địa bàn huyện Sông Mã có 3.288 cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh đang hoạt động. Qua rà soát, các yếu tố gây ô nhiễm môi trường chủ yếu là rác thải sinh hoạt của nhân dân; khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng, sản xuất nông nghiệp... Khối lượng rác thải phát sinh được thu gom trên địa bàn trung bình 64 tấn/tháng. Xử lý rác thải, tránh ô nhiễm môi trường, UBND huyện chỉ đạo các xã, thị trấn đẩy mạnh tuyên truyền; thành lập tổ công tác liên ngành kiểm tra hoạt động kinh doanh buôn bán, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón. Phát động trồng cây xanh; bố trí thùng đựng rác tại các khu vực trung tâm xã, chợ, trường học và bể thu gom vỏ bao thuốc bảo vệ thực vật tại khu vực sản xuất. Vận động nhân dân đưa gia súc, gia cầm ra khỏi gầm sàn nhà ở; phân loại rác thải để thuận lợi cho công tác thu gom, xử lý.

Bà Lò Thị Bạch, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, thông tin: Phòng đã chủ động tham mưu cho UBND huyện chỉ đạo; phối hợp kiểm tra các dự án đầu tư trên địa bàn đúng quy định về bảo vệ môi trường. Hướng dẫn xử lý, thu gom và tiêu hủy các chất thải trong sản xuất nông nghiệp, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc “4 đúng”; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thực hiện nội dung cam kết bảo vệ môi trường của các tổ chức, doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Hằng năm, Phòng tổ chức ký quy chế phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội huyện về công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và bảo vệ môi trường. Tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày môi trường thế giới”, “Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn”, “Ngày khí tượng thế giới”, “Ngày nước thế giới”.

Từng bước hoàn thiện và nâng cao tiêu chí số 17 về môi trường, các tổ chức đoàn thể đã xây dựng chương trình phối hợp triển khai thực hiện Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, trọng tâm là bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan môi trường sáng, xanh, sạch đẹp. Trong đó, Hội LHPN huyện chỉ đạo 19 cơ sở hội đăng ký phần việc thực hiện năm 2023 bằng mô hình “5 không, 3 sạch”, “3 sạch”, xây dựng đoạn đường, tuyến đường hoa; ra mắt 2 mô hình “Thu gom rác thải nhựa”. Đoàn thanh niên huyện duy trì hiệu quả chương trình “Thứ bảy tình nguyện”, ngày “Chủ nhật xanh”. Hội Nông dân phát động phong trào vệ sinh xung quanh nhà ở, di chuyển chuồng trại chăn nuôi ra xa nhà ở, thu gom ủ phân chuồng để chăm sóc cây trồng... Từ năm 2022 đến nay, các tổ chức đoàn thể trên địa bàn huyện đã dọn vệ sinh 5.597 km đường giao thông và 593 km rãnh; trồng 21.650 cây phân tán; làm 1.792 nhà vệ sinh và di dời 2.999 chuồng chăn nuôi ra xa khu nhà ở; trồng gần 30 km đường hoa..., góp phần tạo diện mạo nông thôn mới.

Các xã đưa quy định về đảm bảo vệ sinh môi trường vào hương ước của bản, phân công cán bộ, đảng viên tuyên truyền, giám sát cụm dân cư thực hiện các quy định về vệ sinh môi trường; tăng cường kiểm soát, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh, không để tác động ảnh hưởng đến môi trường.

Ông Lò Văn Tưởng, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơ, cho biết: Duy trì và nâng cao tiêu chí môi trường, xã đã tập trung rà soát, xây dựng các khu xử lý, chôn lấp rác thải sinh hoạt; tổng điều tra các nguồn rác thải, nguồn gây ô nhiễm trên địa bàn để có phương án xử lý. Đến nay, xã có 98,9% số hộ được sử dụng nước hợp vệ sinh. Chất thải rắn và nước thải khu dân cư tập trung, cơ sở sản xuất, kinh doanh được thu gom, xử lý theo quy định. 100% số hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh và đảm bảo 3 sạch; 93,8% số hộ có chuồng trại chăn nuôi đảm bảo vệ sinh môi trường.

Bằng những việc làm cụ thể, phù hợp, đến nay, huyện Sông Mã có 9/18 xã đạt tiêu chí số 17; 79,3% tỷ lệ chất thải rắn khu vực nông thôn được thu gom; 100% dân số khu vực nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh; 50% số hộ chăn nuôi có chuồng trại hợp vệ sinh; 60% số hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh và đảm bảo 3 sạch...; phấn đấu năm 2023, có thêm xã Mường Sai đạt tiêu chí số 17.