Trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) có 2 tiêu chí thuộc lĩnh vực giáo dục, gồm: Tiêu chí số 5 về trường học và tiêu chí số 14 về giáo dục và đào tạo. Theo đó, xã đạt tiêu chí số 5 khi có 70% trở lên số trường trên địa bàn có cơ sở vật chất và thiết bị dạy học đạt chuẩn quốc gia; đạt tiêu chí số 14 khi đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học và THCS mức độ 2 trở lên, xóa mù chữ mức độ 2 và tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học trung học THPT đạt 70% trở lên.

Xác định tiêu chí số 5 về trường học là tiêu chí khó thực hiện, bởi đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu đã tham mưu cho UBND huyện ban hành kế hoạch xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia theo giai đoạn; đẩy mạnh công tác quy hoạch và tổ chức sắp xếp, tinh gọn mạng lưới trường, lớp phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Ông Trần Ngọc Quang, Phó trưởng Phòng GD&ĐT huyện Yên Châu, cho biết: Trên địa bàn có 46 trường học trực thuộc UBND huyện quản lý. Hằng năm, phòng phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá thực trạng cơ sở vật chất trường, lớp học; xây dựng kế hoạch phân bổ kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đảm bảo đúng trọng tâm, trọng điểm.

Chiềng Pằn là xã đầu tiên của huyện Yên Châu được công nhận đạt chuẩn NTM, cũng là xã thực hiện tốt tiêu chí về trường học. Hiện nay, toàn bộ trường mầm non, tiểu học và THCS của xã đều được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, 2. Hằng năm, 100% học sinh tiểu học hoàn thành chương trình học, được đánh giá phẩm chất, năng lực ở mức đạt và tốt; 100% số học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó, trên 90% học sinh tiếp tục học THPT.

Tại Trường Mầm non Ánh Sao, xã Chiềng Pằn, năm học này, nhà trường được đầu tư xây mới nhà lớp học 1 tầng 3 phòng và sân chơi diện tích 1.200 m2, tổng kinh phí gần 2,8 tỷ đồng. Địa điểm xây trường mới cách trường cũ 100 m, quy mô được mở rộng lên 4.000 m2, có vị trí thuận tiện cho việc đi lại, sinh hoạt và đưa, đón trẻ. Dự kiến sau khi hoàn thiện, trên 200 trẻ ở 8 lớp mẫu giáo sẽ được học tập trong ngôi trường khang trang, rộng rãi.

Cô giáo Đào Thị Thúy Vân, Hiệu trưởng Trường Mầm non Ánh Sao, chia sẻ: Năm 2024, do dồn học sinh các điểm trường về học tại điểm trung tâm, nên thiếu phòng học; nhà trường đã được chuyển sang điểm trường mới, đảm bảo về diện tích cũng như cơ sở vật chất theo quy định chuẩn mức độ 2 của Bộ GD&ĐT; góp phần nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ.

Còn tại xã Chiềng Đông, vừa qua, cán bộ, giáo viên Trường THCS của xã phấn khởi vì được sinh hoạt chuyên môn tại nhà hiệu bộ mới, còn học sinh vui mừng khi được học trong các phòng chức năng với đầy đủ trang thiết bị. Thầy giáo Nguyễn Văn Thuận, Hiệu trưởng, phấn khởi nói: Nhà trường được đầu tư xây dựng dãy nhà hiệu bộ 1 tầng 3 phòng làm việc, 1 hội trường và 1 phòng tin học, tổng trị giá trên 2,2 tỷ đồng, đáp ứng điều kiện học tập của học sinh và tổ chức các hoạt động chuyên môn của giáo viên theo chương trình giáo dục phổ thông mới, góp phần duy trì được mức độ chuẩn theo quy định.

Trong 3 năm qua, huyện Yên Châu đã đầu tư hơn 30 tỷ đồng xây mới, sửa chữa, nâng cấp phòng, lớp học, chỉnh trang cảnh quan, khuôn viên cho 29 trường; trong đó, ưu tiên các trường có phòng học xuống cấp, các điểm trường vùng khó khăn, trường trong lộ trình phấn đấu đạt chuẩn quốc gia. Đến nay, 100% trường và 90% phòng học trên địa bàn huyện được kiên cố hóa; có 60% trường học được công nhận đạt chuẩn quốc gia.

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất trường, lớp học, hằng năm, huyện quan tâm sắp xếp, quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý đạt chuẩn về chuyên môn, nghiệp vụ; thường xuyên bổ sung đội ngũ cán bộ, giáo viên cho các trường. Chỉ đạo Phòng GD&ĐT huyện tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên các nhà trường được tham gia các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng về chương trình giáo dục phổ thông mới; phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, đổi mới về kiểm tra, đánh giá học sinh; tổ chức thực hiện giáo dục STEM/STEAM...

Đến nay, toàn huyện có 8/14 xã đạt tiêu chí số 5 về trường học và 9/14 xã đạt tiêu chí số 14 về giáo dục và đào tạo; có 8/14 xã đạt cả 2 tiêu chí số 5 và tiêu chí số 14; có 100% số xã, thị trấn đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học đạt mức độ 3, duy trì đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2 và phổ cập giáo dục THCS đạt mức độ 2.

Đẩy mạnh thực hiện các tiêu chí về giáo dục, huyện Yên Châu tiếp tục sử dụng hiệu quả các nguồn vốn hỗ trợ của nhà nước, huy động nguồn lực của địa phương và xã hội hóa để giữ vững, duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí giáo dục trong bộ tiêu chí xây dựng NTM.